مقدمه
گردن یکی از بخشهای کلیدی بدن است که نقش مهمی در حفظ راستای قامتی، تعادل سر و عملکرد حرکتی ایفا میکند [1]. عضلات ناحیه گردن علاوهبر کنترل حرکات سر و ستون فقرات گردنی، در فرآیند تنفس نیز مشارکت دارند [2، 3]. بهویژه عضلات سطحی مانند استرنوکلیدوماستوئید (SCM)و اسکالنها در دم عمیق بهعنوان عضلات کمکی تنفسی فعال میشوند و در افزایش حجم قفسه سینه و ورود هوا به ریه نقش دارند [3، 4]. همچنین عضلات عمقی مانند لانگوس کولی و مولتیفیدوس در پایداری ستون فقرات گردنی و هماهنگی بین حرکات تنه و گردن نقش کلیدی دارند [5، 6]. تنفس مؤثر مستلزم وجود ثبات کافی در ستون فقرات گردنی است تا هماهنگی و عملکرد مکانیکی مناسب عضلات درگیر در تنفس فراهم شود [7، 8]. ثبات مناسب ناحیه گردن این امکان را ایجاد میکند که عضلات مرتبط با تنفس، بهویژه عضلات کمکی دم، بتوانند بهطور مؤثر در حرکت دندهها و گسترش قفسه سینه مشارکت کنند [5، 9]. در چنین شرایطی، تأمین ثبات مناسب در ناحیه ستون فقرات گردنی و پشتی برای حفظ کنترل وضعیتی و هماهنگی حرکتی ضروری است [10، 11]. این ثبات تا حد زیادی از طریق عملکرد هماهنگ عضلات عمقی گردن و تنه فراهم میشود [12، 13]. باتوجهبه نقش عضلات عمقی گردن در ایجاد پایداری سگمنتال [13]، بررسی ویژگیهای این عضلات در کنار شاخصهای تنفسی میتواند به درک بهتر تعامل بین سیستمهای حرکتی و تنفسی کمک کند.
در سالهای اخیر، ارتباط میان دستگاه عضلانی–اسکلتی گردن و عملکرد تنفسی مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است [9، 14]. شواهد نشان دادهاند در برخی اختلالات عضلانی–اسکلتی مانند گردندرد مزمن، تغییر در الگوی فعالیت و قدرت عضلات گردن ممکن است با کاهش تحرک قفسه سینه و اختلال در تهویه ریوی همراه باشد [15، 16]. اگرچه اسپیرومتری اطلاعات ارزشمندی در مورد جریان و حجم هوا فراهم میکند [17]، اما تحرک قفسه سینه بازتابی از عملکرد مکانیکی سیستم تنفسی است که میتواند ساختار و تغییرات حجمی دیواره قفسه سینه را در حین دم و بازدم نشان دهد [18، 19]. ازآنجاکه حرکات قفسه سینه نقش مهمی در تهویه مؤثر ریهها دارند [20]، بررسی ارتباط میان عملکرد عضلات گردن و تحرک قفسه سینه میتواند در درک بهتر تعامل بین سیستمهای تنفسی و حرکتی مؤثر باشد.
سونوگرافی بهعنوان روشی غیرتهاجمی و دقیق، امکان ارزیابی ضخامت و مورفولوژی عضلات را با دقت بالا فراهم میکند [21، 22]. ازسویدیگر، اسپیرومتری روشی استاندارد برای سنجش عملکرد ریوی است و شاخصهایی مانند ظرفیت حیاتی اجباری (FVC)، حجم بازدمی در ثانیه اول (FEV₁) 1 Second و نسبت FEV₁/FVC از مهمترین شاخصهای عملکرد تهویهای محسوب میشوند [17]. در کنار این ابزارها، اندازهگیری تحرک قفسه سینه نیز میتواند دید جامعی از عملکرد مکانیکی سیستم تنفسی ارائه دهد [15].
با وجود افزایش توجه به ارتباط بین سیستم عضلانی–اسکلتی گردن و عملکرد تنفسی، براساس جستجوی جامع انجامشده [23، 24]، تاکنون مطالعهای که بهطور مشخص ارتباط بین ویژگیهای عضلات گردن (ازجمله ضخامت عضلات) با شاخصهای اسپیرومتری و تحرک قفسه سینه را بهصورت همزمان بررسی کرده باشد، چه در جمعیتهای مبتلا به درد و چه در افراد سالم، گزارش نشده است. اگرچه برخی مطالعات پیشین بر روی بیماران مبتلا به گردندرد یا سایر اختلالات عضلانی–اسکلتی انجام شدهاند [23، 25]، تمرکز آنها عمدتاً بر متغیرهای تنفسی یا عضلانی بهصورت مجزا بوده و بررسی ارتباط بین ضخامت عضلات گردن، عملکرد ریوی و تحرک قفسه سینه در طراحی آنها لحاظ نشده است. بنابراین، خلأ پژوهشی مشخصی در این زمینه وجود دارد. فراهم کردن دادههای هنجار در این زمینه میتواند به درک بهتر نقش عضلات گردن در فرآیند تنفس و طراحی مداخلات توانبخشی مؤثر کمک کند. بنابراین، هدف از مطالعه حاضر بررسی ارتباط بین اندازه عضلات عمیقی و سطحی گردن با شاخصهای اسپیرومتری و تحرک قفسه سینه در افراد سالم است. انتظار میرود نتایج این پژوهش بتواند به روشنتر شدن ارتباط بین عملکرد عضلات گردن و سیستم تنفسی کمک کرده و زمینهساز مطالعات آینده در جمعیتهای بالینی باشد.
مواد و روشها
در این مطالعه مقطعی، 50 فرد سالم با سن بین 20 تا 55 سال وارد مطالعه شدند. حجم نمونه براساس آزمون همبستگی پیرسون و با استفاده از تبدیل فیشر، با استناد به مطالعه کلاک و همکاران [24]، محاسبه شد. با فرض 0/465=r و 0/05=α و توان 80 درصد، حجم نمونه 34 نفر برآورد گردید که درنهایت بهمنظور افزایش دقت مطالعه، 50 شرکتکننده وارد مطالعه شدند.این بازه سنی بهمنظور کاهش اثرات تغییرات وابسته به رشد اسکلتی و همچنین تغییرات دژنراتیو وابسته به سن بر ساختار عضلات گردن و عملکرد تنفسی انتخاب شد. این مطالعه مقطعی از مرداد سال 1403 تا خرداد سال 1404 در محیط بالینی بیمارستان انجام شد. روش نمونهگیری از نوع غیراحتمالی ساده در دسترس و بهصورت داوطلبانه بود. شرکتکنندگان از طریق نصب پوستر و اطلاعیه در محیط دانشگاه علوم پزشکی و مراکز عمومی مرتبط جذب شدند. افراد واجد شرایط پس از تماس و بررسی معیارهای ورود و خروج بهصورت متوالی وارد مطالعه شدند.
معیار ورود افراد شامل نداشتن درد در ناحیه ستون فقرات و قفسه سینه و نداشتن سابقه بیماریهای تنفسی بود.
معیارهای خروج شامل ورزشکاربودن (افرادی که برنامه ورزشی منظمی دارند)، سیگاری بودن، سابقه هر گونه ضربات حاد، شکستگی و وجود جراحی در ستون فقرات، قفسه سینه و اندامها، وجود هرگونه بداندازهگیرییها، به جلو آمدن سر (FHP) و اسکولیوزیس مشهود در ستون فقرات و اندامها براساس ارزیابی بالینی توسط فیزیوتراپیست، وجود بیماریهای قلبی ریوی، روماتیسم، سیستمیک و متابولیک، بدخیمیها و عفونتها، هرگونه بیماری نورولوژیک و نوروپاتی، بارداری، مشکلات روحی روانی براساس سابقه پزشکی و داروهای مصرفی گزارششده توسط فرد، شاخص توده بدنی بیشتر از 30 و یا کمتر از 20 [14، 26].
پس از اخذ نامه کمیته اخلاق و کسب موافقت آگاهانه، افراد نسبت به جزئیات طرح (مدتزمان و چگونگی روش ارزیابی) توجیه و وارد تحقیق شدند. تمامی اندازهگیریها توسط یک فیزیوتراپیست انجام شد و ارزیاب نسبت به اهداف مطالعه کور نبود. اطلاعات جمعیتشناختی افراد شرکتکنندهدر
جدول شماره 1 آورده شده است.
اولتراسونوگرافی
سونوگرافی تمام عضلات گردن با استفاده از دستگاه سونوگرافی (SIMUT ZinoC4, Med Fanavaran Plus) با مبدل خطی، 4 سانتیمتر انجام شد. تمام تصاویر اولتراسوند با تنظیمات ثابت دستگاه انجام شد. فرکانس پروب 10 مگاهرتز، Gain 22 و Dynamic Range 75 تنظیم شد. سایر پارامترهای تصویربرداری در طول تمام اندازهگیریها برای تمامی شرکتکنندگان ثابت نگه داشته شدند. برای کاهش اثر فشار پروب بر ضخامت عضلات قدامی گردن، از مقدار کافی ژل و تماس سبک پروب استفاده شد. هر اندازهگیری اولتراسونوگرافی 3 بار و بهصورت متوالی انجام شد. بین هر اندازهگیری، پروب از روی پوست برداشته شد و پس از قرارگیری مجدد پروب در همان موقعیت، تصویر بعدی ثبت گردید. در طول این فرآیند، وضعیت آزمودنی ثابت نگه داشته شد.
تصویربرداری از عضله مولتی فیدوس گردن
باتوجهبه اهمیت لوردوز گردنی در اندازهگیری ضخامت عضلات ناحیه گردن و همچنین جهت کاهش خطای اندازهگیری، عضله مولتیفیدوس در سگمان مرکزی لوردوز گردنی یعنی در سطح مهره C4 بررسی شد [27، 28]. پس از آمادهسازی بیمار، از طریق لمس، زائده خاری مهرهی C4 شناسایی و علامتگذاری شد. از شرکتکنندگان خواسته شد که روی صندلی بنشینند و سر و گردن خود را در وضعیت خنثی نگه دارند.
باتوجهبه محل اتصال عضله مولتیفیدوس که در خارج زوائد خاری مهرههای گردن قرار دارد، پروب دستگاه سونوگرافی در سطح زوائد خاری بهصورت افقی قرار داده شد سپس به طرف خارج برده شد و به آرامی به بالا و پایین حرکت داده شد تا بهترین تصویر از لامینای مهرهای و فاشیای عضله ظاهر شد. در این سطح، عضله مولتی فیدوس در سمت جانبی محل اتصال لایه مهره و زائده خاری و در جلوی عضله سمی اسپاینالیس سرویسیس مشاهده میشود. ضخامت عضله مولتی فیدوس در همان سطح در حالت استراحت اندازهگیری شد. ضخامت هر عضله با تعیین حداکثر فاصله بین مرزهای فاشیای عضله اندازهگیری شد [27، 28]. ابعاد قدامی-خلفی (APD) و ابعاد جانبی(LD) این عضلات عمقی اندازهگیری شدند. APD یا ضخامت عضلات بهصورت طولانیترین فاصله بین لبههای قدامی و خلفی عضلات و LD یا عرض عضلات بهصورت طولانیترین فاصله بین لبههای داخلی و خارجی عضلات اندازهگیری شد. اندازهگیری عضلات گردن از سمت غالب فرد انجام گرفت. بهمنظور کاهش احتمال خطای اندازهگیری، میانگین سه اندازهگیری در آنالیز دادهها مورد استفاده قرار گرفت (
تصویر شماره 1) [27-29].

تصویربرداری از عضلهی لانگوس کولی
برای اندازهگیری عضلات قدام گردن همه افراد در وضعیت استاندارد خنثی به پشت خوابیده بودند و گردن آنها توسط یک حوله کوچک که در زیر گردن قرار داده شده بود، حمایت میشد تا لوردوز فیزیولوژیکی حفظ شود. اندامهای فوقانی در امتداد تنه قرار گرفتند [30]. ابعاد عضله لانگوس کولی در سطح C5-C6 اندازهگیری شد؛ بهدلیل اینکه مطالعات قبلی نشان دادهاند در این سطح مهرهای، تصویر عضله واضحتر است و هم پوشانی بین عضله لانگوس کولی و لانگوس کپیتیس حداقل میباشد. براساس منابع آناتومیکی معتبر، غضروف کریکوئید با سطح مهره C6 مطابقت دارد، درحالیکه کف برجستگی حنجرهای غضروف تیروئید با سطح C5 مطابقت دارد [30]. با لمس، غضروف تیروئید شناسایی و 2 سانتیمتر پایین آن، بهعنوان نقطه مرجع جهت اطمینان از اینکه اندازهگیری از یک نقطه انجامشده علامتگذاری شد. پروب 1 سانتیمتر به سمت خارج حرکت داده شد تا شریان کاروتید در نمای عرضی قابلمشاهده باشد. سپس عضله لونگوس کولی بین شریان کاروتید و اجسام مهرهای قابلمشاهده بود و از عضله تصویر مورد نظر ثبت گردید. شریان کاروتید در بالای عضله لانگوس کولی قرار دارد که در تشخیص محل عضله کمککننده میباشد. اندازه ضخامت عضله از بزرگترین فاصله بین فاشیای قدامی و خلفی ثبت گردید و قطر طرفی عضله نیز عمود بر آن رسم شد (
تصویر شماره 1) [22، 27، 31]. بهمنظور کاهش احتمال خطای اندازهگیری، میانگین 3 اندازهگیری در آنالیز دادهها مورد استفاده قرار گرفت.
تصویربرداری از عضله استرنوکلیدوماستوئید
فرد به پشت دراز کشیده، یک ورقه تاشده حوله زیر گردن قرار داده شد و سر تقریباً 20 تا 30 درجه برخلاف سمتی که اندازهگیری میشد چرخانده میشد. حرکت پروب در جهت کرانیال انجام شد و تصاویر در نمای عرضی ثبت شدند. چرخش 20 تا 30 درجه سر بهمنظور بهبود تفکیک عضله SCM و دسترسی مناسب به ساختار عضلانی انتخاب شد. برای ثبت تصویر از این عضله اسکن در B-mode و با پراب خطی 10 مگاهرتزی مطابق با روش آرتز [32] و همکاران انجام شد. اپلیکاتور در قسمت لترال به قدام گردن موازی با وسط عضله استرنوکلیدوماستوئید قرار گرفت که درواقع وسط امتداد خط از استخوان ماستوئید تا لبه ترقوه میباشد. شریان کاروتید بهعنوان نشانه روی صفحه استفاده میشود. SCM با دیدن شریان کاروتید بهعنوان یک نشانگر و نقطه مرجع شناسایی میشود. ضخامت عضله SCM بهصورت طولانیترین فاصله بین لبههای قدامی و خلفی عضله اندازهگیری شد (
تصویر شماره 2) و میانگین سه اندازهگیری در آنالیز دادهها مورد استفاده قرار گرفت [32-34].

تصویربرداری از عضله اسکالن قدامی
برای تصویربرداری از عضلات اسکالن، آزمودنی در وضعیت خوابیده و مداخلهگر در سمتی که قرار هست اندازهگیری انجام شود قرار گرفت. پوزیشن فرد، تراپیست و نحوه قرارگیری اپلیکاتور مثل اندازهگیری ضخامت عضله SCM است. مبدل اولتراسوند درست در کنار لوب تیروئید قرار میگیرد. در ابتدا ریشههای عصبی شبکه بازویی بهصورت ساختارهای هیپواکوی بیضی اندازهگیری بین عضلات اسکالن قدامی و میانی دیده میشود. اپلیکاتور به سمت بالا کشیده میشود تا شبکه بازویی اینتراسکالن در سطح C6 مشاهده شود و عضله اسکالن قدامی مجاور آن مشخص میشود. پس از هر اندازهگیری، مبدل از روی پوست برداشته شد. مقدار زیادی ژل با لمس سبک پروب برای کاهش اثر فشار بر روی پوست استفاده شد (
تصویر شماره 2). میانگین 3 اندازهگیری در آنالیز دادهها مورد استفاده قرار گرفت [30، 35-38].
روش اجرای تست اسپیرومتری
جهت ارزیابی شاخصهای تنفسی در این مطالعه از دستگاه اسپیرومتر استفاده شد. آزمون اسپیرومتری مطابق با دستورالعملهای استاندارد انجمن قفسه سینه آمریکا و انجمن تنفسی اروپا انجام شد [39]. شاخصهای مورد بررسی در این مطالعه FVC ،FEV1 ،FEV1/FVC بودند. اندازهگیریها در وضعیت نشسته، با تنه صاف، پاها روی زمین، بازوها آزاد در کنار بدن و سر و گردن در وضعیت خنثی انجام گرفتند و آزمون اسپیرومتری تحت شرایط استاندارد انجام شد. همچنین برای آزاد بودن حین تنفس عمیق از صندلی بدون پشتی استفاده شد. آزمونگر جهت انجام بهترین عملکرد از تشویقهای زبانی استفاده میکرد [40]. بهمنظور کنترل عوامل مداخلهگر مؤثر بر عملکرد تنفسی، از شرکتکنندگان خواسته شد حداقل 3 ساعت پیش از انجام آزمون از مصرف نوشیدنیهای کافئیندار و غذا خودداری کنند و در 24 ساعت قبل از آزمون، فعالیت بدنی شدید نداشته باشند.
همچنین باتوجهبه معیارهای خروج مطالعه، افراد سیگاری و دارای سابقه مصرف دخانیات وارد مطالعه نشدند. رعایت این موارد پیش از انجام آزمون از طریق پرسش مستقیم از آزمودنیها بررسی و تأیید شد. به آزمودنیها توصیه شد از پوشیدن لباسهای تنگ که میتواند حرکت قفسه سینه را محدود کند خودداری کنند. تمامی آزمونهای اسپیرومتری در محیط بالینی بیمارستان و تحت شرایط پایدار محیطی انجام شد. همچنین دستگاه اسپیرومتر پیش از شروع مطالعه کالیبره شده بود [39، 40].
بعد از تشریح کامل مراحل انجام آزمون و اطمینان از عادی و با ثبات بودن شرایط، اقدام به انجام آزمون شد. در این مطالعه برای هر آزمودنی یک دهانی 1 بار مصرف در نظر گرفته شد. دهانی طوری در دهان قرار می گرفت که جریان هوا از کنارههای دهان خارج نشود. همچنین از یک دماغگیر برای جلوگیری از تنفس از راه بینی استفاده شد. برای ارزیابی از فرد خواسته شد یک دم عمیق بکشد سپس در بازدم عمیق و فشاری تا جایی که امکان داشت هوای ریه خود را خارج کند، بهطوریکه حداقل 6 ثانیه به طول انجامد و به دنبال آن دوباره یک دم عمیق بکشد [17].
در حین انجام آزمایش دقت شد دهانی دستگاه از دهان فرد جدا نشود. همچنین بین دم و بازدمها وقفهای نباشد. فاصله استراحت بین هر تلاش 5 دقیقه در نظر گرفته شد. اندازهگیریها تکرار میشد تا 3 آزمون از نظر تکنیکال برای دستگاه قابلقبول باشد. از بین سه عدد ثبتشده بالاترین مقادیر گزارش شد و برای تجزیهوتحلیل آماری استفاده شد. در صورتی که بازدم به 5-6 ثانیه نرسد (حداقل زمان خروج هوا باید 5-6 ثانیه میشد) و یا مراحل دم و بازدم بهصورت متوالی انجام نمیگرفت (منقطع انجام گیرد) اندازهگیری قطع و دوباره تکرار میشد [41].
معیارهای انتخاب یک آزمون مناسب به این صورت بود که آزمونی که بیشترین FVC را نشان میداد و حداکثر اختلاف آن با FVC قبلی کمتر از 150-200 میلیلیتر بود، انتخاب میشد. همچنین آزمونی که بیشترین FEVı را نشان میداد و حداکثر اختلاف آن با FEVı قبلی کمتر از 150-200 میلیلیتر بود موردقبول تلقی شد [17].
روش اجرای اندازهگیری تحرک قفسه سینه
برای اندازهگیری میزان تحرک قفسه سینه از متر نواری استفاده شد. در حین اندازهگیری تحرک قفسه سینه، آزمودنیها در وضعیت ایستاده، پاها به عرض لگن و اندامهای فوقانی در امتداد بدن و در حالت آویزان و ریلکس نگهداشته شد و از آزمودنی خواسته شد از هرگونه حرکت اضافی تنه یا اندامها خودداری کند. آزمودنی بدون لباس در ناحیه بالاتنه قرار داشت تا هرگونه محدودیت ناشی از پوشش بر حرکت قفسه سینه حذف شود. متر نواری در دو سطح، خط قدامی زیر بغل و زائده گزیفوئید بهصورت افقی به دور قفسه سینه بسته شد. یک سر متر توسط آزمونگر در ناحیه موردنظر ثابت نگهداشته شد و سر دیگر آن آزاد میماند. سپس از فرد یک دم عمیق و یک بازدم عمیق گرفته شد. در هر مرحله از فرد خواسته شد 2 ثانیه وضعیت خود را حفظ کند. اختلاف عددی مربوط به محیط قفسه سینه در دو مرحله دم و بازدم ثبت شد. برای افزایش پایایی اندازهگیری، تحرک قفسه سینه در هر سطح اندازهگیری (زیر بغل و زائده گزیفوئید) 3 بار متوالی اندازهگیری شد. درنهایت، میانگین 3 اندازهگیری برای تحلیل آماری مورد استفاده قرار گرفت [19].
تجزیهوتحلیل دادهها
در مطالعه حاضر بهمنظور تجزیهوتحلیل آماری از نرمافزار SPSS نسخه 27 استفاده شد. اطلاعات توصیفی مربوط به شرکتکنندگان تحقیق حاضر شامل سن، جنس، وزن، قد، شاخص توده بدنی و همچنین کلیه متغیرهای اصلی بهطور خلاصه گزارش شده است. برای توصیف متغیرها از شاخصهای تمایل مرکزی (میانگین) و پراکندگی (انحرافمعیار) استفاده شده است. بررسی نرمال بودن توزیع دادهها با استفاده از آزمون کولموگروف-اسمیرنوف انجام شد. علاوهبراین، بهمنظور افزایش دقت در قضاوت درباره نرمال بودن توزیع متغیرها، شاخصهای چولگی، کشیدگی و بررسی بصری هیستوگرامها نیز مورد استفاده قرار گرفت. بهمنظور اندازهگیری میزان همبستگی متغیرهای وابسته مطالعه در صورت نرمال بودن توزیع متغیر از آزمون پارامتریک پیرسون، در غیر این صورت از آزمون غیرپارامتریک اسپیرمن استفاده شد. جهت گزارش نتایج، سطح معنیداری P-value کمتر از 0/05 در نظر گرفته شد. همچنین 20 درصد انحراف از این مقدار، بهعنوان معنیدار حاشیهای 0/06>P-value و P-value>0/05 در نظر گرفته شد. بهمنظور توصیف شدت همبستگی، براساس معیار کوهن، ضرایب همبستگی از نظر اندازه اثر در حدود 0/10 کوچک، در حدود 0/30 متوسط و در حدود 0/50 بزرگ در نظر گرفته شدند. پس از تجزیهوتحلیل دادهها، نتایج با 2 رقم اعشار گزارش شدند [42].
یافتهها
در این مطالعه 50 فرد سالم (36 زن و 14 مرد با میانگین سنی 10±41) وارد شدند که میانگین شاخص توده بدن شرکتکنندهها 26/66±2/31 به دست آمد. بررسی انطباق متغیرهای جمعیتشناختی با توزیع طبیعی از طریق آزمون کلموگروف اسمیرنوف و بررسی چولگی و کشیده و همچنین نمودار هیستوگرام انجام گرفت. نتایج توزیع نرمال در تمام این متغیرها را نشان داد (
جدول شماره1). تمام متغیرهای اصلی اندازهگیریشده بهجز تحرک قسمت تحتانی قفسه سینه توزیع نرمال را نشان دادند. مقادیر میانگین متغیرهای اندازهگیریشده در
جدول شماره 2 آورده شده است.

نتایج بررسی ارتباط بین اندازه عضلات مولتی فیدوس و لانگوس کولی با شاخص حجم های تنفسی در افراد سالم نشان داد اندازه عضله مولتی فیدوس با FVC (0/08-0/57: CI 95% و 0/01=P و 0/35=r) و FEV1 (0/01-0/59: CI 95% و 0/008=P و 0/37=r) ارتباط معنادار مثبت با اندازه اثر متوسط داشته است (
تصاویر شماره 3،
4) و بین بقیه متغیرها ارتباط معناداری دیده نشد.


نتایج بررسی ارتباط بین اندازه عضلات SCM و اسکالن قدامی با شاخص حجم های تنفسی در افراد سالم نشان داد قطر قدامی-خلفی عضله اسکالن قدامی با FEV1 (0/001-0/52: CI 95% و 0/04=P و 0/28=r) و FEV1/FVC (0/02-0/53: CI 95% و 0/03=P و 0/30=r) ارتباط مستقیم دارد. همچنین قطر عرضی عضله اسکالن قدامی با FVC (0/04-0/55: CI 95% و 0/02=P و 0/32=r) و FEV1 (0/15-0/62: CI 95% و 0/03=P و 0/41=r) همبستگی مثبت معنادار با اندازه اثر متوسط دارد. از طرفی ضخامت عضله SCM نیز با FVC (0/13-0/60: CI 95% و 0/005=P و 0/39=r) و FEV1 (0/04-0/55: CI 95% و 0/002=P و 0/32=r) ارتباط معنادار مثبت داشته است (
جدول شماره 3).

نتایج نشان داد در افراد سالم بین اندازه عضله اسکالن قدامی (0/12-0/008: CI 95% و 0/42=P و 0/16=r) و عضله SCM (0/02-0/53: CI 95% و 0/03=P و 0/30=r) با تحرک قفسه سینه ارتباط مستقیمی وجود دارد (
جدول شماره 4).

باتوجه به حجم نمونه نسبتاً متوسط (50 نفر)، ممکن است توان آماری مطالعه برای شناسایی همبستگیهای ضعیف کافی نبوده باشد. بنابراین، نتایج غیرمعنادار باید با احتیاط تفسیر شوند و انجام مطالعات آینده با حجم نمونه بیشتر توصیه میشود.
بحث
یافتههای اصلی مطالعه حاضر نشان داد در افراد سالم، ضخامت برخی از عضلات گردن شامل SCM، اسکالن قدامی و مولتیفیدوس با شاخصهای اسپیرومتری و در مورد عضلات سطحی با تحرک قفسه سینه نیز همبستگی دارد. این در حالی است که عضله لانگوس کولی ارتباط معناداری با شاخصهای تنفسی نشان نداد. این نتایج برای نخستینبار نشان میدهد حتی در جمعیت سالم و بدون درد، ویژگیهای ساختاری عضلات گردن میتوانند با عملکرد تنفسی در ارتباط باشند.
نتایج مطالعه حاضر نشان داد میانگین مقادیر اسپیرومتری بهدستآمده در این مطالعه با دامنه طبیعی گزارششده در مطالعات پیشین بر روی افراد سالم همخوانی دارد. در مطالعات مختلف، مقدار FEV₁/FVC در افراد بدون اختلال تنفسی معمولاً بیش از 80 درصد گزارش شده است که نشانگر عملکرد طبیعی راههای هوایی است [40، 43]. همچنین، میانگین FVC و FEV₁ در این پژوهش با نتایج گزارششده توسط کوانجر و همکاران [44] و استنوچویچ و همکاران [45] مشابه است که بیانگر درستی نمونهگیری و سلامت عملکرد ریوی شرکتکنندگان است. بهطورکلی، یافتههای حاضر نشان میدهد افراد موردبررسی از نظر عملکرد ریوی در محدوده فیزیولوژیک طبیعی قرار داشتند و دادههای بهدستآمده میتوانند مبنایی مناسب برای مقایسه با گروههای بیمار یا افراد دارای اختلالات عضلانی-اسکلتی باشند.
همچنین مقادیر بهدستآمده اندازه عضلات گردن با یافتههای مطالعات پیشین بر روی جمعیتهای سالم مشابهت دارد [21، 32، 46]. بهطورکلی، عضلات مولتیفیدوس و لانگوس کولی بهعنوان عضلات عمقی گردن نقش مهمی در پایداری و کنترل حرکات سگمنتال دارند، درحالیکه عضلات SCM و اسکالن ها در گروه عضلات سطحیتر قرار دارند و بیشتر در حرکات دینامیک گردن و تنفس کمکی دخیلاند [3، 21]. اندازههای بهدستآمده در این مطالعه میتواند بهعنوان مقادیر مرجع در جمعیت بزرگسال سالم مورد استفاده قرار گیرد و مبنایی برای مقایسه با بیماران مبتلا به گردن درد یا سایر اختلالات اسکلتیعضلانی ناحیه گردن فراهم کند.
در مطالعه حاضر مشاهده شد ضخامت عضلات گردن شاملSCM، اسکالن قدامی و مولتی فیدوس با شاخصهای اسپیرومتری مانند ظرفیت حیاتی اجباری (FVC)، حجم بازدمی در ثانیه اول (FEV₁) و نسبت FEV₁/FVC ارتباط مثبت داشت. همچنین بین ضخامت اسکالن قدامی و SCM با میزان تحرک قفسه سینه در سطوح فوقانی و تحتانی در هنگام دم و بازدم نیز همبستگی مثبت یافت شده است. ارتباطات نزدیک آناتومیکی، اسکلتی–عضلانی و عصبی ناحیه گردنی با ستون فقرات سینهای میتواند توجیهکننده وجود همبستگی بین عضلات گردن و حجمهای تنفسی باشد. از دیدگاه آناتومیکی، عضلات گردنی بهویژه اسکالن و SCM بهعنوان عضلات کمکی دم، نقش مستقیم در فرآیند تهویه دارند. عضلات اسکالن از زوائد عرضی مهرههای گردنی (C2–C7) منشا گرفته و به دندههای اول و دوم متصل میشوند و با انقباض خود باعث بالا رفتن دندهها در دم میگردند. مطالعات الکترومیوگرافی نشان دادهاند این عضلات در شرایط افزایش نیاز تنفسی فعال میشوند و بالارفتن آنها با افزایش کار تنفسی ارتباط دارد. بنابراین هرگونه تغییر در ضخامت یا عملکرد آنها میتواند بر ظرفیت ریوی و حجمهای اسپیرومتری مانند FVC و FEV₁ اثر بگذارد [47].
بهطور مشابه، عضله SCM با اتصال از زائده ماستوئید به استخوان جناغ و ترقوه، هنگام انقباض موجب بالا رفتن استخوانهای شانه و در نتیجه گسترش حجم قفسه سینه در دم میشود و افزایش ضخامت آن ممکن است بازتابی از مشارکت بیشتر این عضله در فرآیند دم باشد و در چارچوب نقش آن بهعنوان عضله کمک تنفسی تفسیر شود [2، 47].
همچنین عضله مولتیفیدوس گردنی نقش کلیدی در پایداری ستون فقرات گردنی و هماهنگی حرکتی بین گردن و قفسه سینه دارد. وضعیت بهینه گردن و تنه میتواند به تحرک مناسب دندهها و عملکرد مؤثر دیافراگم کمک کند. مطالعات اخیر نشان دادهاند توانایی عضلات عمقی گردن در حفظ وضعیت مطلوب میتواند بر حرکات تنفسی تأثیرگذار باشد [48]. بنابراین مشاهده ارتباط مثبت بین ضخامت مولتیفیدوس و شاخصهای اسپیرومتری میتواند بازتاب این تعامل ساختاری–عملکردی باشد.
از منظر فاشیایی، گردن، قفسه سینه و دیافراگم از طریق شبکهای پیوسته از فاشیاها به یکدیگر متصلاند. این پیوستگی مکانیکی میتواند انتقال تنش و هماهنگی حرکتی بین عضلات گردن و ساختارهای قفسه سینه را تسهیل کند [2، 49]؛ و بهعنوان یکی از مکانیسمهای احتمالی توضیحدهنده همبستگی مشاهدهشده بین ضخامت عضلات گردن و تحرک قفسه سینه در مطالعه حاضر مطرح شود.
در مطالعه حاضر، ضخامت عضله مولتیفیدوس گردنی با شاخصهای اسپیرومتری (FVC و FEV₁) ارتباط نشان داد، درحالیکه همبستگی معناداری با تحرک قفسه سینه مشاهده نشد. این یافته میتواند با نقش عملکردی متفاوت این عضله توجیه شود. مولتیفیدوس گردنی بهعنوان یک عضله عمقی پایدارکننده، نقش اصلی در کنترل وضعیت و ثبات سگمنتال ستون فقرات گردنی دارد و بهطور مستقیم در حرکات مکانیکی قفسه سینه مشارکت نمیکند [5، 50].
ثبات مناسب گردن و تنه فوقانی میتواند با بهینهترشدن عملکرد سیستم تنفسی و ایجاد فشارهای داخل قفسهای همراه باشد [51]، که این موضوع بیشتر در شاخصهای وابسته به جریان و حجم هوا مانند FVC و FEV₁ منعکس میشود تا در دامنه حرکتی دیواره قفسه سینه.
در مطالعه حاضر، عضله لانگوس کولی ارتباط معناداری با شاخصهای اسپیرومتری یا تحرک قفسه سینه نشان نداد. این یافته با نقش اختصاصی این عضله بهعنوان یک فلکسور عمقی [5] و پایدارکننده قدام گردن قابلتوجیه است. لانگوس کولی عمدتاً در کنترل حرکات ظریف، ثبات سگمنتال و حفظ راستای گردن در وضعیتهای ایستا نقش دارد و مشارکت مستقیمی در فرآیند تهویه یا حرکات قفسه سینه ندارد [13]. برخلاف عضلات سطحی گردن که در شرایط افزایش تقاضای تنفسی فعال میشوند [47]، فعالیت لانگوس کولی بیشتر به وظایف کنترلی–پستچرال محدود است و انتظار نمیرود تغییرات مورفولوژیک آن بازتاب مستقیمی در شاخصهای حجم و جریان تنفسی داشته باشد. ازسویدیگر، تحرک قفسه سینه بیشتر تحت تأثیر عملکرد عضلات سطحی تنفسی، عضلات بیندندهای و دیافراگم قرار دارد و انتظار میرود ارتباط قویتری با عضلات کمکی دم مانند SCM و اسکالنها داشته باشد که این الگو با یافتههای مطالعه حاضر همراستا است.
ازنظر نوروفیزیولوژیک نیز ارتباطات قوی بین کنترل عصبی عضلات گردن و سیستم تنفسی وجود دارد. برخی از هستههای حرکتی در ناحیه نخاع گردنی تحتانی بهویژه ( C3–C5) منشأ عصب فرنیک هستند که دیافراگم را عصبدهی میکند. مطالعات نشان دادهاند تحریک مکانیکی یا درد در ناحیه گردنی میتواند الگوی تنفس را از طریق تأثیر بر مسیرهای حسی–حرکتی مشترک تغییر دهد [52، 53]. افزونبراین، ورودیهای پروپریوسپتیو از عضلات عمقی گردن بر کنترل وضعیتی تنه و هماهنگی تنفسی تأثیرگذار است، بهطوریکه کاهش ثبات گردنی میتواند با تغییر در شاخصهای تنفسی مرتبط باشد، هرچند تعیین جهت و ماهیت این ارتباط نیازمند مطالعات طولی یا مداخلهای است [25].
درمجموع، این ارتباطات ساختاری و عملکردی بیانگر آن است که عضلات گردن نهتنها در کنترل وضعیت و حرکات سر نقش دارند، بلکه بخشی از یک شبکه گسترده عضلانی–عصبی هستند که در حفظ عملکرد تنفسی نیز مشارکت میکنند. این پیوستگی آناتومیکی و فیزیولوژیکی میتواند توضیح دهد که چرا در مطالعه حاضر ضخامت عضلات گردن با شاخصهای اسپیرومتری و تحرک قفسه سینه همبستگی مثبت نشان داده است.
بهطورکلی، یافتههای مطالعه حاضر با اهداف تعریفشده پژوهش همراستا بود. نتایج نشان داد برخی از عضلات گردن، بهویژه عضلات کمکی دم، با شاخصهای اسپیرومتری و تحرک قفسه سینه در افراد سالم ارتباط معنادار دارند، درحالیکه این ارتباط برای همه عضلات گردنی یکسان نبود. این تفاوتها بیانگر نقش عملکردی متفاوت عضلات سطحی و عمقی گردن در ارتباط با عملکرد تنفسی است.
نتیجهگیری
نتایج این مطالعه نشان داد بین ضخامت برخی از عضلات گردن ازجمله عضله استرنوکلیدوماستوئید، اسکالن قدامی و مولتیفیدوس با شاخصهای اسپیرومتری و نیز تحرک قفسه سینه در افراد سالم، همبستگی وجود دارد. این یافتهها بیانگر وجود ارتباطی بین ویژگیهای عضلات گردن و عملکرد تنفسی هستند. بهنظر میرسد عضلات گردن، بهویژه عضلات کمکی دم، در قالب یک تعامل ساختاری–عملکردی با سیستم تنفسی مرتبط باشند. بااینحال، باتوجهبه ماهیت مقطعی مطالعه حاضر، نتایج صرفاً نشاندهنده همبستگی بوده و امکان استنتاج روابط علت–معلولی یا اثر مداخلات تمرینی را فراهم نمیکند. برایناساس، یافتههای مطالعه حاضر میتواند بهعنوان دادههای پایه در جمعیت سالم مورد استفاده قرار گیرد و زمینهساز طراحی مطالعات آینده، بهویژه پژوهشهای طولی و مداخلهای، برای بررسی نقش بالینی عضلات گردن در عملکرد تنفسی در جمعیتهای بالینی باشد.
نتایج این پژوهش بهطور مشخص به سؤالات تحقیق درخصوص ارتباط ویژگیهای عضلات گردن با شاخصهای اسپیرومتری و تحرک قفسه سینه در افراد سالم پاسخ داد.
محدودیتها
طراحی مقطعی مطالعه حاضر امکان استنباط روابط علّی بین ویژگیهای عضلات گردن و شاخصهای تنفسی را محدود میکند. علاوهبراین، پژوهش تنها در افراد سالم انجام شده است و تعمیم نتایج به جمعیتهای بالینی باید با احتیاط صورت گیرد. از دیگر محدودیتها میتوان به استفاده از نمونهگیری در دسترس اشاره کرد که احتمال سوگیری انتخاب را افزایش میدهد. همچنین، اندازهگیریهای سونوگرافی تنها توسط یک آزمونگر و در یک جلسه انجام شد؛ بنابراین، خطای اندازهگیری و وابستگی نتایج به مهارت آزمونگر میتواند بر یافتهها اثرگذار باشد.
درنهایت، بهدلیل عدم ارزیابی تکرارپذیری اندازهگیریها، امکان گزارش شاخصهای پایایی آزمونگر فراهم نبود. انجام مطالعات آینده با طراحی طولی، حجم نمونه بالاتر و بررسی پایایی اندازهگیریها توصیه میشود. همچنین، بررسی جمعیتهای بالینی با اختلالات عضلانی–اسکلتی گردن یا بیماریهای تنفسی میتواند به تعمیم نتایج و ارائه دادههای هنجار بالینی کمک کند.
ملاحظات اخلاقی
پیروی از اصول اخلاق پژوهش
این پژوهش در کمیته اخلاق دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی با کد اخلاق (IR.USWR.REC.1402.056) تأیید شده است. اجرای مطالعه پس از دریافت رضایتنامه کتبی از شرکتکنندگان و ارائه توضیحات کامل درباره فرایند و اهداف پژوهش آغاز شد. تمامی اصول اخلاقی شامل محرمانه نگهداشتن اطلاعات شرکتکنندگان، امکان انصراف از مطالعه در هر زمان بدون هیچ محدودیت، عدم دریافت هرگونه هزینه از آنان و تضمین جبران خسارات احتمالی، بهطور کامل رعایت شد.
حامی مالی
حامی مالی این مقاله گروه فیزیوتراپی دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی تهران بوده است.
مشارکت نویسندگان
مفهومسازی، روششناسی: ناهید رحمانی، محمدعلی محسنی بندپی و سیما حاتموند؛ اعتبارسنجی: ناهید رحمانی و سیما حاتموند؛ تحلیل: محمد ساعتچی، سیما حاتموند؛ تحقیق و بررسی و بصریسازی: سیما حاتموند؛ ویراستاری و نهاییسازی نوشته: همه نویسندگان؛ نظارت: ناهید رحمانی، محمدعلی محسنی بندپی، محمد ساعتچی، سمیه امیری آریمی؛ مدیریت پروژه: ناهید رحمانی و محمدعلی محسنی بندپی.
تعارض منافع
بنابر اظهار نویسندگان این مقاله تعارض منافع ندارد.
تشکر و قدردانی
بدینوسیله از بیمارستان شهید رحیمی لرستان و تمامی افرادی که به هر نحو در پیشبرد این تحقیق همکاری و حمایت نمودند، صمیمانه قدردانی مینماییم.
References
- Vos T, Lim SS, Abbafati C, Abbas KM, Abbasi M, Abbasifard M, et al. Global burden of 369 diseases and injuries in 204 countries and territories, 1990-2019: A systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2019. Lancet (London, England). 2020; 396(10258):1204-22 [DOI:10.1016/S0140-6736(20)30925-9] [PMID]
- Bordoni B, Jozsa F, Varacallo MA. Anatomy, Head and Neck: Sternocleidomastoid Muscle. [Updated 2026 Apr 6]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2026. [Link]
- Falla D, Jull G, Edwards S, Koh K, Rainoldi A. Neuromuscular efficiency of the sternocleidomastoid and anterior scalene muscles in patients with chronic neck pain. Disability and Rehabilitation. 2004; 26(12):712-7. [DOI:10.1080/09638280410001704287] [PMID]
- Falla D, Rainoldi A, Merletti R, Jull G. Myoelectric manifestations of sternocleidomastoid and anterior scalene muscle fatigue in chronic neck pain patients. Clinical Neurophysiology. 2003; 114(3):488-95. [DOI:10.1016/S1388-2457(02)00418-2] [PMID]
- Falla DL, Jull GA, Hodges PW. Patients with neck pain demonstrate reduced electromyographic activity of the deep cervical flexor muscles during performance of the craniocervical flexion test. Spine (Phila Pa 1976). 2004; 29(19):2108-14. [DOI:10.1097/01.brs.0000141170.89317.0e] [PMID]
- Falla D, O’Leary S, Farina D, Jull G. The change in deep cervical flexor activity after training is associated with the degree of pain reduction in patients with chronic neck pain. The Clinical Journal of Pain. 2012; 28(7):628-34 [DOI:10.1097/AJP.0b013e31823e9378] [PMID]
- Kolář P, Šulc J, Kynčl M, Šanda J, Čakrt O, Andel R, et al. Postural function of the diaphragm in persons with and without chronic low back pain. Journal of Orthopaedic & Sports Physical Therapy. 2012; 42(4):352-62. [DOI:10.2519/jospt.2012.3830] [PMID]
- Schmid M, Conforto S, Bibbo D, D’Alessio T. Respiration and postural sway: Detection of phase synchronizations and interactions. Human Movement Science. 2004; 23(2):105-19. [DOI:10.1016/j.humov.2004.06.001] [PMID]
- Kapreli E, Vourazanis E, Billis E, Oldham J, Strimpakos N. Respiratory dysfunction in chronic neck pain patients. A pilot study. Cephalalgia. 2009; 29(7):701-10. [DOI:10.1111/j.1468-2982.2008.01787.x] [PMID]
- Lewit K. Relation of faulty respiration to posture, with clinical implications. The Journal of the American Osteopathic Association. 1980; 79(8):525-9. [PMID]
- Panjabi MM. The stabilizing system of the spine. Part I. Function, dysfunction, adaptation, and enhancement. Journal of Spinal Disorders. 1992; 5(4):383-9. [DOI:10.1097/00002517-199212000-00001] [PMID]
- Jull G, Kristjansson E, Dall’Alba P. Impairment in the cervical flexors: A comparison of whiplash and insidious onset neck pain patients. Manual Therapy. 2004; 9(2):89-94. [DOI:10.1016/S1356-689X(03)00086-9] [PMID]
- Falla D, O’Leary S, Fagan A, Jull G. Recruitment of the deep cervical flexor muscles during a postural-correction exercise performed in sitting. Manual Therapy. 2007; 12(2):139-43. [DOI:10.1016/j.math.2006.06.003] [PMID]
- Dimitriadis Z, Kapreli E, Strimpakos N, Oldham J. Respiratory weakness in patients with chronic neck pain. Manual Therapy. 2013; 18(3):248-53. [DOI:10.1016/j.math.2012.10.014] [PMID]
- Kaneko H, Horie J. Breathing movements of the chest and abdominal wall in healthy subjects. Respiratory Care. 2012; 57(9):1442-51. [DOI:10.4187/respcare.01655] [PMID]
- Cheon JH, Lim NN, Lee GS, Won KH, Lee SH, Kang EY, et al. Differences of spinal curvature, thoracic mobility, and respiratory strength between chronic neck pain patients and people without cervical pain. Annals of Rehabilitation Medicine. 2020; 44(1):58-68. [DOI:10.5535/arm.2020.44.1.58] [PMID]
- Miller MR, Hankinson J, Brusasco V, Burgos F, Casaburi R, Coates A, et al. Standardisation of spirometry. European Respiratory Journal. 2005; 26(2):319-38. [DOI:10.1183/09031936.05.00034805] [PMID]
- Gómez-Recio M, Bastir M, LoMauro A, Aliverti A, Beyer B. Three-dimensional geometric morphometric shape analysis of chest wall kinematics in different breathing conditions. Royal Society Open Science. 2024; 11(7):240548. [DOI:10.1098/rsos.240548] [PMID]
- Malaguti C, Rondelli RR, De Souza LM, Domingues M, Corso SD. Reliability of chest wall mobility and its correlation with pulmonary function in patients with chronic obstructive pulmonary disease. Respiratory Care. 2009; 54(12):1703-11. [DOI:10.4187/respcare.09541703] [PMID]
- Derasse M, Lefebvre S, Liistro G, Reychler G. Chest expansion and lung function for healthy subjects and individuals with pulmonary disease. Respiratory Care. 2021; 66(4):661-8. [DOI:10.4187/respcare.08350] [PMID]
- Javanshir K, Mohseni-Bandpei MA, Rezasoltani A, Amiri M, Rahgozar M. Ultrasonography of longus colli muscle: A reliability study on healthy subjects and patients with chronic neck pain. Journal of Bodywork and Movement Therapies. 2011; 15(1):50-6. [DOI:10.1016/j.jbmt.2009.07.005] [PMID]
- Javanshir K, Rezasoltani A, Mohseni-Bandpei MA, Amiri M, Ortega-Santiago R, Fernández-de-Las-Peñas C. Ultrasound assessment of bilateral longus colli muscles in subjects with chronic bilateral neck pain. American Journal of Physical Medicine & Rehabilitation. 2011; 90(4):293-301. [DOI:10.1097/PHM.0b013e31820173e5] [PMID]
- Hii EY, Kuo YL, Cheng KC, Hung CH, Tsai YJ. Ultrasonographic measurement indicated patients with chronic neck pain had reduced diaphragm thickness and mobility along with declined respiratory functions. Musculoskeletal Science & Practice. 2024; 72:102951. [DOI:10.1016/j.msksp.2024.102951] [PMID]
- Colak GY, Ozyurek S, Sengul YS, Kalemci O. Differences of diaphragmatic muscle contraction between female patients with chronic neck pain and asymptomatic controls: A case-control study based on ultrasonography. Musculoskeletal Science and Practice. 2024; 69:102894. [DOI:10.1016/j.msksp.2023.102894] [PMID]
- Dimitriadis Z, Kapreli E, Strimpakos N, Oldham J. Pulmonary function of patients with chronic neck pain: A spirometry study. Respiratory Care. 2014; 59(4):543-9. [DOI:10.4187/respcare.01828] [PMID]
- Kiryu S, Loring SH, Mori Y, Rofsky NM, Hatabu H, Takahashi M. Quantitative analysis of the velocity and synchronicity of diaphragmatic motion: dynamic MRI in different postures. Magnetic Resonance Imaging. 2006; 24(10):132-32. [DOI:10.1016/j.mri.2006.08.009] [PMID]
- Amiri-Arimi S, Mohseni Bandpei M, Rezasoltani A, Javanshir K, Biglarian A. Measurement of cervical multifidus and longus colli muscle dimensions in patients with cervical radiculopathy and healthy controls using ultrasonography: A reliability study. PM & R. 2019; 11(3):236-42. [DOI:10.1016/j.pmrj.2018.07.014] [PMID]
- Lee JP, Tseng WYI, Shau YW, Wang CL, Wang HK, Wang SF. Measurement of segmental cervical multifidus contraction by ultrasonography in asymptomatic adults. Manual therapy. 2007; 12(3):286-94. [DOI:10.1016/j.math.2006.07.008] [PMID]
- Goodarzi F, Karimi N, Rahnama L, Khodakarim L. Differences in cervical extensor muscles thickness on subjects with normal head posture and forward head posture: an ultrasonography study. Journal of Rehabilitation Sciences & Research. 2015; 2(2):23-6. [DOI:10.30476/jrsr.2015.41069]
- Sidiropoulos G, Strimpakos N, Kanellopoulos AK, Tsekoura M, Alexiou K, Papakonstantinou O, et al. Measurement reliability for the anatomical characteristics of cervical muscles using musculoskeletal ultrasound in healthy individuals. Muscles. 2025; 4(3):28. [DOI:10.3390/muscles4030028] [PMID]
- Zargoosh M, Amiri M, Abdollahi I, Rahnama L, Lak R. [Reliability of longus colli and capitis muscles cross sectional area measurement during cranio cervical flexion test using ultrasonography (Persian)]. Archives of Rehabilitation. 2017; 18(1):43-50. [DOI:10.21859/jrehab-180143]
- Arts IMP, Pillen S, Schelhaas HJ, Overeem S, Zwarts MJ. Normal values for quantitative muscle ultrasonography in adults. Muscle & Nerve. 2010; 41(1):32-41. [DOI:10.1002/mus.21458] [PMID]
- Lee HJ, Song JM. Deep neck flexor and sternocleidomastoid muscle thickness change in persons with no current neck pain using rehabilitative ultrasonograpic imaging. The Journal of Korean Physical Therapy. 2016; 28(6):349-54. [DOI:10.18857/jkpt.2016.28.6.349]
- Shiraishi M, Higashimoto Y, Sugiya R, Mizusawa H, Takeda Y, Fujita S, et al. Sternocleidomastoid muscle thickness correlates with exercise tolerance in patients with COPD. Respiration. 2023; 102(1):64-73. [DOI:10.1159/000527100] [PMID]
- Rached R, Hsing W, Rached C. Evaluation of the efficacy of ropivacaine injection in the anterior and middle scalene muscles guided by ultrasonography in the treatment of Thoracic Outlet Syndrome. Revista da Associacao Medica Brasileira. 2019; 65(7):982-7. [DOI:10.1590/1806-9282.65.7.982] [PMID]
- Bottros MM, AuBuchon JD, McLaughlin LN, Altchek DW, Illig KA, Thompson RW. Exercise-enhanced, ultrasound-guided anterior scalene muscle/pectoralis minor muscle blocks can facilitate the diagnosis of neurogenic thoracic outlet syndrome in the high-performance overhead athlete. The American Journal of Sports Medicine. 2017; 45(1):189-94. [DOI:10.1177/0363546516665801] [PMID]
- Valera-Calero JA, Gómez-Sánchez S, Fernández-de-Las-Peñas C, Plaza-Manzano G, Sanchez-Jorge S, Navarro-Santana MJ. A procedure for measuring anterior scalene morphology and quality with ultrasound imaging: An intra-and inter-rater reliability study. Ultrasound in Medicine and Biology. 2023; 49(8):1817-23. [DOI:10.1016/j.ultrasmedbio.2023.04.005] [PMID]
- Campbell K, Pearl G, Ojukwu O, Grimsley B, Gunn C, Ramamoorthy S. Ultrasonographic changes in the anterior scalene muscle in neurogenic thoracic outlet syndrome. Journal of Vascular Surgery. 2025; 81(5):1131-37. [DOI:10.1016/j.jvs.2025.01.195] [PMID]
- Nicholson PJ. The updated ATS/ERS spirometry technical standards. Occupational Medicine (Oxford, England). 2020; 70(3):146-8. [DOI:10.1093/occmed/kqaa030] [PMID]
- Pellegrino R, Viegi G, Brusasco V, Crapo RO, Burgos F, Casaburi R, et al. Interpretative strategies for lung function tests. The European Respiratory Journal. 2005; 26(5):948-68. [DOI:10.1183/09031936.05.00035205] [PMID]
- Alvisi V, Marangoni E, Zannoli S, Uneddu M, Uggento R, Farabegoli L, et al. Pulmonary function and expiratory flow limitation in acute cervical spinal cord injury. Archives of Physical Medicine and Rehabilitation. 2012; 93(11):1950-6. [DOI:10.1016/j.apmr.2012.04.015] [PMID]
- Benesty J, Chen J, Huang Y, Cohen I. Noise reduction in speech processing. Berlin: Springer Science & Business Media; 2009. [DOI:10.1007/978-3-642-00296-0]
- Rabe KF, Hurd S, Anzueto A, Barnes PJ, Buist SA, Calverley P, et al. Global strategy for the diagnosis, management, and prevention of chronic obstructive pulmonary disease: GOLD executive summary. American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine. 2007; 176(6):532-55. [DOI:10.1164/rccm.200703-456so] [PMID]
- Quanjer PH, Stanojevic S, Cole TJ, Baur X, Hall GL, Culver BH, et al. Multi-ethnic reference values for spirometry for the 3-95-yr age range: The global lung function 2012 equations. The European Respiratory Journal. 2012; 40(6):1324-43. [DOI:10.1183/09031936.00080312] [PMID]
- Stanojevic S, Wade A, Stocks J, Hankinson J, Coates AL, Pan H, et al. Reference ranges for spirometry across all ages: A new approach. American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine. 2008; 177(3):253-60. [DOI:10.1164/rccm.200708-1248OC] [PMID]
- Valera-Calero JA, Gallego-Sendarrubias GM, Fernández-de-las-Peñas C, Cleland JA, Ortega-Santiago R, Arias-Buría JL. Panoramic ultrasound examination of posterior neck extensors in healthy subjects: Intra-examiner reliability study. Diagnostics (Basel, Switzerland). 2020; 10(10):740. [DOI:10.3390/diagnostics10100740] [PMID]
- Basoudan N, Rodrigues A, Gallina A, Garland J, Guenette JA, Shadgan B, et al. Scalene and sternocleidomastoid activation during normoxic and hypoxic incremental inspiratory loading. Physiological Reports. 2020; 8(14):e14522. [DOI:10.14814/phy2.14522] [PMID]
- Cefalì A, Santini D, Lopez G, Maselli F, Rossettini G, Crestani M, et al. Effects of breathing exercises on neck pain management: A systematic review with meta-analysis. Journal of Clinical Medicine. 2025; 14(3):709. [DOI:10.3390/jcm14030709] [PMID]
- Myers TW. Anatomy trains: Myofascial meridians for manual and movement therapists. 2th ed. London: Elsevier Health Sciences; 2009. [Link]
- Jull G, Falla D. Does increased superficial neck flexor activity in the craniocervical flexion test reflect reduced deep flexor activity in people with neck pain? Manual Therapy. 2016; 25:43-7. [DOI:10.1016/j.math.2016.05.336] [PMID]
- Kahlaee AH, Ghamkhar L, Arab AM. The association between neck pain and pulmonary function: A systematic review. American Journal of Physical Medicine & Rehabilitation. 2017; 96(3):203-10. [DOI:10.1097/PHM.0000000000000608] [PMID]
- Bordoni B, Simonelli M, Morabito B. The fascial breath. Cureus. 2019; 11(7):e5208. [DOI:10.7759/cureus.5208]
- Bordoni B, Zanier E. Anatomic connections of the diaphragm: Influence of respiration on the body system. Journal of Multidisciplinary Healthcare. 2013; 6:281-91. [DOI:10.2147/JMDH.S45443] [PMID]