1- گروه بیومکانیک ورزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. و گروه پزشکی مولکولی و جراحی، موسسه کارولینسکا، سولنا، سوئد. ، ebrahimpiri@uma.ac.ir
2- گروه بیومکانیک ورزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
3- گروه تربیت بدنی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه حلبچه، حلبچه، اقلیم کردستان، عراق
چکیده: (9 مشاهده)
زمینه: بازسازی رباط صلیبی قدامی همچنان یکی از شایعترین اعمال جراحی ارتوپدی در سراسر جهان است. با وجود دههها بهبود و تکامل فنی، موفقیت جراحی اغلب از طریق مقایسههای مجزا و تکمتغیره، مانند نوع گرافت، روش فیکساسیون یا تکنیک دریلینگ ارزیابی میشود. این رویکرد تقلیلگرایانه ممکن است تعاملات پیچیده بیومکانیکی و زیستی را که در نهایت نتایج بلندمدت را تعیین میکنند، پنهان سازد.
هدف: بررسی انتقادی چهار رکن اصلی جراحی در بازسازی رباط صلیبی قدامی شامل انتخاب گرافت، راهبرد فیکساسیون، زاویه تونل (از جمله زاویه خمیدگی گرافت) و فناوریهای کمکجراحی، و تأکید بر ضرورت یک چارچوب تصمیمگیری یکپارچه و چندعاملی است.
یافتههای کلیدی: شواهد موجود نشان میدهد که در پیامدهای کوتاهمدت تا میانمدت، میان گرافتها و ابزارهای فیکساسیون رایج تفاوت قابلتوجهی وجود ندارد، در حالی که سیستمهای رباتیک و ناوبری، دقت ایجاد تونل را بهبود میبخشند. با این حال، اغلب مطالعات این متغیرها را بهصورت مجزا ارزیابی میکنند و به ندرت وابستگیهای متقابل بیومکانیکی آنها را در نظر میگیرند. دادههای نوظهور نشان میدهد که سازگاری گرافت–فیکساسیون، زاویه خمیدگی گرافت و موقعیت تونل بهصورت تعاملی عمل کرده و ممکن است بر گشادشدگی تونل، یکپارچگی گرافت و پایداری بلندمدت تأثیر بگذارند. با این وجود، هیچ کارآزمایی بالینی سطح بالا بهطور نظاممند این تعاملات را بررسی نکرده است. این پراکندگی شواهد، توسعه راهبردهای جراحی فردمحور را محدود میکند.
نتیجهگیری: موفقیت جراحی در بازسازی رباط صلیبی قدامی به احتمال زیاد توسط یک تکنیک برتر واحد تعیین نمیشود، بلکه از تعاملات پیچیده و احتمالاً غیرخطی میان نوع گرافت، سازه فیکساسیون، هندسه تونل و کمکهای فناورانه ناشی میگردد. پژوهشهای آینده باید فراتر از کارآزماییهای برتری تکمتغیره حرکت کرده و به سوی مدلهای چندعاملی و بیمارمحور که پارامترهای بیومکانیکی و پیامدهای بالینی بلندمدت را دربر میگیرند، سوق یابند. تنها از طریق چنین رویکردهای یکپارچهای میتوان عوامل واقعی تعیینکننده موفقیت بازسازی رباط صلیبی قدامی را مشخص کرد.
| * نشانی نویسنده مسئول: دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران |