fa بررسی ساختار سازه‌ای واکه‌های زبان فارسی در بزرگ‌سالان دوزبانه آذری فارسی گفتاردرمانی Speech & Language Pathology پژوهشی Original <div style="text-align: justify;"><strong>هدف:</strong> واکه‌ها هسته و مرکز هجا هستند. یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های آکوستیکی آن‌ها ساختار سازه‌ای است که به جنبه‌های تولیدی و ادراکی آن‌ها کمک می‌کند. سازه‌ها نشان‌دهنده شکل و اندازه مجرای صوتی هستند، اما از آنجایی‌ که مجرای صوتی هر فردی با دیگری تفاوت جزئی دارد، سازه‌های یک واکه در افراد مختلف تا حدودی با هم متفاوت هستند. در اواخر قرن بیستم با پیشرفت علم آکوستیک و تولید ابزارهای دیجیتال، آنالیز ویژگی‌های آکوستیکی به جنبه‌های تحلیل صوت افزوده شد. تحلیل ویژگی‌ها و سازه‌های آکوستیکی منجر به ارزیابی بهتر صوت می‌شود. از آنجایی که درمان نتیجه‌بخش اختلالات گفتاری، به توانایی آسیب‌شناس گفتار و زبان در ارزیابی دقیق بیمار بستگی دارد و با توجه به اینکه سه سازه اول، از اجزای اصلی تشخیص واکه توسط شنونده به شمار می‌آیند، لذا هدف از این پژوهش، تعیین و مقایسه میانگین فرکانس سازه‌های اول، دوم و سوم واکه‌های زبان فارسی در افراد دوزبانه آذری فارسی است.<br> <strong>روش بررسی:</strong> مطالعه حاضر از نوع توصیفی تحلیلی به روش مقطعی است. این پژوهش روی ۵۰ نفر از دانشجویان دوزبانه (آذری فارسی) دانشکده توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی تبریز انجام شد. افراد از گروه سنی ۱۸ تا ۲۴ سال انتخاب شدند. ۲۵ نفر از شرکت‌کنندگان خانم و ۲۵ نفر آقا بودند. آزمودنی‌ها به روش نمونه‌گیری آسان و غیرتصادفی انتخاب شدند. متغیرهای بررسی‌شده شامل میانگین سازه اول، دوم و سوم ۶ واکه زبان فارسی در بافت کلمه است. همچنین ابزارهای استفاده‌شده در این پژوهش شامل پرسش‌نامه اطلاعات فردی (سن، جنس، دوزبانگی، وجود هرگونه بیماری مرتبط با سیستم تنفسی و گفتاری)، فرم رضایت‌نامه اخلاقی و یک دستگاه کامپیوتر مجهز به نرم‌افزار Pratt و یک دستگاه ضبط‌صوت سونی بود. پس از جمع‌آوری داده‌ها برای تحلیل آماری، به منظور مقایسه دو گروه در صورت برخوردار بودن از توزیع طبیعی از آزمون t مستقل و در صورت برخوردار نبودن از توزیع طبیعی از آزمون من ویتنی استفاده شد. تجزیه‌وتحلیل‌های آماری با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه ۱۸ انجام پذیرفت.&nbsp;<br> <strong>یافته‌ها</strong>: نتایج این پژوهش نشان داد بیشترین و کمترین مقدار F۱ در آقایان و خانم‌ها مربوط به واکه‌های /&aelig;/ و /i/ است. بیشترین و کمترین مقدار F۲ در هر دو جنس مربوط به واکه‌های /i/ و/o/ است و بیشترین و کمترین مقدار F۳ در آقایان مربوط به واکه‌های/i/ و /&aelig;/ و در خانم‌ها مربوط به واکه‌های /i/ و /a/ در سطح کلمه است.&nbsp;<br> <strong>نتیجه‌گیری:</strong> با توجه به نتایج این مطالعه، واکه‌های /&aelig;/ و /i/ در هر دو جنس به ترتیب بازترین (بیشترین F۱) و بسته‌ترین واکه‌ها (کمترین F۱) هستند. واکه‌های /i/ و/o/ در هر دو جنس به ترتیب پیشین‌ترین (بیشترین F۲) و پسین‌ترین (کمترین F۲) واکه‌ها هستند. گسترده‌ترین (بیشترین F۳) واکه در آقایان و خانم‌ها مربوط به واکه /i/ و گردترین (کمترین F۳) واکه در آقایان /&aelig;/ و خانم‌ها /a/ است.&nbsp;</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Objective:</strong> Vowels are the center of syllables while formant structures are one of the most important acoustic characteristics of speech sounds that help in their articulatory and perceptual aspects. Formants represent the shape and size of the vocal tract. There exist trivial differences between the vocal tracts of different people due to which the formant structures of a vowel in one person are different from another person. Towards the end of the 20th century, advances in acoustic science and production of digital tools introduced voice acoustical characteristics analysis as another parameter of sound analysis. These voice acoustical characteristics analyses lead to better assessment of the voices. Effective treatment of speech disorders depends on accurate diagnosis by the speech-language pathologist. The relationship between the first three formants is the main component of perceptual categorization by the listener. Therefore, the aim of the current study is to determine and compare Persian vowel frequency of first, second and third formants in bilingual adults.&nbsp;<br> <strong>Materials & Methods:</strong> A cross-sectional study was performed on 50 participants (25 males and 25 females) aged 18 to 24 years. Bilingual students from Tabriz University of Medical Sciences were selected by an easy and non randomized sampling method, where the average of the first, second and the third formant frequencies for each of the six Persian vowels were taken into consideration. Data collection involved a demographic questionnaire (age, gender, bilingualism, and diseases related to the speech-breathing mechanism), the consent form, a computer equipped with PRATT Software and one sound recorder set. The data were analyzed using SPSS&nbsp; V. 18 software. When the data were normally distributed, independent t-test was used; otherwise, Mann-Whitney test was used.&nbsp;<br> <strong>Results:</strong> This study showed that the maximum and minimum values of F1 in the males and females are /&aelig;/ and /i/ vowels. The maximum and minimum values of F2 are /i/ and /o/ vowels in both the sexes, whereas, the maximum and minimum values of F3 are /i/ and /&aelig;/ vowels in males and /i/ and /a/ vowels in the females.&nbsp;<br> <strong>Conclusion:</strong> According to the results of this study, / &aelig;/ and /i/ vowels in both the sexes are the most open and closest. /i/ and /o/ vowels in both the sexes are the most front and most back vowels. The most spread vowel in males and females is /i/ but the roundest vowel is /&aelig;/ in the males and /a/ vowel in females.</div> واکه, سازه, دوزبانه, بزرگ‌سال Vowel, Formant, Bilingual, Adult 142 149 http://rehabilitationj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2631-2&slc_lang=fa&sid=1 Seyyedeh Samaneh Mirahadi سمانه میر احدی s.mirahadi@yahoo.com Yes Department of Speech Therapy, Faculty of Rehabilitation Sciences, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه گفتاردرمانی، دانشکده‌ی توان‌بخشی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. Farideh Kamran فریده کامران f.kamran90@yahoo.com 0000-0003-2180-2582 No Department of Speech Therapy, School of Rehabilitation, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه گفتاردرمانی، دانشکده توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. Seyyedeh Samaneh Mirahadi سیده سمانه میراحدی No Department of Speech Therapy, School of Rehabilitation, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه گفتاردرمانی، دانشکده توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. Banafsheh Mansuri بنفشه منصوری slp.banafshe@gmail.com No Department of Speech Therapy, School of Rehabilitation Sciences, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه گفتاردرمانی، دانشکده توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران. Seyyed Abolfazl Tohidast ابوالفضل تهی دست slp.tohidast@gmail.com No Neuromuscular Rehabilitation Research Center, Semnan University of Medical Sciences, Semnan, Iran. مرکز تحقیقات توانبخشی عصبی عضلانی، دانشگاه علوم پزشکی سمنان، سمنان، ایران. Kosar Rashtbari کوثر رشتبری k.dhj@yahoo.com No Department of Speech Therapy, Faculty of Rehabilitation, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran. گروه گفتاردرمانی، دانشکده توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران. Elahe Panahgholi الهه پناه قلی k.dhj@yahoo.com No Department of Speech Therapy, Faculty of Rehabilitation, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran. گروه گفتاردرمانی، دانشکده توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران. Aref Taghipur عارف تقی پور aref@yahoo.com No Department of Speech Therapy, Faculty of Rehabilitation, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran. گروه گفتاردرمانی، دانشکده توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران.