1- گروه مشاوره، دانشکده علوم رفتاری، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران.
2- گروه مشاوره، دانشکده علوم رفتاری، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران. ، bbahmani43@yahoo.com
3- گروه روان شناسی تربیتی و مشاوره، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
4- گروه علوم بالینی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران.
چکیده: (4 مشاهده)
هدف: بیماری اسکلروز چندگانه (ام اس) یک اختلال عصبی مزمن و پیشرونده است که به دلیل ماهیت خاص خود، تأثیرات جسمی و روانی گوناگونی بر زندگی بیماران و خانوادههای آنان بر جای گذاشته و میتواند تهدید معنای زندگی را در پی داشته باشد. با توجه به اهمیت معنای زندگی در سازگاری بیماران مبتلا به ام اس، هدف مطالعه حاضر ارائه یک نمای کلی از عوامل مؤثر بر معنای زندگی این بیماران و نیز تحلیل مداخلات روانشناختی انجام گرفته برای بهبود معنای زندگی بیماران مذکور بوده است.
روش: این مطالعه از نوع مروری سیستماتیک است؛ در این مرور، مقالات منتشر شده به زبانهای انگلیسی و فارسی از سال 2000 تا 2025 مورد بررسی قرار گرفتند. جهت جستجو و بازیابی مقالات از پایگاههای Web of Science، Science Direct، PubMed، ProQuest، EBSCO و مگیران، نورمگز، پورتال جامع علوم انسانی و SID استفاده شده است. در مرحله اول جستجو 55 مقاله به دست آمد که پس از حذف موارد تکراری و نامربوط با هدف مطالعه و در نظر گرفتن ملاکهای ورود به مطالعه، 10 مقاله انتخاب شده است. نیمی از مطالعات انتخابی در ایران انجام گرفته است.
یافته ها: یافتههای مرور حاضر در دو محور اصلی خلاصه شدند: 1) عوامل مؤثر بر معنای زندگی بیماران مبتلا به ام اس شامل «معنویت و باورهای مذهبی»، «پذیرش فعالانه بیماری»، «حمایت اجتماعی و روابط بینفردی»، «مشارکت در فعالیتهای معنادار»، «بهرهگیری از حمایت متخصصان»، و «تلاش برای حفظ قدرت و زندگی با بدنی غیر قابل پیشبینی»؛ و 2) مداخلات روانشناختی مؤثر که شامل رویکرد وجودی–معنوی، درمان شناختی–رفتاری، درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، امید درمانی و آموزش مثبتاندیشی بودند. نتایج نشان داد که این مداخلات بهطور مؤثری موجب ارتقای معنای زندگی و بهبود شاخصهای روانشناختی بیماران مبتلا به ام اس شدهاند.
نتیجه گیری: مرور نظاممند حاضر نشان میدهد که معنای زندگی، مفهومی چندبعدی در تجربه بیماران مبتلا به ام اس است که از طریق منابع متفاوتی میتواند شکل گیرد و بهبود یابد. درک عمیقتر این معیارها و مفاهیم مؤثر بر معنای زندگی میتواند مورد توجه درمانگران و سیاستگذاران حوزه توانبخشی بیماران مبتلا به ام اس قرار گیرد و نیز مبنای طراحی مداخلات روانشناختی در جهت شکلدهی و بهبود معنای زندگی بیماران مذکور قرار گیرد. همچنین برایند یافتهها در رابطه با مداخلات انجام گرفته در جهت بهبود معنای زندگی بیماران مذکور مؤثر بودن آنها را می رساند اما با توجه به تمرکز این مداخلات در کشور ایران ضرورت انجام مطالعات در دیگر کشورها با فرهنگهای متفاوت احساس میشود.
نوع مطالعه:
مروری |
موضوع مقاله:
مشاوره توانبخشی دریافت: 1404/9/14 | پذیرش: 1405/3/31 | انتشار: 1405/7/1