Ethics code: IR.USWR.REC.1401.174
1- گروه مشاوره، دانشکده علوم رفتاری و سلامت روان، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران.
2- گروه مشاوره، دانشکده علوم رفتاری و سلامت روان، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران. & مرکز تحقیقات مدیریت رفاه اجتماعی، پژوهشکده سلامت اجتماعی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران. ، ba.bahmani@uswr.ac.ir
3- گروه مدیریت توانبخشی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران. و مرکز تحقیقات سایکوز، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران.
4- انجمن اهدای عضو ایرانیان، تهران، ایران. و گروه پزشکی، بیمارستان طالقانی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.
چکیده: (1474 مشاهده)
هدف پیوند عضو روش درمانی نسبتاً جدید و در حال پیشرفت است که طی آن بعضی از اعضای بدن فرد دچار مرگ مغزی، به فرد نیازمند عضو، پیوند میخورد. اهدای عضو هم در خانواده اهداکننده عضو و هم در گیرنده عضو، پیامدهای روانشناختی دارد. لذا یکی از مهمترین چالشها، پیامدهای روانشناختیِ برقراری تماس بین خانواده فرد اهداکننده و دریافتکننده عضو و خانواده آنها است. هدف از این مطالعه تبیین پیامدهای روانشناختی تماس خانوادههای اهداکننده و افرادگیرنده عضو است.
روش بررسی این مطالعه با استفاده از روش پژوهش کیفی از نوع تحلیل محتوای قراردادی انجام شد. جامعه مطالعه تمام خانوادههای اهداکننده و تمام افراد گیرنده عضو در ایران است. جمعیت نمونه این مطالعه نیز شامل افراد مندرج در فهرست انجمن اهدای عضو و بیمارستانهای دارای بخش پیوند عضو بود که از بین آنها 23 نفر مشارکتکننده (12 اهداکننده و 11 گیرنده) با استفاده از روش انتخاب هدفمند و با حداکثر تنوع تا رسیدن به اشباع نظری داده، انتخاب شدند. از طریق انجام مصاحبههای عمیق نیمهساختارمند و تحلیل محتوای مصاحبهها، پیامدهای روانشناختی تماس خانوادههای اهداکننده و افراد گیرنده عضو شناسایی شد. جمعآوری دادهها تا اشباع نظری ادامه پیدا کرد. هر مصاحبه حدود 30-60 دقیقه طول میکشید. تجزیهوتحلیل دادهها با رویکرد گرانهایم و لاندمن (2004) انجام شد.
یافتهها از مجموع 23 مصاحبه صورتگرفته، تعداد 237 واحد تحلیل استخراج شد. واحدهای تحلیل در قالب 25 کد شامل پیامدهای ناخوشایند برای خانواده اهداکننده (9 کد)، پیامدهای ناخوشایند برای گیرنده عضو و خانواده گیرنده (10 کد) پیامدهای خوشایند برای خانواده اهداکننده (3 کد) و پیامدهای خوشایند برای گیرنده و خانوادهاش (3 کد) طبقهبندی شدند. از این 25 کد، 4 زیرطبقه ( پیامدهای خوشایند برای خانواده اهداکننده، پیامدهای خوشایند برای افراد گیرنده عضو و خانوادههایشان، پیامدهای ناخوشایند برای خانواده اهداکننده، و پیامدهای ناخوشایند برای افراد گیرنده عضو و خانوادههایشان) به دست آمد و درنهایت این 4 زیرطبقه در دو طبقه اصلی پیامدهای ناخوشایند و پیامدهای خوشایند دستهبندی گردید.
نتیجهگیری نتایج نشان داد تماس میان خانوادههای اهداکننده و گیرندگان عضو میتواند پیامدهای مثبت و منفی ایجاد کند. پیامدهای گذرا نیازمند مداخله نیستند، اما پیامدهای پایدار و آسیبزا مستلزم، پیشگیری یا درمان تخصصیاند. پیشنهادهای این پژوهش میتواند راهنمایی کاربردی برای تیمهای پیوند، انجمنهای اهدای عضو و مشاوران در تصمیمگیری، مداخلات حمایتی و طراحی الگوی مراوده باشد.
نوع مطالعه:
پژوهشی |
موضوع مقاله:
روانشناسی عمومی دریافت: 1404/4/11 | پذیرش: 1404/11/12 | انتشار: 1405/1/12