fa تأثیر بازی‌درمانی آدلرین بر حافظه فعال دانش‌آموزان دختر 7 تا 12 سال با اختلال هوش خفیف کاردرمانی Occupational Therapy كاربردی Applicable <strong>اهداف</strong> ناتوانی هوشی یکی از اختلالات رشدی عصبی رایج است که نقص درزمینه حافظه‌ فعال، در کودکان مبتلا به این اختلال وجود دارد. یکی از شیوه‌های مؤثر در‌زمینه یادگیری، استفاده از بازی و به‌کارگیری تکنیک‌های بازی‌درمانی است. در این شیوه به کودکان فرصتی برای تمرین رفتارهای مفید اجتماعی و تجارب افکار و احساسات جدید در محیطی امن و همراه با روابطی حمایت‌گونه داده می‌شود. این مطالعه با هدف بررسی اثربخشی بازی‌درمانی به شیوه آدلرین بر حافظه فعال دانش‌آموزان دختر 7 تا 12 سال با اختلال هوش خفیف انجام شد.<br> <strong>روش بررسی</strong> در این مطالعه کارآزمایی بالینی، از 60 دانش‌آموز دختر 7 تا 12 سال با تشخیص اختلال هوش خفیف در مدرسه استثنائی فاطمه زهرا در شهر قم، 28 دانش‌آموز که دارای معیارهای ورود به مطالعه بودند، با تخصیص تصادفی به‌صورت 1:1 به دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم شدند. گروه آزمایش، پروتکل آدلرین‌تراپی را به مدت 10 هفته و هفته‌ای 3 جلسه 45دقیقه‌ای (30 جلسه)، دریافت کردند. حافظه فعال هر دو گروه در 3 مرحله پیش‌آزمون، پس‌آزمون و یک ماه بعد (بدون دریافت مداخله به‌منظور پیگیری)، به‌وسیله نسخه چهارم مقیاس هوش وکسلر کودکان سنجیده شد. تحلیل داده‌ها با آزمون‌های شایپرو ویلک، فریدمن، من‌ویتنی، بونفرونی و معادلات برآورد تعمیم‌یافته و به‌وسیله نرم‌افزار SPSS نسخه 22 انجام شد. سطح معنی‌داری نیز 05/0 در نظر گرفته شد.<br> <strong>یافته‌ها </strong>بیشترین فراوانی در هر گروه (آزمایش و کنترل) مربوط به سن 7 سال (پایه اول) با فراوانی 6 نفر (43 درصد) و کمترین فراوانی مربوط به سن 9 سال (پایه سوم) با فراوانی 2 نفر (14 درصد) بود. میانگین و انحراف‌معیار خرده‌آزمون حافظه فعال در گروه آزمایش، از 3/66&plusmn;6/28 در پیش‌آزمون به 4/86&plusmn;10/00 در پس‌آزمون و 5/25&plusmn;12/64 در پیگیری افزایش یافت، درحالی‌که در گروه کنترل این تغییرات از 3/19&plusmn;5/92 در پیش‌آزمون به 3/17&plusmn;5/64 و 3/41&plusmn;5/85در پس‌آزمون و پیگیری تغییر پیدا کرد. در گروه آزمایش میانگین حافظه فعال در تمام مراحل اندازه‌گیری تفاوت معنی‌داری داشت (p<0/05). در مرحله قبل از مداخله، میانگین حافظه فعال در گروه آزمایش و کنترل تفاوت معنی‌داری نداشت (p>0/05). در مرحله بعد از مداخله به‌دلیل اینکه مقدار احتمال خیلی نزدیک 05/0 بود، می‌توانیم از آن چشم‌پوشی کنیم و معنی‌دار در نظر بگیریم. در مرحله پیگیری، میانگین حافظه فعال در گروه آزمایش و کنترل تفاوت معنی‌داری داشت (p<0/05).<br> <strong>نتیجه‌گیری</strong> به نظر می‌رسد بازی‌درمانی کودک‌محور به شیوه آدلرین بر حافظه فعال دانش‌آموزان با اختلال هوش خفیف تأثیر ماندگاری داشته باشد. بنابراین در برنامه ریزی‌های آموزشی برای این دانش‌آموزان می‌توان از بازی‌درمانی آدلرین جهت تقویت حافظه فعال استفاده کرد.<br> &nbsp; <strong>Objective</strong> Intellectual disability is a common neurodevelopmental disorder. Working memory deficit can affect children. One of the effective methods in the field of learning is playing games and the application of play therapy techniques. In this method, children are allowed to practice useful social behaviors and experience new thoughts and feelings in a safe environment with supportive relationships. This study aimed to examine the effectiveness of Adlerian play therapy on the working memory of female students aged 7 to 12 years with mild intellectual disability.<br> <strong>Materials & Methods</strong> Out of 60 female students aged 7 to 12 years with a diagnosis of mild intellectual disability in Fatemeh Zahra Special School in Qom, 28 students met the inclusion criteria. They were divided into the experimental and control groups by 1: 1 random allocation. The experimental group received the Adlerian therapy protocol for ten weeks in three 45-minute sessions (30 sessions) every week. The working memory of both groups was examined in three stages, including pre-test, post-test, and one month later, without receiving any intervention for follow-up, by the fourth version of the Wechsler Intelligence Scale for Children, Fourth Edition (WISC-IV). Data analysis was done by Shapiro-Wilk, Friedman, Mann-Whitney, and Bonferroni tests and generalized estimation equation by SPSS software v. 22 at the significance level of 5%.<br> <strong>Results </strong>Most of the subjects in each group were aged 7 years (first grade) with six people (43%), whereas the lowest frequency was related to the age of 9 years (third grade) with two people (14%) per group. The mean and standard deviation of the working memory subtest in the experimental group increased from 6.28 3.66 in the pre-test to 10.4 86 in the post-test and increased to 12.64 5.25 in the follow-up stage. However, in the control group, the mean and standard deviation changed from 5.92 3.19 in the pre-test to 5.64 3.17 and 5.85 3.41 in the post-test and follow-up, respectively. In the experimental group, there was a significant difference in the mean score of working memory in all stages of measurement (p< 0.05). In the pre-test stage, there was no significant difference in the mean score of working memory in the experimental and control groups (p>0.05). In the post-test stage, because the P was very close to 0.05, we can ignore it and consider it significant. In the follow-up stage, there was a significant difference in the mean score of working memory in the experimental and control groups (P<0.05).<br> <strong>Conclusion</strong> It seems that child-centered Adlerian play therapy has a persistent effect on the working memory of students with mild intellectual disabilities. Therefore, Adlerian play therapy can be used in educational planning to enhance the working memory of these students<br> &nbsp; اختلال هوش خفیف, بازی‌درمانی کودک‌محور (آدلرین), حافظه فعال Mild intellectual disability, Child-centered play therapy (Adlerian), Working memory 240 255 http://rehabilitationj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3305-1&slc_lang=fa&sid=1 Navida Johari نویدا جوهری na.johari@uswr.ac.ir 0000-0002-9875-9538 No Department of Occupational Therapy, Faculty of Rehabilitation Science, University of Social Welfare and Rehabilitation Science, Tehran, Iran. گروه کاردرمانی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران. Hooshang Mirzai هوشنگ میرزایی hooshang_mirzaie@yahoo.com 0000-0001-7616-4288 Yes Department of Occupational Therapy, Faculty of Rehabilitation Science, University of Social Welfare and Rehabilitation Science, Tehran, Iran. گروه کاردرمانی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران. Hojat Allah Haghgoo حجت الله حق گو h.haghgoo@uswr.ac.ir 0000-0001-6136-2417 No Department of Occupational Therapy, Faculty of Rehabilitation Science, University of Social Welfare and Rehabilitation Science, Tehran, Iran. گروه کاردرمانی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران. Samane Hosseinzadeh سمانه حسین زاده sa.hosseinzadeh@uswr.ac.ir 0000-0003-0559-148X No Department of Biostatistics and Epidemiology, Faculty of Rehabilitation Science, University of Social Welfare and Rehabilitation Science, Tehran, Iran. گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران.