دوره 27، شماره 3 - ( پاییز 1405 )
دوره، شماره، فصل و سال، شماره مسلسل |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Qorbani-Vanajemi M, Bahmani B, Azkhosh M, Hejazi E, Azimian M. Meaning in Life in Patients With Multiple Sclerosis: A Systematic Review. Arch Rehabil 2026; 27 (3) :378-397
URL: http://rehabilitationj.uswr.ac.ir/article-1-3715-fa.html
URL: http://rehabilitationj.uswr.ac.ir/article-1-3715-fa.html
قربانی وناجمی میلاد، بهمنی بهمن، ازخوش منوچهر، حجازی الهه، عظیمیان مجتبی. معنای زندگی در بیماران مبتلا به اسکلروز چندگانه؛ یک مطالعه مروری نظام‌مند. مجله توانبخشی. 1405; 27 (3) :378-397
URL: http://rehabilitationj.uswr.ac.ir/article-1-3715-fa.html
میلاد قربانی وناجمی1 
، بهمن بهمنی*2 ، منوچهر ازخوش1 ، الهه حجازی3 ، مجتبی عظیمیان4
، بهمن بهمنی*2 ، منوچهر ازخوش1 ، الهه حجازی3 ، مجتبی عظیمیان4
1- گروه مشاوره، دانشکده علوم رفتاری، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران.
2- گروه مشاوره، دانشکده علوم رفتاری، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران. ،bbahmani43@yahoo.com
3- گروه روان‌شناسی تربیتی و مشاوره، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
4- گروه علوم بالینی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران.
2- گروه مشاوره، دانشکده علوم رفتاری، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران. ،
3- گروه روان‌شناسی تربیتی و مشاوره، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
4- گروه علوم بالینی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران.
چکیده: (1295 مشاهده)
هدف بیماری اسکلروز چندگانه (اِماِس) یک اختلال عصبی مزمن و پیش‌رونده است که به دلیل ماهیت خاص خود، تأثیرات جسمی و روانی گوناگونی بر زندگی بیماران و خانواده‌های آنان بر جای گذاشته و می‌تواند معنای زندگی را تهدید کند. با‌توجه‌به اهمیت معنای زندگی در سازگاری بیماران مبتلا به اِماِس، هدف مطالعه حاضر ارائه یک نمای کلی از عوامل مؤثر بر معنای زندگی این بیماران و نیز تحلیل مداخلات روان‌شناختی انجام‌گرفته برای بهبود معنای زندگی بیماران مذکور بوده است.
روش بررسی این مطالعه از نوع مروری سیستماتیک است. در این مرور، مقالات منتشر‌شده به زبان‌های انگلیسی و فارسی از سال 2000 تا 2025 مورد بررسی قرار گرفتند. جهت جست‌وجو و بازیابی مقالات از پایگاه‌های پابمد، ساینس دایرکت، وب‌آو سانیس، پرو کوئست، ابسکو و مگیران، نورمگز، پورتال جامع علوم انسانی و پایگاه مرکز اطلاعات جهاد دانشگاهی استفاده شده است. در مرحله اول جست‌وجو، 55 مقاله به دست آمد که پس از حذف موارد تکراری و نامربوط با هدف مطالعه و در نظر گرفتن ملاک‌های ورود به مطالعه، 10 مقاله انتخاب شد. نیمی از مطالعات انتخابی در ایران انجام گرفته است.
یافته‌ها یافته‌های مرور حاضر در 2 محور اصلی خلاصه شدند: 1. عوامل مؤثر بر معنای زندگی بیماران مبتلا به اِماِس، شامل «معنویت و باورهای مذهبی»، «پذیرش فعالانه بیماری»، «حمایت اجتماعی و روابط بین‌فردی»، «مشارکت در فعالیت‌های معنادار»، «بهره‌گیری از حمایت متخصصان» و «تلاش برای حفظ قدرت و زندگی با بدنی غیر‌قابل‌پیش‌بینی»؛ 2. مداخلات روان‌شناختی مؤثر که شامل رویکرد وجودی‌معنوی، درمان شناختی‌رفتاری، درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، امید‌درمانی و آموزش مثبت‌اندیشی بودند. نتایج نشان داد این مداخلات به‌طور مؤثری موجب ارتقای معنای زندگی و بهبود شاخص‌های روان‌شناختی بیماران مبتلا به اِماِس شده‌اند.
نتیجه‌گیری مرور نظام‌مند حاضر نشان می‌دهد معنای زندگی، مفهومی چندبعدی در تجربه بیماران مبتلا به اِماِس است که از‌طریق منابع متفاوتی می‌تواند شکل گیرد و بهبود یابد. درک عمیق‌تر این معیارها و مفاهیم مؤثر بر معنای زندگی می‌تواند مورد توجه درمانگران و سیاست‌گذاران حوزه توانبخشی بیماران مبتلا به اِماِس قرار گیرد و نیز مبنای طراحی مداخلات روان‌شناختی در جهت شکل‌دهی و بهبود معنای زندگی بیماران مذکور قرار گیرد. همچنین برایند یافته‌ها در‌رابطه‌با مداخلات انجام‌گرفته در جهت بهبود معنای زندگی بیماران مذکور مؤثر بودن آن‌ها را می‌رساند، اما با‌توجه‌به تمرکز این مداخلات در کشور ایران ضرورت انجام مطالعات در دیگر کشورها با فرهنگ‌های متفاوت احساس می‌شود.
روش بررسی این مطالعه از نوع مروری سیستماتیک است. در این مرور، مقالات منتشر‌شده به زبان‌های انگلیسی و فارسی از سال 2000 تا 2025 مورد بررسی قرار گرفتند. جهت جست‌وجو و بازیابی مقالات از پایگاه‌های پابمد، ساینس دایرکت، وب‌آو سانیس، پرو کوئست، ابسکو و مگیران، نورمگز، پورتال جامع علوم انسانی و پایگاه مرکز اطلاعات جهاد دانشگاهی استفاده شده است. در مرحله اول جست‌وجو، 55 مقاله به دست آمد که پس از حذف موارد تکراری و نامربوط با هدف مطالعه و در نظر گرفتن ملاک‌های ورود به مطالعه، 10 مقاله انتخاب شد. نیمی از مطالعات انتخابی در ایران انجام گرفته است.
یافته‌ها یافته‌های مرور حاضر در 2 محور اصلی خلاصه شدند: 1. عوامل مؤثر بر معنای زندگی بیماران مبتلا به اِماِس، شامل «معنویت و باورهای مذهبی»، «پذیرش فعالانه بیماری»، «حمایت اجتماعی و روابط بین‌فردی»، «مشارکت در فعالیت‌های معنادار»، «بهره‌گیری از حمایت متخصصان» و «تلاش برای حفظ قدرت و زندگی با بدنی غیر‌قابل‌پیش‌بینی»؛ 2. مداخلات روان‌شناختی مؤثر که شامل رویکرد وجودی‌معنوی، درمان شناختی‌رفتاری، درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، امید‌درمانی و آموزش مثبت‌اندیشی بودند. نتایج نشان داد این مداخلات به‌طور مؤثری موجب ارتقای معنای زندگی و بهبود شاخص‌های روان‌شناختی بیماران مبتلا به اِماِس شده‌اند.
نتیجه‌گیری مرور نظام‌مند حاضر نشان می‌دهد معنای زندگی، مفهومی چندبعدی در تجربه بیماران مبتلا به اِماِس است که از‌طریق منابع متفاوتی می‌تواند شکل گیرد و بهبود یابد. درک عمیق‌تر این معیارها و مفاهیم مؤثر بر معنای زندگی می‌تواند مورد توجه درمانگران و سیاست‌گذاران حوزه توانبخشی بیماران مبتلا به اِماِس قرار گیرد و نیز مبنای طراحی مداخلات روان‌شناختی در جهت شکل‌دهی و بهبود معنای زندگی بیماران مذکور قرار گیرد. همچنین برایند یافته‌ها در‌رابطه‌با مداخلات انجام‌گرفته در جهت بهبود معنای زندگی بیماران مذکور مؤثر بودن آن‌ها را می‌رساند، اما با‌توجه‌به تمرکز این مداخلات در کشور ایران ضرورت انجام مطالعات در دیگر کشورها با فرهنگ‌های متفاوت احساس می‌شود.
نوع مطالعه: مروری |
موضوع مقاله:
مشاوره توانبخشی
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
تمامی آثار مجله آرشیو توانبخشی تحت مجوز Attribution-NonCommercial 4.0 هستند.
تماس با ما
فصلنامه آرشیو توانبخشی
تلفن دفتر فصلنامه: 02171732812
تلفن ناشر : 02145355555 - 02145355000
ایمیل: rehabilitationj@gmail.com
