1- پژوهشکده علوم شناختی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
2- گروه روانشناسی، دانشگاه مکاوان، ادمونتون، آلبرتا، کانادا.
3- گروه روانشناسی تربیتی، دانشگاه آلبرتا، ادمونتون، آلبرتا، کانادا.
4- گروه گفتاردرمانی، مرکز تحقیقات اسکلتی عضلانی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان ، اصفهان ، ایران. ، ghasisin@rehab.mui.ac.ir
چکیده: (609 مشاهده)
هدف زبان مجاز یکی از مؤلفههای اساسی تواناییهای زبانی–شناختی است که نقش مهمی در درک معانی غیرمستقیم، تفکر انتزاعی و تعاملات ارتباطی روزمره ایفا میکند و به توانایی فرد در تفسیر معانی ضمنی بستگی دارد و به بافت زبانی وابسته است. درک زبان مجاز مستلزم مهارتهای پیشرفته زبانیشناختی است. در زبان فارسی ابزاری که بتواند بهصورت جامع مؤلفههای زبان مجاز را ارزیابی کند، وجود ندارد؛ لذا هدف از این مطالعه ساخت آزمون درک زبان مجاز فارسی (P-RFLT) و بررسی ویژگیهای روانسنجی آن در بزرگسالان سالم فارسیزبان بود.
روش بررسی این مطالعه یک پژوهش روششناختی بود که بهصورت مقطعی در فاصله زمانی ۱۴۰3–۱۴۰2 انجام شد. گویههای آزمون بر اساس چارچوبهای نظری زبان مجاز در زبانشناسی شناختی و کاربردشناسی طراحی و چهار مؤلفه استعاره، اصطلاح، ضربالمثل و تشبیه در نظر گرفته شد. روایی صوری و محتوایی آزمون توسط گروهی از متخصصان زبانشناسی بررسی شد. پس از تعیین گویهها و اجرای پایلوت، نسخه نهایی آزمون بر روی ۳۳۷ فرد بزرگسال سالم فارسیزبان در بازه سنی ۲۵ تا ۶۵ سال اجرا گردید.
یافتهها نتایج پژوهش نشان داد گویههای چهار مؤلفه آزمون درک زبان مجاز فارسی از روایی صوری و محتوایی مناسبی برخوردار بودند. روایی سازه آزمون از طریق تحلیل عاملی اکتشافی (EFA) تأیید شد و مقادیر KMO و بارهای عاملی نشاندهنده اندازهگیری مستقل هر مؤلفه و توانایی تمایزدهی آزمودنیها بود. پایایی آزمون نیز از دو جنبه بررسی شد؛ همسانی درونی با ضریب آلفای کرونباخ بین 0/75 تا 0/80 و پایایی بازآزمون با شاخص ضریب همبستگی درونطبقهای (ICC) بین 0/71 تا 0/81 نشان داد ابزار از انسجام و ثبات قابلقبول برخوردار است.
نتیجهگیری آزمون درک زبان مجاز فارسی از روایی و پایایی مناسبی برخوردار است و میتواند بهعنوان ابزاری معتبر و کاربردی در ارزیابیهای بالینی، توانبخشی شناختی و پژوهشهای زبان و شناخت مورد استفاده قرار گیرد.
نوع مطالعه:
پژوهشی |
موضوع مقاله:
گفتاردرمانی