XML English Abstract Print


1- دانشگاه تهران ، Z.REZAEI2561@GMAIL.COM
2- دانشگاه تهران
چکیده:   (88 مشاهده)
چکیده
هدف: والدین کودکان کم‌توان هوشی نسبت به سایر والدین کودکان استثنایی، به میزان بیشتری در ارتباط با فرزندشان مشکل دارند. برای این کودکان در موقعیت‌های اجتماعی دوراندیشی نشده است و از حقوق اجتماعی خود محروم می‌شوند. متأسفانه، آنها جایگاه اجتماعی منفی را تجربه می‌کنند که کسب موفقیت را دشوار می‌سازد و به آرزویی همیشگی تبدیل می‌کند. کودکان کم‌توان هوشی، علاوه بر مشکلات ارتباطی و مشکلات اجتماعی، با والدین، برادران و خواهران و معلمان هم مشکل دارند. ماهیت پایدار طرد اجتماعی به آسانی سبب به انزوای اجتماعی می‌شود. در نتیجه کودکان و بزرگسالان کم‌توان هوشی، دوستان کمی دارند. اگرچه آنها ناامید هستند ولی می‌خواهند مورد دوست داشتن قرار گیرند. آنها تلاش می‌کنند تا دوستانی پیدا کنند ولی تلاش آنها، شانس‌شان را برای تعامل با دیگران به حداقل می‌رساند و چرخه معیوبی را ایجاد می‌کند. به نظر می‌رسد آموزش مهارت‌های ارتباطی مبتنی بر زبان زندگی بتواند مشکلات ارتباطی کودکان کم‌توان هوشی را کاهش دهد و تعامل مادر-کودک را بهبود بخشد. آموزش مهارت‌های ارتباطی مبتنی بر زبان زندگی یکی از روش‌های ارتقای مهارت‌های ارتباطی والدین با کودکان کم‌توان هوشی است، چرا که این والدین با مشکلاتی در ارتباط با فرزندان خود مواجه هستند. امروزه تلاش‌های زیادی برای بهبود تعامل مادر-کودک در مادران کودکان با نیازهای ویژه به‌خصوص مادران کودکان کم‌توان هوشی صورت می‌گیرد. بنابراین پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش مهارت‌های ارتباطی مبتنی بر زبان زندگی بر تعامل مادر-کودک در مادران دارای کودک کم‌توان هوشی انجام شد.
روش بررسی: پژوهش حاضر، یک مطالعه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعۀ آماری این پژوهش را کلیۀ مادران کودکان کم‌توان هوشی مرکز روزانۀ آموزشی و توانبخشی البرز وابسته به سازمان بهزیستی تشکیل دادند، 30 نفر از مادران کودکان کم‌توان هوشی با روش نمونه‌گیری در دسترس از مرکز توانبخشی البرز واقع در شهرستان البرز، استان قزوین انتخاب شده و سپس در دو گروه جایگزین شده‌اند. گروه آزمایشی، در هشت جلسۀ آموزشی (هفته‌ای دو جلسه؛ هر جلسه 90 دقیقه) در برنامه آموزش مهارت‌های ارتباطی مبتنی بر روش زبان زندگی شرکت کردند در حالی که به گروه کنترل این آموزش ارائه نشد. ابزار استفاده شده در این پژوهش مقیاس رابطه والد-کودک پیانتا (1992) بود. مقیاس رابطه والد-کودک پیانتا را مادران برای آزمودنی‌ها در دو مرحله پیش‌آزمون و پس‌آزمون تکمیل کردند. اطلاعات به دست آمده از پرسشنامه در قبل و بعد از مداخله با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری و نسخه 22 نرم‌افزار SPSS تجزیه و تحلیل شدند.
یافته‌ها: در ابتدا مفروضه‌های نرمال بودن و همگنی واریانس- کوواریانس متغیرها مورد ارزیابی قرار گرفت. آزمون کلموگروف اسمیرنوف حاکی از آن بود که همه متغیرها نرمال هستند (05/0P>). آزمون باکس هم فرض همگنی واریانس-کوواریانس را تایید کرد. بنابراین مفروضه های آزمون آماری تحلیل کوواریانس چند متغیری برقرار است و می‌توان جهت تجزیه و تحلیل داده ها از این آزمون آماری استفاده کرد. نتایج تحلیل کواریانس چند متغیری نشان داد که بین میانگین نمرات پس‌آزمون رابطه مادر با کودک کم‌توان هوشی در گروه‌های آزمایشی و کنترل تفاوت معناداری وجود دارد (001/0P<). همچنین نتایج تحلیل کواریانس چند متغیری نشان داد که بین میانگین نمرات پس‌آزمون خرده‌مقیاس‌های تعارض، نزدیکی و وابستگی در گروه‌های آزمایشی و کنترل تفاوت معناداری وجود دارد (001/0P<). بر اساس مجذور اتا می‌توان عنوان کرد به‌ترتیب 67٪ تغییرات رابطه مادر با کودک کم‌توان هوشی به علت اثر مشارکت آزمودنی‌ها در برنامه مهارت‌های ارتباطی مبتنی بر روش زبان زندگی است. همچنین بر اساس مجذور اتا می‌توان عنوان کرد به‌ترتیب 63٪، 65٪ و 66٪ تغییرات هر یک از مولفه‌های تعارض، نزدیکی و وابستگی از مشارکت آزمودنی‌ها در برنامه مهارت‌های ارتباطی مبتنی بر روش زبان زندگی ناشی می‌شود. بنابراین، می‌توان نتیجه گرفت که آموزش برنامه مهارت‌های ارتباطی مبتنی بر روش زبان زندگی در بهبود رابطه مادر با کودک کم‌توان هوشی تأثیر مثبت داشته است.
نتیجه‌گیری: آموزش مهارت‌های ارتباطی مبتنی بر روش زبان زندگی موجب بهبود رابطه مادر با کودک کم‌توان هوشی می‌شود. بنابراین برنامه‌ریزی برای ارائه آموزش مهارت‌های ارتباطی مبتنی بر روش زبان زندگی برای مادران با کودک کم‌توان هوشی اهمیت ویژه‌ای دارد.
کلید واژه‌ها: مهارت‌های ارتباطی مبتنی بر روش زبان زندگی، تعامل مادر-کودک، کودکان کم‌توان هوشی
متن کامل [DOCX 107 kb]   (1 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشی | موضوع مقاله: روانشناسی کودکان استثنایی
دریافت: ۱۳۹۶/۱۲/۲ | پذیرش: ۱۳۹۷/۹/۲۱

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA code

ارسال پیام به نویسنده مسئول


کلیه حقوق این وب سایت متعلق به فصلنامه علمی پژوهشی توانبخشی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2019 All Rights Reserved | Archives of Rehabilitation

Designed & Developed by : Yektaweb