en بررسی تأثیر ماساژ بازتابی پا بر اضطراب و شاخص‌های فیزیولوژیک بیماران تحت عمل جراحی پیوند عروق کرونر: کارآزمایی تصادفی‌شده با دارونما توانبخشی قلبی Cardiac Rehabilitation پژوهشی Original <strong>هدف</strong> بیماران پس از جراحی پیوند عروق کرونر سطح اضطراب بالایی را تجربه می‌کنند که نتایج نامطلوبی چون عدم ثبات شاخص‌های فیزیولوژیک، کیفیت زندگی نامطلوب، طولانی‌شدن دوره بهبودی پس از بیماری و تضعیف سیستم ایمنی را به دنبال دارد. به نظر می‌رسد ماساژ رفلکسی پا یکی از شایع‌ترین روش‌های درمانی طب مکمل بوده که بر بیماری‌های قلبی‌عروقی به‌خصوص اضطراب و شاخص‌های فیزیولوژیک پس از جراحی پیوند عروق کرونر، تأثیرگذار است. این مطالعه باهدف تعیین ماساژ پا بر روی کنترل اضطراب و پارامترهای فیزیولوژیک در بیماران بعد از جراحی بای‌پس عروق کرونر انجام شد.<br> <strong>روش بررسی </strong>این مطالعه از نوع کارآزمایی بالینی‌‌تجربی در دسترس بوده که بر روی 120 بیمار تحت جراحی پیوند عروق کرونر (شامل ۴۰ نفر در گروه آزمایش، ۴0 نفر در گروه کنترل و ۴۰ نفر در گروه پلاسبو (ماساژسطحی)) انجام شد. ابزار پژوهش، شامل دو بخش بود. بخش اول اطلاعات جمعیت‌شناختی بیماران و بخش دوم نسخه کوتاه شده 6 سؤالی پرسش‌نامه&nbsp;&nbsp;اضطراب اشپیلبرگر بود. داده‌های این مطالعه شامل شاخص‌های فیزیولوژیک افراد شامل فشار خون سیستولیک، دیاستولیک، تعداد ضربان قلب، تعداد تنفس، درصد اشباع اکسیژن شریانی بود که قبل و 10 دقیقه پس از مداخله جمع‌آوری شدند. شاخص‌های فیزیولوژیک با استفاده از دستگاه مانیتورینگ علائم حیاتی در سه گروه اندازه‌گیری و ثبت شد. مداخله شامل ماساژ رفلکسی پا به‌مدت 15 دقیقه برای هر پا با دستان گرم و آغشته به روغن بادام بر روی بیماران گروه آزمون انجام شد. در گروه پلاسبو ماساژ پاشنه پا به‌صورت سطحی بدون هیچ‌گونه فشاری در بیماران انجام شد و بعد از 10 دقیقه مجدداً اضطراب و شاخص‌های فیزیولوژیک ثبت گردید. در گروه کنترل هیچ مداخله صورت نگرفته و میزان اضطراب و شاخص‌های فیزیولوزیک به فاصله 10 دقیقه 2 بار اندازه‌گیری شد. به‌منظور تجزیه‌وتحلیل داده از آزمون‌های آماری توصیفی و استنباطی و نرم‌افزار SPSS نسخه 24 استفاده شد.<br> <strong>یافته‌ها </strong>نتایج مطالعه نشان داد میانگین نمره اضطراب در گروه‌های ماساژ بازتابی پا 10/46 =₍₃₉₎t و &nbsp;0/001>d=1/674&nbsp; P&nbsp; و ماساژ سطحی پا 2/14=₍₃₉₎t و&nbsp; 0/039=d=0/432, P بعد از مداخله به‌صورتی معنی‌دار کاهش‌ و میانگین شاخص‌های فیزیولوژیک در گروه‌های ماساژ بازتابی پا و ماساژ سطحی پا بعد از مداخله به‌صورتی معنی‌دار نیز کاهش ‌یافته است (0/05> P)، درحالی‌که در گروه کنترل تفاوت آماری معنی‌داری مشاهده نشد (0/05<p) .=""> <strong>نتیجه‌گیری </strong>ماساژ بازتابی پا باعث کاهش اضطراب و بهبود شاخص‌های فیزیولوژیک&nbsp;در بیماران پس از عمل جراحی پیوند عروق کرونر می‌شود و می‌تواند به‌عنوان یک درمان مکمل مفید برای کاهش اضطراب و بهبود پارامترهای فیزیولوژیکی در بیماران تحت عمل جراحی پیوند عروق کرونر مورد استفاده قرار گیرد.<br> &nbsp;</p)> <strong>Objective </strong>Following coronary artery bypass graft (CABG) surgery, patients frequently experience considerable anxiety, which can lead to harmful physiological consequences. Foot reflexology massage is gaining recognition as an advantageous complementary therapy. This study investigates the impact of foot reflexology massage on both anxiety levels and physiological parameters following CABG. &nbsp;<br> <strong>Materials & Methods</strong> A sample of 120 patients who underwent CABG surgery was randomly assigned to three groups as follows: The intervention group (foot reflexology massage), the control group (no intervention), and the placebo group (superficial foot massage). Assessment tools included demographic data, hemodynamic indices, and the Spielberger anxiety questionnaire. The data were analyzed utilizing descriptive and inferential statistical methods with SPSS software, version 24.<br> <strong>Results </strong>Post-intervention, anxiety levels displayed a significant decrease in both the intervention group (d=1.674, P<0.001, t[39]=10.46) and the superficial massage group (d=0.342, P=0.039, t[39]=2.14). Additionally, physiological parameters in both the reflexology and superficial massage groups showed significant improvement (P<0.05); however, the control group did not exhibit any notable changes.<br> <strong>Conclusion </strong>Foot reflexology massage emerges as a valuable complementary approach in reducing anxiety and improving physiological parameters among patients undergoing CABG surgery.<br> &nbsp; جراحی بای‌پس عروق کرونر, اضطراب, شاخص‌های فیزیولوژیک, ماساژ بازتابی پا Coronary artery bypass surgery, Anxiety, Physiological indices, Foot reflexolog 296 315 http://rehabilitationj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3955-2&slc_lang=en&sid=1 Majid Pourshaikhian مجید پورشیخیان pourshaikhian_m@yahoo.com 0000-0003-0213-4873 No Department of Medical Surgical Nursing, Social Determinants of Health Research Center, School of Nursing and Midwifery, Guilan University of Medical Sciences, Rasht, Iran. گروه پرستاری داخلی جراحی، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران. Negar Pourvakhshoori نگار پوروخشوری nvakhshoori@gmail.com 0000-0002-4318-137X No Department of Nursing, School of Nursing and Midwifery, Guilan University of Medical Sciences, Rasht, Iran. گروه پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران. Mehri Shahidi مهری شهیدی m.shahidi.nurse@gmail.com 0009-0002-4886-5137 No Department of Medical Surgical Nursing, Dr. Heshmat Hospital, Guilan University of Medical Sciences, Rasht, Iran. گروه پرستاری داخلی جراحی، بیمارستان دکتر حشمت، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران. Saman Maroufizadeh سامان معروفی زاده saman.maroufizadeh@gmail.com 0000-0001-5794-3876 No Department of Biostatistics and Epidemiology, School of Health, Guilan University of Medical Sciences, Rasht, Iran. گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران. Mohammad Taghi Moghadamnia محمدتقی مقدم نیا nvakhshoori@yahoo.com 0000-0002-3380-5142 Yes Department of Medical Surgical Nursing, Social Determinants of Health Research Center, School of Nursing and Midwifery, Guilan University of Medical Sciences, Rasht, Iran. گروه پرستاری داخلی جراحی، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران.