1- رشته زبانشناسی شناختی ، پژوهشکده علوم شناختی ، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2- گروه روانشناسی، دانشگاه مکاوان، ادمونتون، آلبرتا، کانادا
3- روانشناسی بالینی، گروه روانشناسی بالینی ، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی ، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
4- گروه گفتاردرمانی،مرکز تحقیقات اسکلتی عضلانی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان ، اصفهان ، ایران. ، ghasisin@rehab.mui.ac.ir
چکیده: (58 مشاهده)
مقدمه : زبان مجاز یکی از مؤلفههای اساسی تواناییهای زبانی–شناختی است که نقش مهمی در درک معانی غیرمستقیم، تفکر انتزاعی و تعاملات ارتباطی روزمره ایفا میکند و به توانایی فرد در تفسیر معانی ضمنی دارد و به بافت زبانی وابسته است. درک زبان مجاز مستلزم مهارتهای پیشرفتۀ زبانی، شناختی است. در زبان فارسی ابزاری که بتواند به صورت جامع مولفه های زبان مجاز را ارزیابی کند، وجود ندارد لذا هدف از این مطالعه ساخت آزمون درک زبان مجاز فارسی (P-RFLT) و بررسی ویژگیهای روانسنجی آن در بزرگسالان سالم فارسیزبان بود.
روشها:. این مطالعه یک پژوهش روش شناختی بود که به صورت مقطعی در فاصله زمانی ۱۴۰3–۱۴۰2 انجام شد.گویههای آزمون بر اساس چارچوبهای نظری زبان مجاز در زبان شناسی شناختی و کاربرد شناسی طراحی و چهار مؤلفه استعاره، اصطلاح، ضربالمثل و تشبیه در نظر گرفته شد. روایی صوری و محتوایی آزمون توسط گروهی از متخصصان زبانشناسی بررسی شد. پس از تعیین گویه ها و اجرای پایلوت، نسخه نهایی آزمون بر روی ۳۳۷ فرد بزرگسال سالم فارسیزبان در بازه سنی ۲۵ تا ۶۵ سال اجرا گردید.
یافتهها: نتایج پژوهش نشان داد که گویههای چهار مولفه آزمون درک زبان مجاز فارسی از روایی صوری و محتوایی مناسبی برخوردار بودند. روایی سازه آزمون از طریق تحلیل عاملی اکتشافی (EFA) تأیید شد و مقادیر KMO و بارهای عاملی نشاندهنده اندازهگیری مستقل هر مولفه و توانایی تمایزدهی آزمودنیها بود. پایایی آزمون نیز از دو جنبه بررسی شد؛ همسانی درونی با ضریب آلفای کرونباخ بین 0/75 تا 0/80 و پایایی بازآزمون با شاخص ضریب همبستگی درونطبقهای(ICC) بین 0/71 تا 0/81 نشان داد که ابزار از انسجام و ثبات قابلقبول برخوردار است.
نتیجهگیری: آزمون درک زبان مجاز فارسی از روایی و پایایی مناسبی برخوردار است و میتواند بهعنوان ابزاری معتبر و کاربردی در ارزیابیهای بالینی، توانبخشی شناختی و پژوهشهای زبان و شناخت مورد استفاده قرار گیرد.
نوع مطالعه:
پژوهشی |
موضوع مقاله:
گفتاردرمانی دریافت: 1404/6/24 | پذیرش: 1405/3/18 | انتشار: 1405/4/21