fa بررسی تأثیر فیلیال‌تراپی بر تنش کل فرزند‌پروری مادران کودکان اُتیسم کاردرمانی Occupational Therapy پژوهشی Original <p dir="RTL" style="margin: 0px 0px 10.66px; text-align: justify; unicode-bidi: embed; direction: rtl;"><strong>اهداف:&nbsp;</strong>اُتیسم یکی از اختلالات عصبی رشدی است که در تمام عمر، فرد را درگیر می‌کند. شیوع اختلال اُتیسم در ایران رو به افزایش است. ماهیت سخت و پیچیده این اختلال باعث برهم خوردن تعادل و روال‌های کاری در خانواده و موجب تنش زیادی برای تمامی اعضای خانواده به‌ویژه، مادران می‌شود. سلامت روان مادر، تمامی اعضای خانواده از جمله کودک با اختلال اُتیسم را تحت تأثیر قرار می‌دهد. از طرفی سردرگمی و شکست مادران در ارتباط با کودک با اُتیسم موجب تنش و ناراحتی بیشتر برای آنان می‌‌شود. در این پژوهش برآنیم با روش بازی‌درمانی فیلیال‌تراپی که بازی‌درمانی خانواده‌محور است به مادران در خلق رابطه‌ جدید و بهبود بازی و رابطه با کودک کمک کنیم و همچنین تأثیر آن بر تنش کل مادران را بسنجیم.<br> <strong>روش بررسی:</strong> در ابتدا پژوهش با کد اخلاقی IR.USWR.REC.1396.97 به تصویب کمیته اخلاق دانشگاه علوم بهزیستی و توان‌بخشی رسید. با کسب مجوزهای لازم و ارائه آن به مراکز اُتیسم و کلینیک‌های کاردرمانی در سرتاسر استان اصفهان، رضایت مراکز را برای همکاری در این طرح جلب کردیم. 32 کودک (9 دختر و 23 پسر) با اختلال طیف اُتیسم در محدوده سنی چهار تا دوازده سال در این مطالعه تجربی شرکت داشتند. قبل از انجام نمونه‌گیری هدف مطالعه توضیح داده شد و از مشارکت‌کنندگان رضایت آگاهانه گرفته شد. روش نمونه‌گیری به ‌صورت دردسترس انجام گرفت. در ابتدا فرم اطلاعات جمعیت‌شناختی، پرسش‌نامه گارز-2 و فرم تنش والدگری آبیدین توسط تمامی مادران تکمیل شد. جهت اختصاص مادران به گروه‌های آزمایش و کنترل مادران بر اساس سن کودک، نمره گارز و تحصیلات کودکان و مادران و غیره همتاسازی شدند. سپس به روش تصادفی ساده در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. ده جلسه فیلیال‌تراپی (هر هفته یک جلسه دوساعته) برای گروه آزمایش برگزار شد. در این مدت گروه کنترل درمان‌های گذشته را ادامه می‌دادند. بعد از تکمیل مداخله، پرسش‌نامه تنش والدگری آبیدین (فرم کوتاه) توسط تمامی مادران مجددا تکمیل شد. اطلاعات به‌دست‌آمده با استفاده از آزمون آنالیز کوواریانس و تی زوجی و مستقل تحلیل شدند.<br> <strong>یافته‌ها:</strong> جهت بررسی نرمال بودن نمرات تنش کل در مرحله پیش‌آزمون و پس‌آزمون از آزمون شاپیرو ویلک استفاده شد. نتایج تی با دو گروه مستقل نشان داد که میانگین نمره تنش کل در مرحله پیش‌آزمون در دو گروه تفاوت معنی‌دار آماری نداشت (0/679=‌P) ولی در مرحله پس‌آزمون تفاوت معنی‌دار وجود داشت (0/010‌=‌P). همچنین نتایج مربوط به آزمون تی وابسته نشان داد تفاوت بین نمرات تنش کل پیش‌آزمون و پس‌آزمون در گروه کنترل معنی‌دار نیست (0/268‌=‌P) ولی بین نمرات تنش کل پیش‌آزمون و پس‌آزمون در گروه آزمایش تفاوت معنی‌دار است (0/001‌=‌P). نتیجه آنالیزکوواریانس نشان می‌دهد نمره اولیه تنش بر نمره کل تنش در مرحله بعد از مداخله اثرگذار بوده است؛ طوری که 82 درصد پراکندگی کل را این متغیر تبیین می‌کند. همچنین بعد از کنترل نمره پیش‌آزمون تنش در نمونه‌ها، میانگین نمره تنش کل در دو گروه تفاوت معنی‌داری داشتند (0/001=‌P). ضریب اتا نشان می‌دهد مداخله می‌تواند 54 درصد از تغییرات نمره کل تنش را تبیین کند. مداخله فیلیال‌تراپی تأثیر قابل‌توجهی بر تنش کل مادران گروه آزمایش داشت. چنین تغییری در گروه کنترل مشاهده نشد.<br> <strong>نتیجه‌گیری:</strong> روش فیلیال‌تراپی می‌تواند با بهبود عملکرد کودک و رابطه والد ـ کودک به پذیرش بهتر کودک توسط والد کمک کند و تنش والدگری را کاهش دهد. بهبود ارتباط والد ـ کودک موجب همدلی و نزدیکی بیشتر مادران با کودکان مبتلا به اُتیسم می‌‌شود. فیلیال‌تراپی با صرف هزینه و زمان کم، در یک‌زمان بر مادر و کودک اثر می‌گذارد و تأثیرات مثبت آن شامل حال هر دو گروه و همچنین سایر اعضای خانواده می‌‌شود. روش فیلیال‌تراپی می‌تواند به‌ عنوان مداخله‌ای مکمل به‌ تمامی کارشناسان حیطه‌ کودکان اُتیسم و مادران آنان آموزش داده شود.</p> <p style="margin: 0px 0px 10.66px; text-align: justify;"><strong>Objective:&nbsp;</strong>Autism Spectrum Disorder (ASD) is a neurodevelopmental disorder that affects the person&rsquo; life. The prevalence of ASD in Iran is increasing. The complicated nature of this disorder disrupts the balance and work routines in the family, which puts a lot of stress on the entire family, especially mothers. Mental health of the mother affects all family members, including a child with ASD. On the other hand, mothers&rsquo; confusion and failure in relation to their ASD child causes more stress and discomfort for them. In this study, we aimed to investigate the effect of filial therapy, as a play therapy, on the parenting stress of mothers with ASD children.<br> <strong>Materials & Methods:</strong> In this experimental study, participants were the mothers of 32 children with ASD (9 girls and 23 boys) aged 4-12 years referred to autism centers and occupational therapy clinics in Isfahan, Iran who were selected using a convenience sampling method. After obtaining an ethical approval from the Research Ethics Committee of the University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences (code: IR.USWR.REC.1396.97), and necessary permissions, researchers referred to the clinics and after explaining the purpose of the study to the mothers, an informed consent was obtained from them. Then, they completed a demographic form, Gilliam Autism Rating Scale-2 (GARS-2), and Abidin&rsquo;s Parenting Stress Index-Short Form (PSI-SF). Participants were randomly divided into two intervention and control groups after matching for the child&rsquo;s age, GARS score, and the education of children and mothers. The intervention group received 10 sessions of filial therapy, once a week, each for two hours, while the control group continued routine treatment. After intervention, PSI-SF was completed by all mothers again. The collected data were analyzed by using ANCOVA, paired t-test and independent t-test. Shapiro-Wilk test was used to determine the normality of PSI-SF data distribution at Pre-test and Post-test phases.<br> <strong>Results:&nbsp;</strong>Paired t-test results showed that there was no statistically significant difference in the mean total parenting stress score between the two groups in the Pre-test phase (P= 0.679) but it was significant in the Post-test phase (P=0.010). The results of independent t-test showed that the difference between the mean Pre-test and Post-test scores of total parenting stress in the control group was not significant (P= 0.268) but it was significant in the intervention group (P=0.001). ANCOVA results showed that the Pre-test score of parenting stress had an effect on the total parenting stress score after intervention such that it could explain 82% of variations in this variable. After controlling the Pre-test score, the total parenting stress was significantly different in two groups (P=0.001). Eta squared value indicated that the intervention could explain 54% of changes in total parenting stress of mothers.<br> <strong>Conclusion:&nbsp;</strong>Filial therapy can help better acceptance of the ASD children by their parents and reduce parenting stress by improving child-parent relationships. This method can be taught as a complementary intervention to the mothers of ASD children.</p> <p style="margin: 0px 0px 10.66px; text-align: justify;"></p> اختلال طیف اُتیسم, تنش, رابطه کودک ـ والد, بازی‌درمانی Autism spectrum disorder, Parenting stress, Child-parent relationship, Play therapy 206 219 http://rehabilitationj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2726-1&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Kiyani زهرا کیانی kiyani.ot@gmail.com 0000-0001-7459-5041 No Department of Occupational Therapy, School of Rehabilitation, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran. گروه کاردرمانی، دانشکده‌ی توان‌بخشی، دانشگاه علوم بهزیستی و توان‌بخشی، تهران، ایران. Hoshang Mirzai هوشنگ میرزایی hooshang_mirzaie@yahoo.com 0000-0001-7616-4288 Yes Department of Occupational Therapy, School of Rehabilitation, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran. گروه کاردرمانی، دانشکده‌ی توان‌بخشی، دانشگاه علوم بهزیستی و توان‌بخشی، تهران، ایران. Seyed Ali Hosseini سیدعلی حسینی alihosse@gmail.com 0000-0001-9126-3612 No Department of Occupational Therapy, School of Rehabilitation, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran. گروه کاردرمانی، دانشکده‌ی توان‌بخشی، دانشگاه علوم بهزیستی و توان‌بخشی، تهران، ایران. Hossein Sourtiji حسین سورتیجی sourtiji.ot@gmail.com 0000-0003-3598-9421 No Department of Occupational Therapy, School of Rehabilition, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran. گروه کاردرمانی، دانشکده‌ی توان‌بخشی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران. Samaneh Hosseinzadeh سمانه حسین زاده Hosseinzadeh.sam@gmail.com 0000-0003-0559-148X No Department of Biostatistics, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran. گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، دانشکده‌ی توان‌بخشی، دانشگاه علوم بهزیستی و توان‌بخشی، تهران، ایران. Elahe Ebrahimi الهه ابراهیمی ebrahimi.ely@gmail.com 0000-0002-2941-7331 No Department of Occupational Therapy, School of Rehabilitation, Shahid Beheshti Univercity of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه کاردرمانی، دانشکده توان‌بخشی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.