en ساخت و بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی آزمون ارزیابی درک زبان مجاز فارسی (P-RFLT) در بزرگسالان سالم گفتاردرمانی Speech & Language Pathology پژوهشی Original <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><strong>هدف </strong>زبان مجاز یکی از مؤلفه‌های اساسی توانایی‌های زبانی&ndash;شناختی است که نقش مهمی در درک معانی غیرمستقیم، تفکر انتزاعی و تعاملات ارتباطی روزمره ایفا می‌کند و به توانایی فرد در تفسیر معانی ضمنی بستگی دارد و به بافت زبانی وابسته است. درک زبان مجاز مستلزم مهارت‌های پیشرفته زبانی‌شناختی است. در زبان فارسی ابزاری که بتواند به‌صورت جامع مؤلفه‌های زبان مجاز را ارزیابی کند، وجود ندارد؛ لذا هدف از این مطالعه ساخت آزمون درک زبان مجاز فارسی (P-RFLT) و بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی آن در بزرگسالان سالم فارسی‌زبان بود.<br> <strong>روش </strong>بررسی این مطالعه یک پژوهش روش‌شناختی بود که به‌‌صورت مقطعی در فاصله زمانی ۱۴۰3&ndash;۱۴۰2 انجام شد. گویه‌های آزمون بر اساس چارچوب‌های نظری زبان مجاز در زبان‌شناسی شناختی و کاربردشناسی طراحی و چهار مؤلفه استعاره، اصطلاح، ضرب‌المثل و تشبیه در نظر گرفته شد. روایی صوری و محتوایی آزمون توسط گروهی از متخصصان زبان‌شناسی بررسی شد. پس از تعیین گویه‌‌ها و اجرای پایلوت، نسخه نهایی آزمون بر روی ۳۳۷ فرد بزرگسال سالم فارسی‌زبان در بازه سنی ۲۵ تا ۶۵ سال اجرا گردید.&nbsp;<br> <strong>یافته‌ها </strong>نتایج پژوهش نشان داد گویه‌های چهار مؤلفه آزمون درک زبان مجاز فارسی از روایی صوری و محتوایی مناسبی برخوردار بودند. روایی سازه آزمون از طریق تحلیل عاملی اکتشافی (EFA) تأیید شد و مقادیر KMO و بارهای عاملی نشان‌دهنده اندازه‌گیری مستقل هر مؤلفه و توانایی تمایزدهی آزمودنی‌ها بود. پایایی آزمون نیز از دو جنبه بررسی شد؛ همسانی درونی با ضریب آلفای کرونباخ بین 0/75 تا 0/80 و پایایی بازآزمون با شاخص‌ ضریب همبستگی درون‌طبقه‌ای (ICC) بین 0/71 تا 0/81 نشان داد ابزار از انسجام و ثبات قابل‌قبول برخوردار است.<br> <strong>نتیجه‌گیری </strong>آزمون درک زبان مجاز فارسی از روایی و پایایی مناسبی برخوردار است و می‌تواند به‌عنوان ابزاری معتبر و کاربردی در ارزیابی‌های بالینی، توانبخشی شناختی و پژوهش‌های زبان و شناخت مورد استفاده قرار گیرد.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Objective </strong>Figurative language is a fundamental component of linguistic&ndash;cognitive abilities that plays a critical role in the comprehension of indirect meanings, abstract thinking, and everyday communicative interactions. It pertains to an individual&rsquo;s capacity to interpret implied meanings and is inherently context-dependent. The comprehension of figurative language requires advanced linguistic and cognitive skills. In Persian, no comprehensive tool currently exists that can systematically assess various types of figurative language. Therefore, the present study aimed to develop the Persian receptive figurative language test (P-RFLT) and evaluate its psychometric properties in healthy Persian-speaking adults.<br> <strong>Materials & Methods</strong> This is a methodological study with a cross-sectional design conducted during 2023-2024. Test items were developed based on theoretical frameworks of figurative language drawn from cognitive linguistics and pragmatics, encompassing four components: metaphors, idioms, proverbs, and similes. A panel of linguistics experts evaluated face and content validity. Following item development and a pilot study, the final version of the test was administered to 337 healthy Persian-speaking adults aged 25-65 years. Construct validity was assessed by exploratory factor analysis (EFA). Internal consistency was assessed using Cronbach&rsquo;s &alpha; coefficient, and test re-test reliability using the intraclass correlation coefficient (ICC).<br> <strong>Results </strong>The items for all four components of the P-RFLT demonstrated adequate face and content validity. Construct validity was confirmed by EFA, with the Kaiser&ndash;Meyer&ndash;Olkin (KMO) measure and factor loadings indicating that each component was independently measured and capable of discriminating among participants. Cronbach&rsquo;s &alpha; coefficients ranged from 0.75 to 0.80, and the ICC ranged from 0.71 to 0.81, demonstrating acceptable reliability of the instrument.<br> <strong>Conclusion </strong>The P-RFLT has satisfactory validity and reliability and can be used as a reliable tool in clinical assessments, cognitive rehabilitation, and language-and-cognition research.</div> زبان مجاز, روان‌سنجی, بزرگسالان, فارسی Figurative language, Psychometrics, Adults, Persian 198 217 http://rehabilitationj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-141-6&slc_lang=en&sid=1 Zahra Amini زهرا امینی amini_z@icss.ac.ir 0009-0002-9238-3004 No Institute for Cognitive Sciences, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran. پژوهشکده علوم شناختی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. Mehdi Purmohammad مهدی پورمحمد purmoham@ualberta.ca 0000-0003-3889-1876 No Department of Psychology, MacEwan University, Edmonton, Alberta, Canada. گروه روان‌شناسی، دانشگاه مک‌اوان، ادمونتون، آلبرتا، کانادا. Alireza Mordi علی رضا مرادی moradi@iricss.org 0000-0001-5351-6017 No Department of Educational Psychology, University of Alberta, Edmonton, Alberta, Canada. گروه روانشناسی تربیتی، دانشگاه آلبرتا، ادمونتون، آلبرتا، کانادا. Leila Ghasisin لیلا قسیسین ghasisin@rehab.mui.ac.ir 0000-0001-7550-3372 Yes Department of Speech Therapy, Musculoskeletal Research Center, Faculty of Rehabilitation Sciences, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran. گروه گفتاردرمانی، مرکز تحقیقات اسکلتی عضلانی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان ، اصفهان ، ایران.