هدف: تنهایی یکی از چالش‌های مهم روان‌اجتماعی در میان سالمندان هرگز ازدواج‌نکرده به‌شمار می‌رود؛ جمعیتی که با وجود رشد سریع، همچنان کمتر مورد مطالعه قرار گرفته است. هدف این مرور دامنه‌ای ترسیم نظام‌مند و تلفیق شواهد موجود درباره تجربه زیسته، عوامل تعیین‌کننده و پیامدهای تنهایی در این گروه جمعیتی خاص است.
مواد و روش‌ها: این مرور دامنه‌ای با هدایت چارچوب روش‌شناختی آرکسی و اومالی و مطابق با دستورالعمل‌های PRISMA-ScR انجام شد. جست‌وجویی جامع در پایگاه‌های داده بین‌المللی اصلی برای مطالعات منتشرشده از سال 1807 تا ۲۰۲۵ انجام گرفت. انتخاب مطالعات بر اساس چارچوب جمعیت–مفهوم–بافت صورت گرفت و شامل غربالگری مستقل دوگانه ۱۱٬۲۲۵ رکورد بود. در نهایت، ۳۸ مطالعه ( 2007 تا 2025) واجد معیارهای ورود تشخیص داده شدند. کیفیت روش‌شناختی مطالعات واردشده با استفاده از چک‌لیست‌های ارزیابی انتقادی مؤسسه جوانا بریگز بررسی شد تا قدرت کلی و ماهیت شواهد موجود توصیف گردد.
یافته‌ها: در مجموع، 38 مطالعه منتشرشده طی سال‌های 2007 تا 2025 نشان دادند که تنهایی در سالمندان هرگز ازدواج‌نکرده پدیده‌ای چندبعدی و متأثر از عوامل فردی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی است. یافته‌ها نشان دادند که این سالمندان در مقایسه با افراد متأهل، سطوح بالاتری از تنهایی عاطفی و اجتماعی را تجربه می‌کنند. محدودیت شبکه‌های حمایتی، مشکلات اقتصادی، انگ اجتماعی و ضعف سلامت جسمی و روانی از مهم‌ترین عوامل مرتبط با تنهایی بودند. در مقابل، مشارکت اجتماعی، روابط حمایتی، معنویت و حفظ استقلال فردی به‌عنوان راهبردهای مؤثر مقابله با تنهایی شناخته شدند.
نتیجه‌گیری: سیاست‌گذاران باید با اتخاذ یک چارچوب بوم‌شناختی، فراتر از مداخلات فردمحور حرکت کرده و خدمات رفاهی را متناسب با ساختارهای خانوادگی غیرسنتی بازطراحی کنند. اولویت‌های عملی شامل ترویج «خویشاوندی‌های جایگزین»، به‌کارگیری فناوری‌های دیجیتال برای کاهش انزوای اجتماعی، و اجرای کمپین‌های عمومی به‌منظور زدودن انگ فرهنگی مرتبط با مجردماندن مادام‌العمر است. افزون بر این، متخصصان باید غربالگری‌های منظم تنهایی را اجرا کرده و میان مجردی اختیاری و غیراختیاری تمایز قائل شوند تا تاب‌آوری اجتماعی تقویت گردد. این راهبردها با به‌رسمیت‌شناختن مسیرهای متنوع زندگی و تقویت حمایت‌های نظام‌مند، به بهبود کیفیت زندگی سالمندان هرگز ازدواج‌نکرده کمک می‌کند.