دوره 27، شماره 1 - ( بهار- در حال انتشار 1405 )
دوره، شماره، فصل و سال، شماره مسلسل |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Sadria G, Rahmani N, Abdollahi I, Javaherian M, Azarsa M H, Mosallanezhad Z et al . The Effects of Neurofeedback Training on Pain, Disability, and Psychological Factors in Patients With Chronic Low Back Pain: A Systematic Review and Meta-analysis. jrehab 2026; 27 (1) :20-43
URL: http://rehabilitationj.uswr.ac.ir/article-1-3714-fa.html
URL: http://rehabilitationj.uswr.ac.ir/article-1-3714-fa.html
صدریا گلناز، رحمانی ناهید، عبداللهی ایرج، جواهریان محمد، آذرسا محمدحسن، مصلی نژاد زهرا و همکاران.. تأثیر آموزش نوروفیدبک بر درد ،ناتوانی و عوامل روانشناختی در بیماران مبتلا به کمردرد مزمن: مرور نظاممند و فراتحلیل. مجله توانبخشی. 1405; 27 (1) :20-43
URL: http://rehabilitationj.uswr.ac.ir/article-1-3714-fa.html
گلناز صدریا1 
، ناهید رحمانی1 ، ایرج عبداللهی*2 ، محمد جواهریان1 ، محمدحسن آذرسا1 ، زهرا مصلی نژاد1 ، عنایت الله بخشی3
، ناهید رحمانی1 ، ایرج عبداللهی*2 ، محمد جواهریان1 ، محمدحسن آذرسا1 ، زهرا مصلی نژاد1 ، عنایت الله بخشی3
1- مرکز تحقیقات توانبخشی اختلالات عصبی-عضلانی-اسکلتی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران.
2- مرکز تحقیقات توانبخشی اختلالات عصبی-عضلانی-اسکلتی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران. ،Ir.abdollahi@uswr.ac.ir
3- گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، دانشکده سلامت اجتماعی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران.
2- مرکز تحقیقات توانبخشی اختلالات عصبی-عضلانی-اسکلتی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران. ،
3- گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، دانشکده سلامت اجتماعی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران.
چکیده: (304 مشاهده)
هدف کمردرد مزمن یکی از شایعترین علل ناتوانی در بزرگسالان است و درمانهای رایج اغلب اثربخشی محدود و کوتاهمدت دارند. در سالهای اخیر، نوروفیدبک بهعنوان روشی مبتنی بر خودتنظیمی فعالیتهای مغزی و با هدف تعدیل پردازش درد و بهبود عملکرد بیماران مطرح شده است. هدف این مطالعه، بررسی جامع اثربخشی نوروفیدبک بر شدت درد، ناتوانی عملکردی و عوامل روانشناختی در بیماران مبتلا به کمردرد مزمن بود.
روش بررسی این پژوهش بهصورت مرور نظاممند و فراتحلیل انجام شد. جستوجوی نظاممند مقالات با استفاده از کلیدواژههای مرتبط با کمردرد مزمن و نوروفیدبک در پایگاههای وبآوساینس، پابمد، اسکوپوس، سیناهل، امبیس از سال ۲۰۰۰ تا فوریه ۲۰۲۵ انجام گرفت. از مجموع ۱۹۹۳ مقاله شناساییشده، پس از غربالگری و ارزیابی معیارهای ورود، 5 مطالعه (4 کارآزمایی بالینی تصادفیسازیشده و 1 مطالعه موردی) وارد تحلیل نهایی شدند. استخراج دادهها توسط دو پژوهشگر مستقل و تأیید نهایی توسط پژوهشگر سوم انجام شد. تحلیل آماری با مدل اثرات تصادفی (REML) صورت گرفت و کیفیت روششناختی مطالعات با مقیاس PEDro و کیفیت کلی مرور با ابزار AMSTAR2 ارزیابی شد. شاخص تفاوت میانگین استانداردشده (SMD) با فاصله اطمینان 95 درصد برای پیامد درد و آماره I² برای بررسی ناهمگنی محاسبه گردید.
یافتهها نتایج فراتحلیل نشان داد نوروفیدبک تأثیر معناداری بر شدت درد پس از مداخله ندارد؛ (SMD=0/11, [CI 95%: 0/16, -0/39], P=0/83) و ناهمگنی آماری بین مطالعات پایین بود ( I² =0%). اگرچه اغلب مطالعات بهبودهایی در ناتوانی عملکردی و شاخصهای روانشناختی گزارش کردند، بهدلیل ناهمگونی ابزارهای اندازهگیری، امکان انجام فراتحلیل برای این پیامدها فراهم نشد. کیفیت کلی شواهد در سطح متوسط ارزیابی شد و محدودیتهایی نظیر تنوع پروتکلهای درمانی، مدت مداخله و حجم نمونه وجود داشت.
نتیجهگیری درمجموع، علیرغم شواهد اولیه امیدوارکننده، این مرور نظاممند و فراتحلیل نتوانست شواهد قطعی در مورد اثربخشی نوروفیدبک بر درد در افراد مبتلا به کمردرد مزمن ارائه دهد. انجام مطالعات آینده با نمونههای بزرگتر، پیگیری طولانیمدت و پروتکلهای استاندارد و متمایز بین گروههای مداخله و کنترل ضروری به نظر میرسد.
روش بررسی این پژوهش بهصورت مرور نظاممند و فراتحلیل انجام شد. جستوجوی نظاممند مقالات با استفاده از کلیدواژههای مرتبط با کمردرد مزمن و نوروفیدبک در پایگاههای وبآوساینس، پابمد، اسکوپوس، سیناهل، امبیس از سال ۲۰۰۰ تا فوریه ۲۰۲۵ انجام گرفت. از مجموع ۱۹۹۳ مقاله شناساییشده، پس از غربالگری و ارزیابی معیارهای ورود، 5 مطالعه (4 کارآزمایی بالینی تصادفیسازیشده و 1 مطالعه موردی) وارد تحلیل نهایی شدند. استخراج دادهها توسط دو پژوهشگر مستقل و تأیید نهایی توسط پژوهشگر سوم انجام شد. تحلیل آماری با مدل اثرات تصادفی (REML) صورت گرفت و کیفیت روششناختی مطالعات با مقیاس PEDro و کیفیت کلی مرور با ابزار AMSTAR2 ارزیابی شد. شاخص تفاوت میانگین استانداردشده (SMD) با فاصله اطمینان 95 درصد برای پیامد درد و آماره I² برای بررسی ناهمگنی محاسبه گردید.
یافتهها نتایج فراتحلیل نشان داد نوروفیدبک تأثیر معناداری بر شدت درد پس از مداخله ندارد؛ (SMD=0/11, [CI 95%: 0/16, -0/39], P=0/83) و ناهمگنی آماری بین مطالعات پایین بود ( I² =0%). اگرچه اغلب مطالعات بهبودهایی در ناتوانی عملکردی و شاخصهای روانشناختی گزارش کردند، بهدلیل ناهمگونی ابزارهای اندازهگیری، امکان انجام فراتحلیل برای این پیامدها فراهم نشد. کیفیت کلی شواهد در سطح متوسط ارزیابی شد و محدودیتهایی نظیر تنوع پروتکلهای درمانی، مدت مداخله و حجم نمونه وجود داشت.
نتیجهگیری درمجموع، علیرغم شواهد اولیه امیدوارکننده، این مرور نظاممند و فراتحلیل نتوانست شواهد قطعی در مورد اثربخشی نوروفیدبک بر درد در افراد مبتلا به کمردرد مزمن ارائه دهد. انجام مطالعات آینده با نمونههای بزرگتر، پیگیری طولانیمدت و پروتکلهای استاندارد و متمایز بین گروههای مداخله و کنترل ضروری به نظر میرسد.
نوع مطالعه: مروری |
موضوع مقاله:
فیزیوتراپی
دریافت: 1404/9/14 | پذیرش: 1404/12/14 | انتشار: 1405/1/12
دریافت: 1404/9/14 | پذیرش: 1404/12/14 | انتشار: 1405/1/12
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
تمامی آثار مجله آرشیو توانبخشی تحت مجوز Attribution-NonCommercial 4.0 هستند.
تماس با ما
فصلنامه آرشیو توانبخشی
تلفن دفتر فصلنامه: 02171732812
تلفن ناشر : 02145355555 - 02145355000
ایمیل: rehabilitationj@gmail.com
