مقدمه
پوکی استخوان یک بیماری پیش‌رونده‌ اسکلتی است که با کاهش تراکم مواد معدنی استخوان و تضعیف استحکام استخوان مشخص می‌شود و یکی از علل اصلی شکستگی و ناتوانی در زنان یائسه به شمار می‌رود [1]. تغییرات هورمونی دوران یائسگی، به‌ویژه کاهش سطح استروژن، سبب افزایش جذب استخوان و درنهایت افت سریع تراکم استخوان می‌شود [2]. این کاهش استحکام استخوان، خطر شکستگی‌ها را به‌ویژه در نواحی تحمل‌کننده‌ وزن مانند مهره‌ها، لگن و مچ دست به‌طور قابل‌توجهی افزایش می‌دهد [3]. این شکستگی‌ها اغلب به درد مزمن، محدودیت حرکتی و کاهش محسوس استقلال عملکردی منجر می‌گردند که همگی کیفیت زندگی افراد مبتلا را به شدت تحت تأثیر قرار می‌دهند [1، 3].
علاوه‌بر تأثیرات مستقیم پوکی استخوان بر دستگاه اسکلتی، اختلال عملکرد عضلانی نیز نقش کلیدی در تشدید اثرات آن دارد [4]. عضلات اکستانسور پشت که برای حفظ وضعیت بدنی ستون فقرات، پایداری و حرکت آن ضروری هستند، در زنان یائسه مبتلا به پوکی استخوان به‌‌طور قابل‌توجهی تحت تأثیر قرار می‌گیرند [5، 6]. ضعف و کاهش استقامت این عضلات می‌تواند به ناهنجاری‌های قامتی مانند افزایش کیفوز سینه‌ای منجر شود؛ حالتی که نه‌تنها خطر شکستگی‌های فشاری مهره‌ای را افزایش می‌دهد، بلکه عملکرد ریوی، تعادل و تحرک را نیز مختل می‌کند [7، 8]. این مشکلات، عملکرد فیزیکی را بیشتر کاهش داده و مشارکت در فعالیت‌های روزمره را محدود می‌سازند که درنهایت باعث افت قابل‌توجهی در حوزه‌های جسمی، روانی و ‌اجتماعی کیفیت زندگی می‌شوند [5].
نقش قدرت و استقامت عضلانی در کاهش اثرات پوکی استخوان اخیرا مورد توجه تحقیقات قرار گرفته است. مطالعات نشان می‌دهند تمرینات هدفمند برای تقویت عضلات اکستانسور پشت می‌تواند انحنای ستون فقرات را بهبود بخشد، پایداری قامتی را افزایش دهد و احتمال زمین‌خوردگی و شکستگی را کاهش دهد [9]. علاوه‌براین، بهبود عملکرد عضلات بازکننده پشت با نتایج بهتر در کنترل درد، تحرک و عملکرد جسمانی مرتبط بوده و به بهبود کیفیت زندگی کمک می‌کند [5، 10]. با وجود گزارش‌های متعدد درباره فواید تمرینات عضلات اکستانسور پشت، برخی مطالعات نشان داده‌اند اثرات این تمرینات بر عملکرد جسمانی و کیفیت زندگی متفاوت بوده و محدودیت‌هایی ازجمله اندازه نمونه کوچک یا ابزارهای ارزیابی متفاوت وجود دارد. هنوز شکاف دانشی در مورد نقش دقیق قدرت و استقامت عضلات اکستانسور پشت در حوزه‌های مختلف کیفیت زندگی، ازجمله عملکرد جسمانی، سلامت روانی و تعاملات اجتماعی در زنان یائسه مبتلا به پوکی استخوان وجود دارد. پرداختن به این شکاف ضروری است، زیرا پوکی استخوان صرفاً یک مشکل جسمانی نیست، بلکه اختلالی چندوجهی است که به‌طور عمیق بر سلامت روانی و اجتماعی افراد تأثیر می‌گذارد [11]. زنان یائسه مبتلا به پوکی استخوان اغلب احساس اضطراب، افسردگی و ترس از زمین‌خوردگی را تجربه می‌کنند که این عوامل خود موجب کاهش بیشتر کیفیت زندگی می‌شود [12]. شناسایی عوامل قابل‌‌تغییر مانند قدرت و استقامت عضلات اکستانسور پشت که می‌توانند این حوزه‌ها را تحت تأثیر قرار دهند، برای طراحی برنامه‌های توانبخشی جامع ضروری است.
هدف این مطالعه بررسی ارتباط بین قدرت و استقامت عضلات بازکننده پشت با حوزه‌های مختلف کیفیت زندگی در زنان یائسه مبتلا به پوکی استخوان است. با بررسی اینکه این عوامل عضلانی چگونه بر جنبه‌های جسمانی، روانی و اجتماعی کیفیت زندگی تأثیر می‌گذارند، این پژوهش تلاش دارد توصیه‌های مبتنی بر شواهد برای مداخلات هدفمند ارائه دهد. یافته‌ها می‌توانند راهنمایی برای طراحی برنامه‌های تمرینی و توانبخشی باشند.

روش‌ها
اخذ مجوز اخلاقی این مطالعه توسط کمیته اخلاق دانشگاه علوم پزشکی تهران تأیید شد. تمامی شرکت‌کنندگان پیش از آغاز مطالعه، رضایت‌نامه آگاهانه‌ کتبی را امضا کردند. هنگام غربالگری و ثبت‌نام، توضیحات کامل و دقیق برای اطمینان از درک کامل شرکت‌کنندگان ارائه شد. این مطالعه در بازه زمانی دی ماه سال 1402 تا شهریور ماه سال 1403 در درمانگاه بقیه الله الاعظم انجام شد.

شرکت‌کنندگان
این مطالعه شامل زنان یائسه 50 تا 70 سال بود که حداقل 2 سال از آغاز یائسگی آن‌ها گذشته بود و براساس اندازه‌گیری تراکم مواد معدنی استخوان (BMD) با استفاده از سنجش جذب ‌سنجی پرتو ایکس دوگانه (DXA) و باتوجه‌به امتیاز T برابر یا کمتر از 2/5-، به‌صورت بالینی مبتلا به پوکی استخوان تشخیص داده شده بودند. شرکت‌کنندگان باید توانایی ابتدایی خواندن و نوشتن می‌داشتند تا درک مناسب از دستورالعمل‌ها و تکمیل پروتکل‌های مطالعه تضمین شود. شرکت‌کنندگان با روش نمونه‌گیری در دسترس از کلینیک سرپایی پوکی استخوان انتخاب شدند. زنانی که سابقه جراحی ستون فقرات، کیفوز شدید، اختلالات نورولوژیک یا سایر مشکلات اسکلتی ‌عضلانی مؤثر بر عملکرد عضلات اکستانسور پشت داشتند، از مطالعه خارج شدند [13].

طرح مطالعه
این مطالعه از نوع مقطعی بود و با هدف بررسی ارتباط قدرت و استقامت عضلات اکستانسور پشت با حوزه‌های مختلف کیفیت زندگی (QoL) در زنان یائسه مبتلا به پوکی استخوان انجام شد. جمع‌آوری داده‌ها شامل ارزیابی قدرت و استقامت عضلانی و همچنین ارزیابی کیفیت زندگی بود.

اندازه‌گیری قدرت عضلانی
قدرت عضلات اکستانسور پشت با استفاده از دینامومتر پشت–پا–قفسه سینه (BASELINE، آمریکا) اندازه‌گیری شد. این دستگاه شامل یک صفحه پایه با خطوط جای‌گذاری پا، یک فشارسنج و یک زنجیر قابل‌تنظیم است که نیروی اعمال‌شده را برحسب کیلوگرم و پوند اندازه‌گیری می‌کند. از شرکت‌کنندگان خواسته شد روی صفحه پایه بایستند و زانوها را کاملاً صاف نگه دارند. زنجیر دستگاه به‌گونه‌ای تنظیم شد که دسته آن در راستای برجستگی استخوان درشت‌نی قرار گیرد. شرکت‌کنندگان دسته را درحالی‌که کف دست‌ها رو به پایین، آرنج‌ها صاف، ساعدها در وضعیت پرونیشن و ستون فقرات در وضعیت فلکشن بود، گرفتند. سپس از آن‌ها خواسته شد دسته را با استفاده از عضلات پشت به سمت بالا بکشند. مقدار اندازه‌گیری‌‌شده برحسب کیلوگرم ثبت شد. 3 بار اندازه‌گیری انجام شد و بین هر اندازه‌گیری 1 دقیقه استراحت در نظر گرفته شد؛ میانگین این 3 مقدار به‌‌عنوان قدرت عضلات در نظر گرفته شد (تصویر شماره 1) [14].

تکرارپذیری این ابزار در مطالعات پیشین تأیید شده است (0/92=ICC) [15].

اندازه‌گیری استقامت عضلانی
استقامت عضلات تنه با استفاده از آزمون زمان ایستادن با بار ارزیابی شد. در این آزمون، شرکت‌کنندگان پاها را به اندازه عرض لگن از هم باز کردند. شانه‌ها در زاویه ۹۰ درجه فلکشن، آرنج‌ها صاف و ساعدها در وضعیت خنثی قرار گرفتند. شرکت‌کنندگان یک دمبل دو پوندی (یا 1 کیلوگرمی) در هر دست نگه داشتند. از آن‌ها خواسته شد آرنج‌ها را خم کرده و وزنه را به شانه‌ها نزدیک کنند، سپس دوباره دست‌ها را صاف کرده و این وضعیت را تا حد امکان حفظ کنند. مدت‌زمانی که شرکت‌کننده قادر به حفظ این وضعیت بود برحسب ثانیه ثبت شد و به‌ عنوان استقامت عضلات اکستانسور پشت در نظر گرفته شد (تصویر شماره 2) [16].

این آزمون یک ابزار معتبر و قابل‌تکرار برای ارزیابی استقامت عضلات تنه در افراد مبتلا به پوکی استخوان است (0/81=ICC) [16، 17].

اندازه‌گیری کیفیت زندگی
کیفیت زندگی (QoL) به‌عنوان وضعیت رفاه فرد از نظر شرایط جسمی، روانی و اجتماعی و همچنین توانایی انجام فعالیت‌های روزمره تعریف می‌شود [18]. در این مطالعه، کیفیت زندگی مرتبط با سلامت با استفاده از پرسش‌نامه «کیفیت زندگی بنیاد اروپایی پوکی استخوان» (QUALEFFO-41) مورد ارزیابی قرار گرفت. این پرسش‌نامه اختصاصی پوکی استخوان بوده و دارای 41 سؤال در پنج حوزه است:
5 سؤال درباره درد،
17 سؤال در خصوص عملکرد جسمانی،
7 سؤال درباره عملکرد اجتماعی،
3 سؤال درباره سلامت عمومی،
9 سؤال در زمینه سلامت روان.
این پنج حوزه می‌توانند به‌صورت جداگانه یا به‌صورت یک نمره کلی ارزیابی شوند. تمامی نمرات در مقیاس (0) تا (100) گزارش می‌شوند؛ که (0) نشان‌دهنده بهترین و (100) نشان‌دهنده بدترین کیفیت زندگی است [19]. در این مطالعه از نسخه فارسی این پرسش‌نامه استفاده شد که روایی و پایایی آن قبلاً تأیید شده است (آلفای کرونباخ=0/71 تا 0/81) [20].

حجم نمونه
حجم نمونه این مطالعه بر اساس ضریب همبستگی گزارش‌شده در مطالعه میاکوشی و همکاران (0/455=r) محاسبه شد [21]. این ضریب همبستگی نمایانگر رابطه بین قدرت عضلات اکستانسور پشت و کیفیت زندگی در زنان یائسه مبتلا به پوکی استخوان است. براساس فرمول استاندارد مطالعات همبستگی، حداقل حجم نمونه لازم برای شناسایی همبستگی معنی‌دار با 0/455=r حدود 38 نفر است (فرمول شماره 1). برای افزایش توان آزمون و جبران احتمال ریزش یا داده‌های ناقص، تعداد 56 شرکت‌کننده در این مطالعه جذب شد تا از اعتبار نتایج اطمینان حاصل شود.



تحلیل آماری
آمار توصیفی شامل میانگین و انحراف‌معیار برای خلاصه‌سازی ویژگی‌های جمعیت‌شناختی و بالینی استفاده شد. آزمون کولموگروف–اسمیرنف برای بررسی نرمال بودن توزیع داده‌ها به‌کار رفت. ضریب همبستگی پیرسون برای ارزیابی ارتباط بین قدرت و استقامت عضلات اکستانسور پشت با حوزه‌های مختلف کیفیت زندگی محاسبه شد. مقدار کمتر از 0/05 در سطح معنی‌داری آماری در نظر گرفته شد.

یافته‌ها
در مجموع 56 زن یائسه مبتلا به پوکی استخوان در مطالعه شرکت کردند. ویژگی‌های جمعیت‌شناختی و داده‌های توصیفی مربوط به قدرت و استقامت عضلات اکستانسور پشت در جدول شماره 1 نشان داده شده‌اند.


حوزه‌های مختلف کیفیت زندگی (QoL) نیز در جدول شماره 2 ارائه شده‌اند که دیدگاهی درباره وضعیت رفاهی ادراک‌شده‌ی شرکت‌کنندگان فراهم می‌کنند.



تحلیل همبستگی
تحلیل همبستگی (جدول شماره 3) نشان داد استقامت عضلات اکستانسور پشت ارتباط معنادار و قوی‌تری با حوزه‌های کیفیت زندگی نسبت به قدرت عضلات دارد (تصویر شماره 3).

تفسیر ضریب همبستگی پیرسون (PCC) برای تعیین شدت رابطه به صورت زیر است [22]:
0/00 تا ±0/19: رابطه بسیار ضعیف یا ناچیز
0/20 تا ±0/39: رابطه ضعیف
0/40 تا ±0/59: رابطه متوسط
0/60 تا ±0/79: رابطه قوی
0/80 تا ±1/00: رابطه بسیار قوی

درد
استقامت عضلانی همبستگی منفی و قوی با درد داشت (0/001>P و 0/622-=PCC)، به‌طوری‌که استقامت بیشتر با سطح درد کمتر همراه بود. در مقابل، قدرت عضلانی همبستگی منفی ضعیف‌تری نشان داد (0/023=P و 0/350-=PCC)

عملکرد جسمانی
استقامت عضلانی همبستگی منفی متوسط با عملکرد جسمانی داشت (0/001>P و 0/501-=PCC)، که نشان‌دهنده عملکرد بهتر با افزایش استقامت است. قدرت عضلانی نیز همبستگی منفی داشت اما ضعیف‌تر (0/003=P و 0/452-=PCC).

عملکرد اجتماعی
استقامت عضلانی با عملکرد اجتماعی همبستگی معنادار نشان داد (0/007=P و 0/409-=PCC)، درحالی‌که قدرت عضلانی ارتباط معناداری نداشت (P=0/377). این یافته نشان می‌دهد افزایش استقامت ممکن است باعث بهبود مشارکت اجتماعی شود.

سلامت عمومی
نه قدرت و نه استقامت عضلانی همبستگی معناداری با سلامت عمومی نداشتند (0/120=P و 0/195=P)، که بیانگر نقش عوامل دیگر در این حوزه است.

سلامت روان
استقامت عضلانی همبستگی منفی متوسط با سلامت روان داشت (0/003>P و 0/441-=PCC)، درحالی‌که قدرت عضلانی ارتباط معناداری نشان نداد (0/570=P).

نمره کلی کیفیت زندگی
استقامت عضلانی قوی‌ترین همبستگی منفی را با نمره کلی کیفیت زندگی نشان داد (0/001>P و 0/628-=PCC)، که رابطه چشمگیر بین افزایش استقامت و بهبود کیفیت زندگی را تأیید می‌کند. قدرت عضلانی نیز همبستگی منفی داشت اما ضعیف‌تر (0/023>P و 0/351-=PCC).

بحث
این مطالعه ارتباط قدرت و استقامت عضلات اکستانسور پشت را بر حوزه‌های مختلف کیفیت زندگی (QoL) در زنان یائسه مبتلا به پوکی استخوان بررسی کرد. یافته‌ها نشان داد استقامت عضلانی، نسبت به قدرت عضلانی، رابطه‌ای قوی‌تر و سازگارتر با حوزه‌های کیفیت زندگی دارد. این نتایج بر اهمیت حیاتی استقامت در بهبود سلامت کلی این جمعیت تأکید می‌کند.
تمرینات استقامتی به کاهش فشارهای وارده بر ستون فقرات و بهبود وضعیت بدنی کمک می‌کنند. هر دو برای کاهش درد مزمن بسیار مهم هستند [23، 24]. این مطالعه تأیید می‌کند استقامت عضلات اکستانسور پشت همبستگی منفی قوی‌تری نسبت به قدرت عضلانی (0/023=P و 0/350-=PCC) با درد (0/001>P و 0/622-=PCC) دارد، درحالی‌که تمرینات قدرتی نیز می‌توانند تا حدی درد را کاهش دهند، تمرینات استقامتی بهبودهای قابل‌توجه‌تر و پایدارتری در کاهش درد ایجاد می‌کنند [25]. مطالعات پیشین نیز نشان داده‌اند تمرینات استقامتی در مدیریت درد مزمن مؤثرتر هستند [25، 26].
تمرینات استقامتی موجب بهبود عملکرد جسمانی، تحرک و توانایی انجام فعالیت‌های روزمره، به‌‌ویژه در سالمندان می‌شود [27]. در مطالعه حاضر، استقامت همبستگی منفی قوی‌تری با عملکرد جسمانی داشت (0/001>P و 0/501=PCC)، درحالی‌که قدرت عضلانی رابطه ضعیف‌تری نشان داد (0/003=P و 0/452-=PCC). این یافته با پژوهش‌های پیشین همخوانی دارد و نشان می‌دهد بهبود استقامت عضلانی ممکن است برای افزایش توانایی‌های جسمانی مؤثرتر از تمرکز صرف بر قدرت عضلانی باشد. تمرینات استقامتی می‌توانند به زنان یائسه مبتلا به پوکی استخوان کمک کنند تا استقلال خود را در انجام فعالیت‌های روزمره حفظ یا تقویت کنند که یکی از جنبه‌های کلیدی کیفیت زندگی است [28].
چندین مطالعه نشان داده‌اند افزایش استقامت عضلانی می‌تواند از طریق کاهش خستگی و افزایش ظرفیت جسمانی، تأثیر مثبتی بر عملکرد اجتماعی داشته باشد و امکان مشارکت فعال‌تر در فعالیت‌های اجتماعی را فراهم کند [29]. در مطالعه حاضر، استقامت با عملکرد اجتماعی همبستگی معناداری داشت (0/007=P و 0/409-=PCC)، درحالی‌که قدرت عضلانی رابطه معناداری نشان نداد (0/377=P). این یافته نشان می‌دهد تمرینات استقامتی ممکن است از طریق افزایش انرژی و کاهش محدودیت‌های جسمانی، به بهبود تعاملات و مشارکت اجتماعی منجر شوند.
در این مطالعه، نه استقامت و نه قدرت عضلانی ارتباط معناداری با سلامت عمومی نداشتند (0/120=P و 0/195=P). این یافته تا حدی با پژوهش‌هایی مانند مطالعه مولر و همکاران که اثرات مثبت تمرینات قدرتی بر سلامت عمومی را در سالمندان گزارش کرده بودند، در تضاد است [30]. عدم وجود همبستگی معنادار در مطالعه حاضر ممکن است نشان دهد درک سلامت عمومی بیش از آنکه وابسته به آمادگی اسکلتی ‌عضلانی باشد، تحت تأثیر عوامل دیگری مانند وضعیت روان‌شناختی، بیماری‌های همراه یا سبک زندگی قرار دارد. این موضوع پیچیدگی سلامت عمومی را به‌‌عنوان یک سازه چند عاملی برجسته می‌کند. علاوه‌براین، پرسش‌نامه QUALEFFO-41 بیشتر بر سلامت اسکلتی و عملکرد جسمانی تمرکز دارد، که شاید دلیل عدم تفاوت قابل‌توجه نتایج در حوزه سلامت عمومی باشد.
تحقیقات نشان داده‌اند تمرینات استقامتی دارای فواید روان‌شناختی مهمی ازجمله بهبود خلق‌وخو، کاهش اضطراب و تقویت عزت‌نفس هستند [31]. تمرینات استقامتی موجب کاهش علائم افسردگی و اضطراب در سالمندان شده و سلامت روان آنان را بهبود می‌بخشند [32، 33]. در مطالعه حاضر، استقامت عضلانی همبستگی منفی معناداری با ناراحتی روانی داشت (0/003=P و 0/441-=PCC)، درحالی‌که قدرت عضلانی همبستگی معناداری نشان نداد (0/570=P). این یافته‌ها نشان می‌دهد تمرینات استقامتی می‌توانند مزایای روان‌شناختی گسترده‌تری مانند بهبود خلق، افزایش تاب‌آوری و ارتقای سلامت عاطفی ایجاد کنند، درحالی‌که تمرینات قدرتی می‌توانند عملکرد جسمانی را بهبود دهند، در رسیدگی به ابعاد روانی سلامت کمتر مؤثر هستند [34].
درنهایت، نمره کلی کیفیت زندگی ارتباط قوی‌تری نسبت به قدرت عضلانی (0/032=P و 0/351-=PCC) با استقامت عضلانی (0/001>P و 0/628-=PCC) داشت. این نتیجه از مطالعات قبلی که بیان کرده‌اند تمرینات استقامتی به بهبودهای جامع‌تری در کیفیت زندگی منجر می‌شوند (با وجود اینکه آن مطالعات از پرسش‌نامه SF-36 استفاده کرده بودند)، حمایت می‌کند [35، 36]. علاوه‌براین، استقامت عضلات اکستانسور پشت که از عضلات وضعیت‌نگه‌دار و استقامتی هستند، نقش مهمی در حفظ و بهبود وضعیت بدنی دارند. این عضلات در حفظ تعادل و ثبات بدن در طول زمان نقش کلیدی ایفا کرده و در کاهش فشارهای ستون فقرات و کاهش درد مزمن مؤثرند [37]. ماهیت جامع تمرینات استقامتی که هم جنبه‌های جسمانی و هم روان‌شناختی را هدف قرار می‌دهد، احتمالاً در این بهبودهای کلی کیفیت زندگی نقش دارد [38].

کاربردهای عملی
این یافته‌ها نشان می‌دهند افزودن تمرینات با محوریت استقامت به برنامه‌های توانبخشی زنان یائسه مبتلا به پوکی استخوان می‌تواند کیفیت زندگی آن‌ها را بیش از تمرینات صرفاً قدرتی بهبود بخشد. حرکات کم‌ مقاومت با تکرار بالا یا نگه‌داشتن ایزومتریک طولانی می‌تواند استقامت عضلات اکستانسور پشت را به‌طور مؤثری تقویت کند. این نتایج بر ضرورت یک رویکرد جامع تأکید می‌کنند که ترکیبی از تمرینات قدرتی و استقامتی را همراه با مدیریت درد و توجه به سلامت روان د بر می‌گیرد.

نتیجه‌گیری
درمجموع، این مطالعه بر نقش حیاتی استقامت عضلات بازکننده پشت در بهبود حوزه‌های مختلف کیفیت زندگی زنان یائسه مبتلا به پوکی استخوان تأکید می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهند تمرینات استقامتی نسبت به تمرینات صرفاً قدرتی، فواید گسترده‌تر و قابل‌توجه‌تری در کاهش درد، بهبود عملکرد جسمانی، افزایش مشارکت اجتماعی و ارتقای سلامت روان دارند. ازنظر کاربرد عملی، این نتایج می‌تواند راهنمای طراحی برنامه‌های توانبخشی جامع باشد که شامل تمرینات استقامتی هدفمند همراه با مدیریت درد و توجه به جنبه‌های روانی است. 
توجه به این برنامه‌ها می‌تواند استقلال و کیفیت زندگی بیماران را افزایش دهد. بااین‌حال، محدودیت‌های مطالعه از جمله نمونه کوچک، انتخاب شرکت‌کنندگان از یک کلینیک خاص و طراحی مقطعی باید در تفسیر نتایج مدنظر قرار گیرند و تعمیم‌پذیری یافته‌ها محدود است. مطالعات طولی با نمونه‌های بزرگ‌تر و استفاده از ابزارهای مختلف اندازه‌گیری کیفیت زندگی برای تأیید و تعمیم نتایج ضروری هستند. درنهایت، یافته‌های این مطالعه می‌توانند به تصمیم‌گیری بالینی و سیاست‌گذاری در حوزه توانبخشی زنان یائسه مبتلا به پوکی استخوان کمک کنند و اهمیت تمرینات استقامتی را در برنامه‌های جامع ارتقای کیفیت زندگی نشان دهند.
این مطالعه دارای برخی محدودیت‌ها است که باید در تفسیر نتایج مدنظر قرار گیرند.
 نخست، حجم نمونه محدود بود (n=56) و شرکت‌کنندگان صرفاً از یک کلینیک سرپایی جذب شدند که ممکن است نماینده تمام زنان یائسه مبتلا به پوکی استخوان نباشد. 
دوم، طراحی مطالعه مقطعی اجازه تعیین روابط علی را نمی‌دهد و تنها همبستگی‌ها قابل‌ارزیابی هستند. این محدودیت‌ها ممکن است بر تعمیم‌پذیری نتایج به جمعیت وسیع‌تر تأثیرگذار باشند و بنابراین مطالعات آینده با نمونه بزرگ‌تر و طراحی طولی برای تأیید یافته‌ها ضروری است.

ملاحظات اخلاقی
پیروی از اصول اخلاق پژوهش
این مطالعه در کمیته اخلاق دانشگاه علوم پزشکی تهران تأیید شده است (کد: IR.TUMS.FNM.REC.1401.194).
تمام شرکت‌کنندگان پیش از شروع مطالعه، رضایت‌نامه آگاهانه کتبی را امضا کردند. هنگام غربالگری و ثبت‌نام، توضیحات کامل و دقیق ارائه شد تا از درک کامل شرکت‌کنندگان اطمینان حاصل شود.

حامی مالی
این مطالعه بخشی از رساله دکتری زینب محمدجان نتاج، رشته فیزیوتراپی دانشکده توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی تهران بوده و توسط دانشگاه علوم پزشکی تهران حمایت شده است (شماره گرنت: 1402-2-103-65746).

مشارکت نویسندگان
طراحی و تدوین تحلیل: زینب محمدجان نتاج و آزاده شادمهر؛ جمع‌آوری داده‌ها: زینب محمدجان نتاج؛ تهیه نسخه اولیه مقاله و تهیه داده‌ها و ابزارهای تحلیل: زینب محمدجان نتاج، آزاده شادمهر و سارا فریدون‌نیا؛ تحلیل: زینب محمدجان نتاج و سارا فریدون‌نیا؛ مشاوره علمی و بازبینی نسخه نهایی مقاله: نوشین بیات، سید ابراهیم هاشمی و جان دومرهولت.

تعارض منافع
بنابر اظهار نویسندگان، این مقاله تعارض منافع ندارد.

تشکر و قدردانی
نویسندگان از دانشگاه علوم پزشکی تهران و شرکت‌کنندگان سپاس‌گزاری می‌کنند.

 

References

1. Management of osteoporosis in postmenopausal women: the 2021 position statement of The North American Menopause Society. Menopause (New York, NY). 2021; 28(9):973-97. [DOI:10.1097/GME.0000000000001831] [PMID]
2. Rasul S, Mashayekhi Y, Javaid M, Merie S, Khalaf MA, Ahmed T, et al. Hormonal changes during menopause and their impact on bone health: insights from orthopedic and reproductive medicine. Cureus. 2025; 17(9):e93224. [DOI:10.7759/cureus.93224]
3. Bhatnagar A, Kekatpure AL. Postmenopausal osteoporosis: A literature review. Cureus. 2022; 14(9):e29367. [DOI:10.7759/cureus.29367]
4. Agostini D, Zeppa Donati S, Lucertini F, Annibalini G, Gervasi M, Ferri Marini C, et al. Muscle and bone health in postmenopausal women: Role of protein and Vitamin D supplementation combined with exercise training. Nutrients. 2018; 10(8):1103. [DOI:10.3390/nu10081103] [PMID]
5. Çergel Y, Topuz O, Alkan H, Sarsan A, Sabir Akkoyunlu N. The effects of short-term back extensor strength training in postmenopausal osteoporotic women with vertebral fractures: Comparison of supervised and home exercise program. Archives of osteoporosis. 2019; 14(1):82. [DOI:10.1007/s11657-019-0632-z] [PMID]
6. Sinaki M, Itoi E, Wahner HW, Wollan P, Gelzcer R, Mullan BP, et al. Stronger back muscles reduce the incidence of vertebral fractures: A prospective 10 year follow-up of postmenopausal women. Bone. 2002; 30(6):836-41. [DOI:10.1016/S8756-3282(02)00739-1] [PMID]
7. Morais N, Cruz J, Marques A. Posture and mobility of the upper body quadrant and pulmonary function in COPD: An exploratory study. Brazilian Journal of Physical Therapy. 2016; 20(4):345-54. [DOI:10.1590/bjpt-rbf.2014.0162] [PMID]
8. Lorbergs AL, O’Connor GT, Zhou Y, Travison TG, Kiel DP, Cupples LA, et al. Severity of Kyphosis and decline in lung function: The Framingham study. The Journals of Gerontology Series A, Biological sciences and medical Sciences. 2017; 72(5):689-94. [DOI:10.1093/gerona/glw124] [PMID]
9. Fukuda A, Tsushima E, Wada K, Ishibashi Y. Effects of back extensor strengthening exercises on postural alignment, physical function and performance, self-efficacy, and quality of life in Japanese community-dwelling older adults: A controlled clinical trial. Physical therapy research. 2020; 23(2):132-42. [DOI:10.1298/ptr.E10013] [PMID]
10. Hongo M, Itoi E, Sinaki M, Miyakoshi N, Shimada Y, Maekawa S, et al. Effect of low-intensity back exercise on quality of life and back extensor strength in patients with osteoporosis: A randomized controlled trial. Osteoporosis International. 2007; 18(10):1389-95. [DOI:10.1007/s00198-007-0398-9] [PMID]
11. Lasaite L, Krasauskiene A. Psychological state, quality of life, and body composition in postmenopausal women with osteoporosis in Lithuania. Archives of osteoporosis. 2009; 4(1-2):85-90. [DOI:10.1007/s11657-009-0034-8] [PMID]
12. Erez HB, Weller A, Vaisman N, Kreitler S. The relationship of depression, anxiety and stress with low bone mineral density in post-menopausal women. Archives of osteoporosis. 2012; 7:247-55. [DOI:10.1007/s11657-012-0105-0] [PMID]
13. St Jeor JD, Jackson TJ, Xiong AE, Kadri A, Freedman BA, Sebastian AS, et al. Osteoporosis in spine surgery patients: what is the best way to diagnose osteoporosis in this population? Neurosurgical focus. 2020; 49(2):E4. [DOI:10.3171/2020.5.FOCUS20277] [PMID]
14. Yang S, Wu W, Zhang C, Wang D, Chen C, Tang Y, et al. Reliability and validity of three isometric back extensor strength assessments with different test postures. The Journal of international Medical Research. 2020; 48(2):300060519885268. [DOI:10.1177/0300060519885268] [PMID]
15. Ten Hoor GA, Musch K, Meijer K, Plasqui G. Test-retest reproducibility and validity of the back-leg-chest strength measurements. Isokinetics and Exercise Science. 2016; 24(3):209-16. [DOI:10.3233/IES-160619]
16. Newman M, Newman R, Hughes T, Vadher K, Barker KL. Is the timed loaded standing test a valid measure of back muscle endurance in people with vertebral osteoporosis? Osteoporosis international. 2018; 29(4):893-905. [DOI:10.1007/s00198-017-4358-8] [PMID]
17. Shipp KM, Purse JL, Gold DT, Pieper CF, Sloane R, Schenkman M, et al. Timed loaded standing: a measure of combined trunk and arm endurance suitable for people with vertebral osteoporosis. Osteoporosis international. 2000; 11(11):914-22. [DOI:10.1007/s001980070029] [PMID]
18. Abourazzak FE, Allali F, Rostom S, Hmamouchi I, Ichchou L, El Mansouri L, et al. Factors influencing quality of life in Moroccan postmenopausal women with osteoporotic vertebral fracture assessed by ECOS 16 questionnaire. Health and Quality of life outcomes. 2009; 7:23. [DOI:10.1186/1477-7525-7-23] [PMID]
19. Choo YW, Mohd Tahir NA, Mohamed Said MS, Makmor Bakry M. Health-related quality of life in osteoporosis: a systematic review of measurement properties of the QUALEFFO-41. Osteoporosis international. 2024; 35(5):745-57. [DOI:10.1007/s00198-023-07005-0] [PMID]
20. Azimi P, Shahzadi S, Azhari S, Montazeri A. An outcome measure of functionality and quality of life in Iranian women with osteoporotic vertebral fractures: a validation study of the QUALEFFO-41. Journal of Orthopaedic Science. 2014; 19(6):860-7. [DOI:10.1007/s00776-014-0609-0] [PMID]
21. Miyakoshi N, Hongo M, Maekawa S, Ishikawa Y, Shimada Y, Itoi E. Back extensor strength and lumbar spinal mobility are predictors of quality of life in patients with postmenopausal osteoporosis. Osteoporosis international. 2007; 18(10):1397-403. [DOI:10.1007/s00198-007-0383-3] [PMID]
22. Papageorgiou SN. On correlation coefficients and their interpretation. Journal of orthodontics. 2022; 49(3):359-61. [DOI:10.1177/14653125221076142] [PMID]
23. Chok B, Lee R, Latimer J, Tan SB. Endurance training of the trunk extensor muscles in people with subacute low back pain. Physical therapy. 1999; 79(11):1032-42. [DOI:10.1093/ptj/79.11.1032] [PMID]
24. García-Correa HR, Sánchez-Montoya LJ, Daza-Arana JE, Ordoñez-Mora LT. Aerobic physical exercise for pain intensity, aerobic capacity, and quality of life in patients with chronic pain: A systematic review and meta-analysis. Journal of physical Activity & health. 2021; 18(9):1126-42. [DOI:10.1123/jpah.2020-0806] [PMID]
25. Polaski AM, Phelps AL, Kostek MC, Szucs KA, Kolber BJ. Exercise-induced hypoalgesia: A meta-analysis of exercise dosing for the treatment of chronic pain. PloS one. 2019; 14(1):e0210418. [DOI:10.1371/journal.pone.0210418] [PMID]
26. Bidonde J, Busch AJ, Schachter CL, Overend TJ, Kim SY, Góes SM, et al. Aerobic exercise training for adults with fibromyalgia. The Cochrane database of systematic reviews. 2017; 6(6):CD012700. [DOI:10.1002/14651858.CD012700] [PMID]
27. Valenzuela PL, Saco-Ledo G, Morales JS, Gallardo-Gómez D, Morales-Palomo F, López-Ortiz S, et al. Effects of physical exercise on physical function in older adults in residential care: a systematic review and network meta-analysis of randomised controlled trials. The lancet Healthy longevity. 2023; 4(6):e247-56. [DOI:10.1016/S2666-7568(23)00057-0] [PMID]
28. Jamka M, Mądry E, Bogdański P, Kryściak J, Mądry R, Lisowska A, et al. The effect of endurance and endurance-strength training on bone mineral density and content in abdominally obese postmenopausal women: A randomized trial. Healthcare (Basel, Switzerland). 2021; 9(8):1074. [DOI:10.3390/healthcare9081074] [PMID]
29. Khodadad Kashi S, Mirzazadeh ZS, Saatchian V. A systematic review and meta-analysis of resistance training on quality of life, depression, muscle strength, and functional exercise capacity in older adults aged 60 years or more. Biological research for nursing. 2023; 25(1):88-106. [DOI:10.1177/10998004221120945] [PMID]
30. Muellmann S, Forberger S, Möllers T, Bröring E, Zeeb H, Pischke CR. Effectiveness of eHealth interventions for the promotion of physical activity in older adults: A systematic review. Preventive Medicine. 2018; 108:93-110. [DOI:10.1016/j.ypmed.2017.12.026] [PMID]
31. Filipas L, Martin K, Northey JM, La Torre A, Keegan R, Rattray B. A 4-week endurance training program improves tolerance to mental exertion in untrained individuals. Journal of Science and Medicine in Sport. 2020; 23(12):1215-9. [DOI:10.1016/j.jsams.2020.04.020] [PMID]
32. Chovanec L, Gröpel P. Effects of 8-week endurance and resistance training programmes on cardiovascular stress responses, life stress and coping. Journal of Sports Sciences. 2020; 38(15):1699-707. [DOI:10.1080/02640414.2020.1756672] [PMID]
33. Singh NA, Stavrinos TM, Scarbek Y, Galambos G, Liber C, Fiatarone Singh MA. A randomized controlled trial of high versus low intensity weight training versus general practitioner care for clinical depression in older adults. The Journals of Gerontology. Series A, Biological Sciences and Medical Sciences. 2005; 60(6):768-76. [DOI:10.1093/gerona/60.6.768] [PMID]
34. Khorvash M, Askari A, Rafiemanzelat F, Botshekan M, Khorvash F. An investigation on the effect of strength and endurance training on depression, anxiety, and C-reactive protein’s inflammatory biomarker changes. Journal of Research in Medical Sciences. 2012; 17(11):1072-6. [PMID]
35. Stewart AL, King AC, Haskell WL. Endurance exercise and health-related quality of life in 50-65 year-old adults. The Gerontologist. 1993; 33(6):782-9. [DOI:10.1093/geront/33.6.782] [PMID]
36. Sillanpää E, Häkkinen K, Holviala J, Häkkinen A. Combined strength and endurance training improves health-related quality of life in healthy middle-aged and older adults. International Journal of Sports Medicine. 2012; 33(12):981-6. [DOI:10.1055/s-0032-1311589] [PMID]
37. O’Sullivan PB, Mitchell T, Bulich P, Waller R, Holte J. The relationship beween posture and back muscle endurance in industrial workers with flexion-related low back pain. Manual Therapy. 2006; 11(4):264-71. [DOI:10.1016/j.math.2005.04.004] [PMID]
38. Marquez DX, Aguiñaga S, Vásquez PM, Conroy DE, Erickson KI, Hillman C, et al. A systematic review of physical activity and quality of life and well-being. Translational Behavioral Medicine. 2020; 10(5):1098-109. [DOI:10.1093/tbm/ibz198] [PMID]