دوره 27، شماره 4 - ( زمستان-در حال انتشار 1405 )
دوره، شماره، فصل و سال، شماره مسلسل |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Rahimi S, Soheili F. Deciphering Persian Rehabilitation Research Indexed in the ISC Database. Arch Rehabil 2026; 27 (4)
URL: http://rehabilitationj.uswr.ac.ir/article-1-3832-fa.html
URL: http://rehabilitationj.uswr.ac.ir/article-1-3832-fa.html
رحیمی صالح، سهیلی فرامرز. رمزگشایی از پژوهشهای فارسی حوزه توانبخشی نمایه شده در پایگاه (ISC). مجله توانبخشی. 1405; 27 (4)
URL: http://rehabilitationj.uswr.ac.ir/article-1-3832-fa.html
1- گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران. ، s.rahimi@razi.ac.ir
2- گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
2- گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
چکیده: (15 مشاهده)
هدف: هدف پژوهش حاضر، شناسایی روندهای تحول موضوعی و ترسیم ساختار مفهومی حوزه توانبخشی در ایران طی دوره ۱۳۷۹ تا ۱۴۰۳ است. در این راستا، سؤال اصلی پژوهش این است که حوزه توانبخشی در ایران طی این سالها از چه روند تحولی در موضوعات پژوهشی برخوردار بوده و زیرحوزههای شکلدهنده ساختار مفهومی آن کداماند؟
روش بررسی: در این پژوهش از روش تحلیل هم رخدادی واژگان و تحلیل شبکه استفاده شده است. جامعه پژوهش شامل 623 مدرک نمایه شده در پایگاه آیاسسی است. از روش های تحلیل خوشهای در نرم افزار وس ویوئر و نمودار راهبردی در نرم افزار اکسل برای ترسیم ساختار مفهومی پژوهشها و شناسایی زیرحوزهها و روابط بین آنها در این حوزه استفاده شده است.
یافتهها: یافتههای حاصل از تحلیل خوشهای نشاندهنده ده خوشه: آموزش، ارزیابی و اخلاق حرفهای در علوم توانبخشی (1)، توانبخشی روانی-قلبی و ورزشی در بیماریهای مزمن (2)، تمریندرمانی و مدیریت درد در اختلالات اسکلتی-عضلانی و ناتوانیها (3)، توانبخشی سالمندی، توانبخشی شغلی و فناوریهای آموزشی (4)، توانبخشی کارکردهای اجرایی و اختلالات رشدی (5)، توانبخشی شناختی رایانهای و عصبروانشناختی در اختلالات یادگیری (6)، کیفیت زندگی، سلامت روان و سیاستگذاری خدمات توانبخشی معلولین (7)، توانبخشی عصبی-حرکتی و تحریک مغزی (8)، سلامت روان و توانبخشی شناختی-شنوایی (9)، توانبخشی شناختی و دارویی در بیشفعالی (10) در این حوزه است. بیشترین تعداد خوشهها در ربع سوم قرار گرفتهاند. قرارگیری حجم زیادی از خوشههای دهگانه در ربع سوم نشان میدهد که طیف وسیعی از موضوعات توانبخشی در متون فارسی، از یکپارچگی روششناختی و چارچوب نظری مستحکمی در داخل خود برخوردار نیستند و به صورت پراکنده یا گسسته از جریان اصلی توانبخشی شناختی پژوهش میشوند.
نتیجهگیری: این مطالعه زیر حوزههای مهم پژوهشی و روندهای نوظهو در حوزه توانبخشی پژوهشهای فارسی در پایگاه آیاسسی را برجسته میکند و بینشهای مهمی را برای پژوهشهای آتی ارائه میدهد. نتایج این پژوهش میتواند دیدگاهی جامع از تغییرات علمی در حوزه توانبخشی ارائه میدهد و نیز، نشان میدهد که نقشه دانش توانبخشی در ایران از بلوغ و مرکزیت توانبخشی شناختی در برابر حوزههای نوظهور و زیربنایی حکایت دارد؛ امری که ضرورت ارتقای کیفی و توسعه متوازن سایر حوزههای جسمی، مدیریتی و فناوریهای جدید درمانی را گوشزد میکند.
روش بررسی: در این پژوهش از روش تحلیل هم رخدادی واژگان و تحلیل شبکه استفاده شده است. جامعه پژوهش شامل 623 مدرک نمایه شده در پایگاه آیاسسی است. از روش های تحلیل خوشهای در نرم افزار وس ویوئر و نمودار راهبردی در نرم افزار اکسل برای ترسیم ساختار مفهومی پژوهشها و شناسایی زیرحوزهها و روابط بین آنها در این حوزه استفاده شده است.
یافتهها: یافتههای حاصل از تحلیل خوشهای نشاندهنده ده خوشه: آموزش، ارزیابی و اخلاق حرفهای در علوم توانبخشی (1)، توانبخشی روانی-قلبی و ورزشی در بیماریهای مزمن (2)، تمریندرمانی و مدیریت درد در اختلالات اسکلتی-عضلانی و ناتوانیها (3)، توانبخشی سالمندی، توانبخشی شغلی و فناوریهای آموزشی (4)، توانبخشی کارکردهای اجرایی و اختلالات رشدی (5)، توانبخشی شناختی رایانهای و عصبروانشناختی در اختلالات یادگیری (6)، کیفیت زندگی، سلامت روان و سیاستگذاری خدمات توانبخشی معلولین (7)، توانبخشی عصبی-حرکتی و تحریک مغزی (8)، سلامت روان و توانبخشی شناختی-شنوایی (9)، توانبخشی شناختی و دارویی در بیشفعالی (10) در این حوزه است. بیشترین تعداد خوشهها در ربع سوم قرار گرفتهاند. قرارگیری حجم زیادی از خوشههای دهگانه در ربع سوم نشان میدهد که طیف وسیعی از موضوعات توانبخشی در متون فارسی، از یکپارچگی روششناختی و چارچوب نظری مستحکمی در داخل خود برخوردار نیستند و به صورت پراکنده یا گسسته از جریان اصلی توانبخشی شناختی پژوهش میشوند.
نتیجهگیری: این مطالعه زیر حوزههای مهم پژوهشی و روندهای نوظهو در حوزه توانبخشی پژوهشهای فارسی در پایگاه آیاسسی را برجسته میکند و بینشهای مهمی را برای پژوهشهای آتی ارائه میدهد. نتایج این پژوهش میتواند دیدگاهی جامع از تغییرات علمی در حوزه توانبخشی ارائه میدهد و نیز، نشان میدهد که نقشه دانش توانبخشی در ایران از بلوغ و مرکزیت توانبخشی شناختی در برابر حوزههای نوظهور و زیربنایی حکایت دارد؛ امری که ضرورت ارتقای کیفی و توسعه متوازن سایر حوزههای جسمی، مدیریتی و فناوریهای جدید درمانی را گوشزد میکند.
نوع مطالعه: پژوهشی |
موضوع مقاله:
مدیریت توانبخشی
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
تمامی آثار مجله آرشیو توانبخشی تحت مجوز Attribution-NonCommercial 4.0 هستند.
تماس با ما
فصلنامه آرشیو توانبخشی
تلفن دفتر فصلنامه: 02171732812
تلفن ناشر : 02145355555 - 02145355000
ایمیل: rehabilitationj@gmail.com
