fa مقایسه شیوع دست‌وپابرتری کودکان مبتلا به عقب‌ماندگی ذهنی و عادی با توجه به الگوی خانوادگی اعصاب اطفال Pediatric Neurology پژوهشی Original <p style="text-align:justify"><strong>هدف:</strong> تغییر در ساختارهای مغزی به‌هر دلیل، از جمله به‌واسطه عقب‌ماندگی ذهنی به‌ویژه اگر قبل از تکامل فرآیند جانبی‌شدن ایجاد شده باشد، می‌تواند به تغییر نیمکره غالب منجر شود. مقایسه دو شاخص مهم جانبی‌شدنشامل ترجیح دست و پا در کودکان عقب‌مانده‌ ذهنی و کودکان دارای هوش‌بهر به‌هنجار و همچنین والدین آنها هدف این تحقیق می‌باشد.</p> <p style="text-align:justify"><strong>روش بررسی:</strong> این مطالعه توصیفی، تحلیلی و مقطعی، بر روی 160 کودک با دامنه سنی 7 تا 13 سال شامل 60 دانش‌آموز دختر و پسر عقب‌مانده ذهنی (دارای هوش‌بهر ۵۰ تا ۷۰) با انتخاب تصادفی ساده و 100 کودک دبستانی (دارای هوش‌بهر 85 تا ۱۱۵) با گزینش تصادفی خوشه‌ای و والدین کلیه کودکان انجام شد. ابزارهای جمع‌آوری داده‌ها شامل پرسشنامه‌های دست‌برتری اولدفیلد، پابرتری واترلو و همچنین آزمون ریون جهت تعیین هوش‌بهر کودکان بود. نتایج حاصل با استفاده از روشهای آماری توصیفی و آزمون مجذور خی تجزیه‌وتحلیل شد.</p> <p style="text-align:justify"><strong>یافته‌ها:</strong> میزان راست‌پایی در پدران کودکان عادی ٪87، در مادران آنها ۸۶٪ و در خود کودکان ٪۸۴ بود. همچنین میزان راست‌پایی پدران گروه کم‌توان ذهنی ٪۷۱٫۶، در مادران آنها ٪۷۵، اما در کودک کم‌توان ذهنی ٪۵۰ بود. میزان راست‌دستی در پدران کودکان عادی ۹۱٪، در مادران آنها ٪۸۸ و در کودکان ٪۸۷ و همچنین میزان راست‌دستی در پدران کودکان کم‌توان ذهنی ۸۸٫۳٪، در مادران آنها ٪۸۵٫۲ و در کودک ٪۶۶٫۷ بود. آزمون خی دو بیانگر تفاوتی معنادار بین دست‌برتری (0/013=P) و پابرتری(0/001>P) کودکان عادی و کم‌توان ذهنی بود، اما این تفاوتها میان والدین دو گروه مذکور معنادار نبود. از طرفی، نتایج آزمون خی دو بیانگر تفاوت معناداری میان دست‌برتری (0/009=P) و پابرتری (0/018=P) کودک کم‌توان ذهنی با والدین‌شان بود.</p> <p style="text-align:justify"><strong>نتیجه‌گیری: </strong>عقب‌ماندگی ذهنی می‌تواند منجر به تغییر الگوی دست‌برتری و پابرتری شود، به‌عبارت دیگر عقب‌ماندگی ذهنی الگوی جانبی‌شدن را تغییر می‌دهد.</p> <p dir="ltr" style="text-align:justify"><strong>Objective:</strong> Change in the brain structure with causes such as mental retardation, can alter hemisphere lateralization, especially if it takes place before completing the lateralization development. This research compares two important indices of lateralization including handedness and footedness among mental retarded and normal children and their parents. Four groups were compared to each other in order to showing the influence of mental retardation and family style in lateralization.</p> <p dir="ltr" style="text-align:justify"><strong>Materials & Methods:</strong> A cross-sectional study was carried out in second three month of 2008 by selecting 160 children (ranged between 7-13 years old) including 60 mental retarded students (IQ range from 50 to 70) were selected by random sampling and 100 normal children (IQ range 85-115) Were selected by cluster sampling. All participants with their parents completed 10 items of Edinbrough Handedness Inventory and Waterloo Footedness Questionnaire and Raven Progressive Matrices test. First Percent and confidence interval of each preference was presented then preferences of each group with chi-square test were compared.</p> <p dir="ltr" style="text-align:justify"><strong>Results:</strong> Amount of right footedness (RF) in fathers of normal children were 87% and their mothers were 86% and normal children were 84%.also amount of (RF) in fathers of mental retard children were71.6% and in their mother were 75% but (RF) in mental retard children were 50%. Amount of right handedness (RH) in fathers of normal children were 91% and in their mothers were 88% and in normal children were 87%. Also amount of (RH) in fathers of mental retard children were 88.3% and in their mother were 85.2% but (RH) in mental retard children were 66.7% . Chi square analysis revealed a significant difference between hand (P=0.013)and foot (P<0.001) preference among mental retarded and normal children, but this difference was not significant among their parents in both population. However Chi square analysis revealed A significant difference between hand (P=0.009) and foot (P=0.018) preference in mental retarded children and their parents.</p> <p dir="ltr" style="text-align:justify"><strong>Conclusion:</strong> Handedness and footedness can be changed by mental retardation so lateralization can be varied by MR.</p> عقب‌ماندگی ذهنی, دست‌برتری, پابرتری, جانبی شدن, خانواده Mental retardation, Handedness, Footedness, Lateralization, Family 41 47 http://rehabilitationj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-156-3&slc_lang=fa&sid=1 Ahmad Ali-Pour احمد علیپور No Payame-Noure University of Tehran, Tehran, Iran. دانشگاه پیام نور تهران، تهران، ایران. Mohammad Nazer محمد ناظر nazerm47@yahoo.com Yes Medical Sciences University of Rafsanjan دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان Ahmad Reza Sayyadi احمد رضا صیادی No Medical Sciences University of Rafsanjan دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان