XML English Abstract Print


1- دانشگاه تهران ، hadismusazadeh@yahoo.com
2- دانشگاه تهران
چکیده:   (117 مشاهده)
هدف: متخصصان به ملاک‌های انجمن روان‌پزشکی آمریکا در نسخه پنجم راهنمای تشخیصی و آماری اختلال‌های روانی اعتماد دارند و افراد با اختلال کاستی توجه بیش‌فعالی را بر اساس ملاک‌های آن مشخّص کنند. راهنمای تشخیصی و آماری اختلال‌های روانی سه زیرگروه را برای اختلال کاستی توجه بیش‌فعالی مشخّص کرده است: نوع بی‌توجّهی غالب، نوع بیش‌فعّالی تکانشگری غالب و نوع ترکیبی. اختلال کاستی توجه بیش‌فعالی به نحو گسترده‌ای به عنوان یکی از شایع‌ترین اختلال‌ها و شایع‌ترین دلیل ارجاع کودکان به کلینیک‌ها به رسمیت شناخته شده است. پژوهش‌ها حاکی از آن هستند که کودکان با اختلال کاستی توجه بیش‌فعالی نسبت به کودکان عادی، در کارکرد توجه و حافظه فعال با مشکل مواجه هستند. این نقص در کارکرد توجه و حافظه فعال در کودکان با اختلال کاستی توجه بیش‌فعالی تمام جنبه‌های زندگی فرد را تحت تأثیر قرار می‌دهد. متأسفانه، آنها جایگاه آموزشی منفی را تجربه می‌کنند که کسب موفقیت را دشوار می‌سازد و به آرزویی همیشگی تبدیل می‌کند. به نظر می‌رسد توانبخشی شناختی مبتنی بر حافظه آینده‌نگر بتواند مشکلات توجه و حافظه فعال کودکان با اختلال کاستی توجه بیش‌فعالی را کاهش دهد و مهارت‌های تحصیلی آنها را بهبود بخشد. توانبخشی شناختی یکی از روش‌های آموزش کودکان با اختلال کاستی توجه بیش‌فعالی است، چرا که این کودکان با مشکلاتی در کارکرد اجرایی توجه و حافظه فعال مواجه هستند. پژوهش حاضر به‌منظور بررسی بررسی تاثیر برنامه توانبخشی شناختی مبتنی بر حافظه آینده‌نگر بر کارکردهای اجرایی توجه و حافظه فعال کودکان با اختلال کاستی توجه بیش‌فعالی در شهر کرمانشاه انجام شد.
روش بررسی‌: این پژوهش، یک مطالعه نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون و گروه شاهد بود. در این پژوهش 32 دختر با اختلال کم‌توجهی بیش‌فعالی 8 تا 11 ساله که به روش نمونه‌گیری در دسترس از مدارس شهر کرمانشاه انتخاب شده بودند، شرکت داشتند. آزمودنی‌ها به دو گروه 16 نفری آزمایش و شاهد تقسیم شدند. گروه آزمایش، برنامه توانبخشی شناختی مبتنی بر حافظه آینده‌نگر را در 18 جلسه دریافت کردند، درحالی‌که به گروه شاهد این آموزش ارائه نشد. ابزارهای استفاده‌ شده در این پژوهش آزمون رنگ- واژه استروپ (1953) و مجموعه آزمون حافظه فعال برای کودکان (1396) بود. آزمون رنگ- واژه استروپ و مجموعه آزمون حافظه فعال برای کودکان را پژوهشگر برای آزمودنی‌ها در دو مرحله پیش‌آزمون و پس‌آزمون تکمیل کردند. اطلاعات به دست آمده از پرسشنامه‌ در قبل و بعد از مداخله  با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری و نسخه 23 نرم‌افزار  SPSSتجزیه و تحلیل شدند.
 یافته‌ها: در ابتدا مفروضه‌‌های نرمال بودن و همگنی واریانس- کوواریانس متغیرها مورد ارزیابی قرار گرفت. آزمون کلموگروف اسمیرنوف حاکی از آن بود که همه متغیرها نرمال هستند (05/0P>). آزمون باکس هم فرض همگنی واریانس-کوواریانس را تایید کرد. بنابراین مفروضه‌ های آزمون آماری تحلیل کوواریانس چند متغیری برقرار است و می‌توان جهت تجزیه و تحلیل داده‌ ها از این آزمون آماری استفاده کرد. نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیری نشان داد که توانبخشی شناختی مبتنی بر حافظه آینده‌نگر اثر معناداری بر کارکردهای اجرایی توجه و تحلیل کوواریانس تک‌متغیری نیز نشان داد که توانبخشی شناختی مبتنی بر حافظه آینده‌نگر اثر معناداری بر حافظه فعال کودکان با اختلال کم‌توجهی بیش‌فعالی داشت (0001/0P<). همچنین نتایج بیانگر اثر معنادار توانبخشی شناختی مبتنی بر حافظه آینده‌نگر بر همه خرده‌مقیاس‌های توجه (تعداد پاسخ صحیح، تعداد پاسخ غلط، تعداد پاسخ نداده، زمان واکنش به همخوان و زمان واکنش به ناهمخوان) در این کودکان بود (0001/0P<). بر اساس مجذور اتا می‌توان عنوان کرد به‌ترتیب 68٪، 66٪، 59٪، 61٪ و53٪ تغییرات هر یک از مولفه‌های تعداد پاسخ صحیح، تعداد پاسخ غلط، تعداد پاسخ نداده، زمان واکنش به همخوان و زمان واکنش به ناهمخوان به علت اثر مشارکت آزمودنی‌ها در برنامه توانبخشی شناختی مبتنی بر حافظه آینده‌نگر است. بر اساس مجذور اتا می‌توان عنوان کرد که 61٪ تغییر حافظه فعال به علت اثر مشارکت آزمودنی‌ها در برنامه توانبخشی شناختی مبتنی بر حافظه آینده‌نگر است.
نتیجه‌گیری: توانبخشی شناختی مبتنی بر حافظه آینده‌نگر می‌تواند کارکردهای اجرایی توجه کودکان با اختلال کم‌توجهی بیش‌فعالی را افزایش دهد و عملکردحافظه فعال آنها را بهبود بخشد؛ بنابراین، برنامه‌ریزی به منظور استفاده از توانبخشی شناختی مبتنی بر حافظه آینده‌نگر برای کودکان با اختلال کم‌توجهی بیش‌فعالی اهمیت ویژه‌ای دارد.
 
متن کامل [DOC 300 kb]   (1 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشی | موضوع مقاله: روانشناسی کودکان استثنایی
دریافت: ۱۳۹۷/۶/۱۳ | پذیرش: ۱۳۹۷/۱۰/۲۹

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA code

ارسال پیام به نویسنده مسئول


کلیه حقوق این وب سایت متعلق به فصلنامه علمی پژوهشی توانبخشی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2019 All Rights Reserved | Archives of Rehabilitation

Designed & Developed by : Yektaweb