fa بررسی تأثیر تکنیک‌های حفظ انرژی بر میزان خستگی بیماران زن مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس عمومى General پژوهشی Original <p style="text-align: justify"><strong>هدف:</strong> بیماری مولتیپل‌اسکلروزیس جزء بیماری‏های شایع دمیلینیزاسیون سیستم عصبی مرکزی می‏باشد. عوارض ناشی از بیماری مولتیپل‏‏اسکلروزیس می‌تواند اثر مخربی بر ایفای نقش و وضعیت شغلی این بیماران و در نتیجه کیفیت زندگی آنان داشته باشد. از جمله این عوارض شایع خستگی است، لذا این پژوهش با هدف تعیین تأثیر به‌کارگیری تکنیک‌های حفظ انرژی بر میزان خستگی این مددجویان انجام شده است.<strong> </strong></p> <p style="text-align: justify"><strong>روش بررسی:</strong> نمونه‌های این پژوهش نیمه تجربی را سی و نه مددجوی زن مبتلا به بیماری مولتیپل‏‏اسکلروزیس به صورت نمونه‌های در دسترس تشکیل می‌دادند. مطالعه به‌صورت قبل و بعد و به‌مدت سه ماه انجام شد. ابزارهای جمع‌آوری اطلاعات شامل پرسشنامه اطلاعات دموگرافیک، پرسشنامه سنجش شدت خستگی و چک‌لیست‌های خودگزارش‌دهی و مداخله شامل دو قسمت بود: بخش اول آموزش و نمایش و بخش دوم آموزش رفتارهای حفظ انرژی که با روش سخنرانی به همراه پرسش و پاسخ و همچنین استفاده از پمفلت‌های آموزشی انجام شد. سپس خستگی سه مرحله، قبل از مداخله، یک‌ونیم ماه بعد از مداخله و سه ماه پس از مداخله بررسی و نیز همراه سایر اطلاعات حاصل از پرسشنامه‌ها مورد تجزیه و تحلیل و آنالیز واریانس قرار گرفت.</p> <p style="text-align: justify"><strong>یافته‌ها:</strong> میانگین خستگی‌ نمونه‌های پژوهش قبل از انجام مداخله 5/36 بود که پس از 1/5 ماه از انجام مداخله به 4/97 کاهش یافت و اختلاف این دو مرحله معنی دار می‌باشد (P>0/001). میانگین خستگی بعد از 3 ماه از انجام مداخله به 4/58 رسید که اختلاف بین مرحله قبل و 3 ماه بعد و مرحله 1/5 ماه و 3 ماه نیز با P>0/001 معنی دار می‌باشد. مقایسه میزان خستگی هر سه مرحله از طریق آنالیز واریانس نیز نشان دهنده اختلاف معنی دار می‌باشد (P>0/001).</p> <p style="text-align: justify"><strong>نتیجه‌گیری:</strong> با توجه به یافته‌های پژوهش می‌توان نتیجه گرفت که اجرای تکنیک‌های حفظ انرژی در مبتلایان به بیماری مولتیپل‌اسکلروزیس موجب کاهش میزان خستگی می‌شود. بنابراین بکارگیری این روش غیردارویی می‌تواند مفید بوده و به راحتی توسط بیماران مورد استفاده قرار گیرد.</p> <p dir="ltr" style="text-align: justify"><strong>Objective:</strong> Multiple Sclerosis is one of the most prevalent central nervous system demyelinization diseuse. Fatigue is a symptom of Multiple Sclerosis (MS). But indeed for the patients sometimes is so much more destroying than that. It is expected. Fatigue underlies and influences many of the other symptoms experienced by people with MS. To determine whether MS-Related fatigue, could be reduced after applying Energy Saving Techniques.</p> <p dir="ltr" style="text-align: justify"><strong>Materials & Methods:</strong> This is a Quasi-experimental with Before-After Study design which was carried out in order to determine the effects of applying Energy Saving Techniques in the patients on MS-related Fatigue. These areas included Exercise, Rest & relaxation, Planning and Organization of daily activities, and body temperature control. Thirty nine convenient MS Patients were included and investigated over three months. Data collection tools included: demographic questionnaire, Fatigue Severity Scale (FSS), and self report checklists.</p> <p dir="ltr" style="text-align: justify"><strong>Results:</strong> Data analysis shows decline in fatigue level after applying Energy Saving Techniques. The mean level of fatique before applying techniques was 5/36 and after that decrease to 4/58.</p> <p dir="ltr" style="text-align: justify"><strong>Conclusion:</strong> According to these finding, applying Energy Saving Techniques reduces the fatigue of patients with Multiple Sclerosis.</p> مولتیپل‌اسکلروزیس, خستگی, تکنیک‌های حفظ انرژی, دمیلینیزاسیون Multiple sclerosis, Fatigue, Energy saving technique, Demyelization 43 48 http://rehabilitationj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-60&slc_lang=fa&sid=1 Nasim Rasouli نسیم رسولی No Fazlollah Ahmadi فضل‌الله احمدی E-mail: fazlollaha@yahoo.com Yes Department of Nursing, School of Medicine, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran. گروه پرستاری، دانشکده پزشکی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. Seyyed Masoud Nabavi سیدمسعود نبوی No Ebrahim Haji-Zadeh ابراهیم حاجی‌زاده No