fa ارزیابی خدمات پیشگیری، درمان و کاهش آسیب اعتیاد با تمرکز بر عفونت ویروس نقص ایمنی انسانی به پناه‌جویان افغانی در ایران از منظر ارائه‌دهندگان این خدمات اعتیاد Addiction گزارش کوتاه Short report <p style="text-align: justify"><strong>هدف:</strong> جمهوری اسلامی ایران در چارچوب همکاری‌های دو و چند جانبه با دفتر مبارزه با مواد و جرم سازمان ملل و کشورهای همسایه ارائه خدمات پیشگیری از ویروس نقص ایمنی به پناهجویان افغان مصرف‌کننده مواد در ایران و پاکستان و بازگشتگان به افغانستان، را در قالب یک پروژه مشترک در دستور کار قرار داده است. در این پروژه خدمات امداد رسانی اجتماع محور از طریق همتا آموزی، ترویج و توزیع کاندوم، خدمات بهداشتی اولیه شامل درمان آبسه‌های عفونی، برنامه سرنگ و سوزن، درمان جایگزین مواد افیونی، ارجاع داوطلبانه به مراکز مشاوره و تست HIV، ارجاع در موارد خدمات درمان ضد ویروسی، خدمات روانی، اجتماعی و همچنین آزمایش و درمان سل، هپاتیت ث و هپاتیت ب به پناهندگان افغانی در ایران ارائه می‌شود.</p> <p style="text-align: justify"><strong>روش بررسی:</strong> به‌منظور پایش و ارزیابی مرحله اول اجرایی این پروژه که در سال ۱۳۸۹ در شهرستان‌های مشهد و ورامین و در چهار مرکز گذری آغاز شد، به روشی کیفی، یک جلسه بحث گروهی متمرکز با شرکت ده نفر از کارشناسان، مجریان و مدیران اجرایی طرح در تاریخ ۲۷ دی ۱۳۹۰ در محل اداره کل درمان و حمایت‌های اجتماعی ستاد مبارزه با مواد مخدر ریاست جمهوری تشکیل گردید. مقاله حاضر نقاط قوت و ضعف و چالش‌های این برنامه را با توجه به نظرات کارشناسان، مدیران و مجریان برنامه بررسی می‌نماید.</p> <p style="text-align: justify"><strong>یافته‌ها:</strong> تغییرات مثبتی در جهت اهداف فوق حاصل شده است. ازجمله: افزایش آگاهی‌های پناه‌جویان، کاهش رفتارهای پرخطری مثل استفاده از سرنگ مشترک و ارتباطات جنسی لجام‌گسیخته، افزایش آزمایشات اچ‌آی‌وی و شناسایی ناقلین و ارجاع به مراکز درمانی.</p> <p style="text-align: justify"><strong>نتیجه‌گیری:</strong> پروژه دفتر مبارزه با مواد و جرم سازمان ملل برای ارائه خدمات پیشگیری، درمانی و کاهش آسیب عفونت نقص ایمنی انسانی به پناه‌جویان افغانی مصرف‌کننده مواد در ایران و پاکستان و بازگشتگان به افغانستان پاسخی به چالش موجود در این زمینه است.</p> <p dir="ltr" style="text-align: justify"><strong>Objective:</strong> The Islamic Republic of Iran has put prevention of HIV among drug abusing Afghan refugees in Iran and Pakistan and returnees to Afghanistan on its agenda in the form of a joint project and in the framework of its bi/multilateral collaborations with the United Nations Office on Crime and Drug Control and its neighboring countries. In this project, community based services are offered through: peer education, condom use promotion and distribution, primary health care, including treatment of infectious abscesses, needle and syringe programs, opiate replacement therapy, referral to voluntary counseling and HIV testing centers, referrals in cases of antiretroviral therapy, psychological, social and laboratory services, and, treatment of tuberculosis, hepatitis C and hepatitis B.</p> <p dir="ltr" style="text-align: justify"><strong>Materials & Methods:</strong> In order to monitor and evaluate the first implementation phase of this project that was conducted as a pilot in four DIC centers in Mashhad and Varamin, one year after initiation of the program in 2011, a focus group discussion was conducted. The FGD was conducted in the presence of 10 experts, directors and managers of this program on January 19th 2011 in the Administration Office of ‘Iran Drug Control Headquarters’ Treatment and Social Support Unit. The present paper is a qualitative assessment of the weaknesses, strengths, and challenges of the program, based on the experts’ views and opinions.</p> <p dir="ltr" style="text-align: justify"><strong>Results:</strong> Positive changes in these objectives are achieved, including: raising awareness of refugees, high risk behaviors reduction such as sharing needles and reducing risky sexual relationships, increasing HIV testing and identification of carriers and referring them to treatment centers.</p> <p dir="ltr" style="text-align: justify"><strong>Conclusion:</strong> The project of U.N. office on Crime and Drug Control is appropriate solution to the challenges on prevention and treatment services and harm reduction of addiction with an emphasis on HIV infection in Afghan refugees in Iran.</p> پیشگیری, کاهش آسیب, ویروس نقص ایمنی انسانی, پناه‌جو Prevention, Harm reduction, Human immune deficiency virus, Refugee 117 122 http://rehabilitationj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-296&slc_lang=fa&sid=1 Mohsen Roshan-Pajouh محسن روشن‌پژوه No Prevention Development Center, State Welfare Organization of Iran مرکز توسعه پیشگیری سازمان بهزیستی کشور Mohammad Bagher Saberi-Zafarghandi محمدباقر صابری‌زفرقندی saberi.mb@iums.ac.ir Yes Former Director of Treatment and Social Support, Iran Drug Control Headquarter, Tehran, Iran. مدیرکل وقت درمان و حمایت‌های اجتماعی ستاد مبارزه با مواد مخدر، تهران، ایران. Roksana Mirkazemi رکسانا میرکاظمی No Research & Education Institute for Clear Health Communication موسسه آموزشی-پژوهشی پیام روشن سلامت Ali Shafi'ei علی شفیعی No Treatment and Social Support Office of Iran Drug Control Headquarter اداره کل درمان و حمایت های اجتماعی ستاد مبارزه با مواد مخدر Hamid Jom'eh-Pour حمید جمعه‌پور No Administration of Treatment and Social Support, Iran Drug Control Headquarter اداره کل درمان و حمایت های اجتماعی ستاد مبارزه با مواد مخدر