دوره 27، شماره 3 - ( پاییز 1405 )
دوره، شماره، فصل و سال، شماره مسلسل |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Ghasemi Fard F, Mirzaie H, Hosseini S A, Ebadi A, Riazi A. Functional Vision Assessment for Iranian Children With Visual Impairment: A Policy Brief. , Arch Rehabil. 2026; 27 (3) :564-577
URL: http://rehabilitationj.uswr.ac.ir/article-1-3774-fa.html
URL: http://rehabilitationj.uswr.ac.ir/article-1-3774-fa.html
قاسمی فرد فاطمه، میرزایی هوشنگ، حسینی سید علی، عبادی عباس، ریاضی عباس. ارزیابی آسیب بینایی عملکردی در کودکان ایران: خلاصه سیاستی. ، مجله توانبخشی. 1405; 27 (3) :564-577
URL: http://rehabilitationj.uswr.ac.ir/article-1-3774-fa.html
1- مرکز تحقیقات توانبخشی اعصاب اطفال، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران. و گروه کاردرمانی، دانشکده توانبخشی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران.
2- مرکز تحقیقات توانبخشی اعصاب اطفال، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران. ،hooshang_mirzaie@yahoo.com
3- مرکز تحقیقات توانبخشی اعصاب اطفال، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران.
4- مرکز تحقیقات مراقبت‌های پرستاری، پژوهشکده علوم بالینی، دانشگاه علوم پزشکی بقیه‌الله، تهران، ایران.
5- گروه اپتومتری، مرکز تحقیقات توانبخشی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران.
2- مرکز تحقیقات توانبخشی اعصاب اطفال، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران. ،
3- مرکز تحقیقات توانبخشی اعصاب اطفال، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران.
4- مرکز تحقیقات مراقبت‌های پرستاری، پژوهشکده علوم بالینی، دانشگاه علوم پزشکی بقیه‌الله، تهران، ایران.
5- گروه اپتومتری، مرکز تحقیقات توانبخشی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران.
چکیده: (1459 مشاهده)
زمینه و هدف: نبود یک ابزار استاندارد مبتنی بر عملکرد و متناسب با بافت ایران برای ارزیابی بینایی عملکردی کودکان دارای آسیب بینایی، شناسایی دقیق نیازهای آموزشی و توانبخشی و طراحی مداخلات هدفمند را با چالش مواجه کرده است. این خلاصه سیاستی با هدف ارائه شواهد برای استقرار یک رویکرد نظام‌مند در ارزیابی بینایی عملکردی کودکان ۳ تا ۱۰ سال دارای آسیب بینایی در نظام آموزش و توانبخشی ایران تدوین شد.
روش: این خالصه سیاستی براساس یافته‌های یک مطالعه طراحی و اعتبارسنجی ابزار با رویکرد ترکیبی متوالی اکتشافی تدوین شد. در این مطالعه، ۱۲۲ کودک دارای آسیب بینایی خفیف تا بسیار شدید از مدارس استثنایی و مراکز مرتبط در استان تهران بررسی شدند. ابزار «سنجش بینایی عملکردی مبتنی بر عملکرد» (FVT-PB) با تکیه بر حوزه آکوپیشن در نسخه چهارم چارچوب مرجع کاردرمانی (OTPF-4) طراحی شد و شامل ۳۲ گویه در پنج حوزه فعالیتهای روزمره زندگی، فعالیتهای ابزاری زندگی روزمره، آموزش، بازی/تفریح و مشارکت اجتماعی و در دو نسخه سنی ۳–۷ و ۷–۱۰ سال بود. روایی صوری و محتوا، روایی وابسته به ملاک، روایی سازه و پایایی درون و بین ارزیابان بررسی شد.
یافته‌ها: FVT-PB از شاخص‌های مطلوب روایی و پایایی برخوردار بود. شاخص روایی محتوای میانگین 89/0 و پایایی درون و بین ارزیابان در هر دو گروه سنی بیش از 97/0 به دست آمد. ابزار توانست بین گروه‌های سنی و سطوح مختلف آسیب بینایی تمایز ایجاد کند. نقاط برش ROC برای نسخه‌های ۳–۷ و ۷–۱۰ سال به‌ترتیب ۹۱ و ۱۰۴ بود؛ حساسیت و ویژگی به‌ترتیب 88/96 و 95/78 درصد در گروه ۳–۷ سال و 06/97 و 18/86 درصد در گروه ۷–۱۰ سال گزارش شد. این یافته‌ها نشان‌دهنده ظرفیت مناسب ابزار برای استفاده در محیط‌های آموزشی، بالینی و توانبخشی است.
پیام سیاستی: شواهد موجود از اجرای مرحله‌ای FVT-PB در ایران حمایت می‌کند. پیشنهاد می‌شود ابتدا ابزار در چند استان به‌صورت پایلوت اجرا و هم‌زمان برنامه‌های استاندارد آموزش کاردرمانگران، بینایی‌سنجان و معلمان مدارس استثنایی، پروتکل‌های اجرایی و چارچوب حفاظت از داده‌ها تدوین شود. در مرحله بعد، پس از ارزیابی پذیرش و کارایی، زمینه برای استانداردسازی و گسترش ملی ابزار و ایجاد پایگاه داده مشترک فراهم گردد. هنجاریابی ملی در استان‌ها و طراحی نسخه کوتاه برای غربالگری اولیه نیز باید در اولویت پژوهش‌های آینده قرار گیرد. چنین رویکردی می‌تواند به تصمیم‌گیری مبتنی بر داده، طراحی مداخلات هدفمندتر و ارتقای عدالت آموزشی و توانبخشی کودکان دارای آسیب بینایی کمک کند.
روش: این خالصه سیاستی براساس یافته‌های یک مطالعه طراحی و اعتبارسنجی ابزار با رویکرد ترکیبی متوالی اکتشافی تدوین شد. در این مطالعه، ۱۲۲ کودک دارای آسیب بینایی خفیف تا بسیار شدید از مدارس استثنایی و مراکز مرتبط در استان تهران بررسی شدند. ابزار «سنجش بینایی عملکردی مبتنی بر عملکرد» (FVT-PB) با تکیه بر حوزه آکوپیشن در نسخه چهارم چارچوب مرجع کاردرمانی (OTPF-4) طراحی شد و شامل ۳۲ گویه در پنج حوزه فعالیتهای روزمره زندگی، فعالیتهای ابزاری زندگی روزمره، آموزش، بازی/تفریح و مشارکت اجتماعی و در دو نسخه سنی ۳–۷ و ۷–۱۰ سال بود. روایی صوری و محتوا، روایی وابسته به ملاک، روایی سازه و پایایی درون و بین ارزیابان بررسی شد.
یافته‌ها: FVT-PB از شاخص‌های مطلوب روایی و پایایی برخوردار بود. شاخص روایی محتوای میانگین 89/0 و پایایی درون و بین ارزیابان در هر دو گروه سنی بیش از 97/0 به دست آمد. ابزار توانست بین گروه‌های سنی و سطوح مختلف آسیب بینایی تمایز ایجاد کند. نقاط برش ROC برای نسخه‌های ۳–۷ و ۷–۱۰ سال به‌ترتیب ۹۱ و ۱۰۴ بود؛ حساسیت و ویژگی به‌ترتیب 88/96 و 95/78 درصد در گروه ۳–۷ سال و 06/97 و 18/86 درصد در گروه ۷–۱۰ سال گزارش شد. این یافته‌ها نشان‌دهنده ظرفیت مناسب ابزار برای استفاده در محیط‌های آموزشی، بالینی و توانبخشی است.
پیام سیاستی: شواهد موجود از اجرای مرحله‌ای FVT-PB در ایران حمایت می‌کند. پیشنهاد می‌شود ابتدا ابزار در چند استان به‌صورت پایلوت اجرا و هم‌زمان برنامه‌های استاندارد آموزش کاردرمانگران، بینایی‌سنجان و معلمان مدارس استثنایی، پروتکل‌های اجرایی و چارچوب حفاظت از داده‌ها تدوین شود. در مرحله بعد، پس از ارزیابی پذیرش و کارایی، زمینه برای استانداردسازی و گسترش ملی ابزار و ایجاد پایگاه داده مشترک فراهم گردد. هنجاریابی ملی در استان‌ها و طراحی نسخه کوتاه برای غربالگری اولیه نیز باید در اولویت پژوهش‌های آینده قرار گیرد. چنین رویکردی می‌تواند به تصمیم‌گیری مبتنی بر داده، طراحی مداخلات هدفمندتر و ارتقای عدالت آموزشی و توانبخشی کودکان دارای آسیب بینایی کمک کند.
واژه‌های کلیدی: بینایی عملکردی، آسیب بینایی، کودکان، FVT-PB، کاردرمانی، ارزیابی عملکردی، سیاست‌گذاری سلامت
نوع مطالعه: خلاصه سیاستی |
موضوع مقاله:
کاردرمانی
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
تمامی آثار مجله آرشیو توانبخشی تحت مجوز Attribution-NonCommercial 4.0 هستند.
تماس با ما
فصلنامه آرشیو توانبخشی
تلفن دفتر فصلنامه: 02171732812
تلفن ناشر : 02145355555 - 02145355000
ایمیل: rehabilitationj@gmail.com
