Archives of Rehabilitation

en کاوش تجربه تنهایی در سالمندان هرگز ازدواج‌نکرده: یک مرور دامنه‌ای Exploring the Experience of Loneliness Among Never-Married Older adults: A Scoping Review سالمندی Elderly مروری Systematic Review هدف: تنهایی یکی از چالش‌های مهم روان‌اجتماعی در میان سالمندان هرگز ازدواج‌نکرده به‌شمار می‌رود؛ جمعیتی که با وجود رشد سریع، همچنان کمتر مورد مطالعه قرار گرفته است. هدف این مرور دامنه‌ای ترسیم نظام‌مند و تلفیق شواهد موجود درباره تجربه زیسته، عوامل تعیین‌کننده و پیامدهای تنهایی در این گروه جمعیتی خاص است. مواد و روش‌ها: این مرور دامنه‌ای با هدایت چارچوب روش‌شناختی آرکسی و اومالی و مطابق با دستورالعمل‌های PRISMA-ScR انجام شد. جست‌وجویی جامع در پایگاه‌های داده بین‌المللی اصلی برای مطالعات منتشرشده از سال 1807 تا ۲۰۲۵ انجام گرفت. انتخاب مطالعات بر اساس چارچوب جمعیت–مفهوم–بافت صورت گرفت و شامل غربالگری مستقل دوگانه ۱۱٬۲۲۵ رکورد بود. در نهایت، ۳۸ مطالعه ( 2007 تا 2025) واجد معیارهای ورود تشخیص داده شدند. کیفیت روش‌شناختی مطالعات واردشده با استفاده از چک‌لیست‌های ارزیابی انتقادی مؤسسه جوانا بریگز بررسی شد تا قدرت کلی و ماهیت شواهد موجود توصیف گردد. یافته‌ها: در مجموع، 38 مطالعه منتشرشده طی سال‌های 2007 تا 2025 نشان دادند که تنهایی در سالمندان هرگز ازدواج‌نکرده پدیده‌ای چندبعدی و متأثر از عوامل فردی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی است. یافته‌ها نشان دادند که این سالمندان در مقایسه با افراد متأهل، سطوح بالاتری از تنهایی عاطفی و اجتماعی را تجربه می‌کنند. محدودیت شبکه‌های حمایتی، مشکلات اقتصادی، انگ اجتماعی و ضعف سلامت جسمی و روانی از مهم‌ترین عوامل مرتبط با تنهایی بودند. در مقابل، مشارکت اجتماعی، روابط حمایتی، معنویت و حفظ استقلال فردی به‌عنوان راهبردهای مؤثر مقابله با تنهایی شناخته شدند. نتیجه‌گیری: سیاست‌گذاران باید با اتخاذ یک چارچوب بوم‌شناختی، فراتر از مداخلات فردمحور حرکت کرده و خدمات رفاهی را متناسب با ساختارهای خانوادگی غیرسنتی بازطراحی کنند. اولویت‌های عملی شامل ترویج «خویشاوندی‌های جایگزین»، به‌کارگیری فناوری‌های دیجیتال برای کاهش انزوای اجتماعی، و اجرای کمپین‌های عمومی به‌منظور زدودن انگ فرهنگی مرتبط با مجردماندن مادام‌العمر است. افزون بر این، متخصصان باید غربالگری‌های منظم تنهایی را اجرا کرده و میان مجردی اختیاری و غیراختیاری تمایز قائل شوند تا تاب‌آوری اجتماعی تقویت گردد. این راهبردها با به‌رسمیت‌شناختن مسیرهای متنوع زندگی و تقویت حمایت‌های نظام‌مند، به بهبود کیفیت زندگی سالمندان هرگز ازدواج‌نکرده کمک می‌کند. <div style="text-align: justify;">Objectives: Loneliness constitutes a critical psychosocial challenge among never-married older adults, a rapidly expanding yet persistently understudied population. This qualitative scoping review aims to systematically map and synthesize the existing body of literature addressing the lived experience, determinants, and consequences of loneliness within this specific demographic group. Methods: A scoping review was undertaken following the Arksey–O’Malley framework and the PRISMA-ScR reporting guidelines, including studies indexed in major international databases through 2025. Study selection followed the Population–Concept–Context framework and involved independent double screening of 11,225 records.  The review included 38 studies (2007–2025). The methodological rigor of the selected studies was evaluated using Joanna Briggs Institute critical appraisal checklists to determine the overall quality and characteristics of the available body of evidence. Results: In total, 38 published studies from 2007 to 2025 showed that loneliness in never-married older adults is a multidimensional phenomenon influenced by individual, social, economic, and cultural factors. Findings showed these older adults compared with married individuals experience higher levels of emotional and social loneliness. Limited support networks, economic problems, social stigma, and impaired health were key related factors. In contrast, social participation, supportive relationships, spirituality, and maintaining independence were identified as effective coping strategies for loneliness management among them. Discussion and Conclusion: Policymakers must adopt an ecological framework, moving beyond individual interventions to redesign welfare services for non-traditional family structures. Practical priorities include promoting ‘alternative kinships,’ integrating digital technologies to mitigate isolation, and launching public campaigns to dismantle the cultural stigma of lifelong singlehood. Furthermore, practitioners should implement routine loneliness screenings while differentiating between voluntary and involuntary singlehood to foster social resilience. By recognizing the varied pathways of aging and reinforcing institutional and community support systems, these approaches contribute to improved well-being among older adults who have never married.</div> تنهایی, سالمندان هرگز ازدواج‌نکرده, مرور دامنه‌ای Loneliness, Never-Married Older Adults, Scoping Review 0 0 http://rehabilitationj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4168-1&slc_lang=en&sid=1 Athena Izadpanah آتنا ایزدپناه athena.izadpanah@yahoo.com No Geriatrics Deparetment, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران. Gholamreza Ghaedamini Harouni غلامرضا قائدامینی هارونی gh.ghaedamini@uswr.ac.ir Yes Social welfare Management Research Center, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran دانشگاه علوم توان‌بخشی و سلامت اجتماعی، مرکز تحقیقات مدیریت رفاه اجتماعی، تهران، ایران.