fa تأثیر آموزش نظریۀ ذهن بر بهبود مهارت‌های اجتماعی دانش‌آموزان با ناتوانی هوشی تحولی روانشناسی کودکان استثنایی Exceptional Children Psychology كاربردی Applicable <p style="text-align: justify"><strong>هدف</strong>: تحول نظریۀ ذهن در کودکان، به‌عنوان یکی از جنبه‌های شناخت اجتماعی، در سال‌های اخیر پژوهشگران متعددی را به خود متوجه کرده است. هدف پژوهش، تعیین تأثیر آموزش نظریۀ ذهن بر مهارت‌های اجتماعی دانش‌آموزان پسر دچار ناتوانی هوشی تحولی در مشکین‌شهر بود.</p> <p style="text-align: justify"><strong>روش بررسی</strong>: در مطالعۀ آزمایشی حاضر، از طرح پیش‌آزمون‌ ـ پس‌آزمون با گروه کنترل استفاده شد. دانش‌آموزان پسر دچار ناتوانی هوشی تحولی ۸تا۱۲ سال شاغل به تحصیل در مشکین‌شهر (۴۳ نفر) به روش تمام‌شماری، به آزمون‌های نظریۀ ذهن پاسخ دادند. دانش‌آموزانی که در گذراندن آزمون‌ها موفق نشدند (۳۹ نفر) به‌عنوان نمونه انتخاب شدند و معلم‌های آن‌ها مقیاس درجه‌بندی مهارت‌های اجتماعی (گرشام و الیوت، ۱۹۹۰) را تکمیل کردند. سپس دانش‌آموزان به دو گروه کنترل و آزمایش تقسیم شدند. گروه آزمایش در ۸ جلسۀ آموزشی (به‌مدت ۲ هفته، هر جلسه ۳۰ دقیقه) شرکت کردند. بعد از پایان جلسات آموزشی، تمامی‌دانش‌آموزان با آزمون‌های نظریۀ ذهن و مقیاس درجه‌بندی مهارت‌های اجتماعی مجدداً ارزیابی شدند. داده‌ها با استفاده از تحلیل هم‌پراکنش تحلیل شد.</p> <p style="text-align: justify"> <strong>یافته‌ها</strong>: نتایج تحلیل هم‌پراکنش نشان داد که پس از مداخلۀ آموزشی، عملکرد گروه آزمایش در شاخص مهارت‌های اجتماعی و همکاری و خویشتن‌داری، به‌طور معنا‌داری (۰/۰۰۱=P) بالاتر از گروه کنترل بود؛ اگرچه، دو گروه در مؤلفۀ ابراز وجود با یکدیگر تفاوت معنادار نداشتند.</p> <p style="text-align: justify"> <strong>نتیجه‌گیری</strong>: آموزش نظریۀ ذهن به دانش‌آموزان دچار ناتوانی هوشی تحولی، موجب بهبود مهارت‌های اجتماعی و مؤلفه‌های آن می‌شود و ضامن موفقیت آن‌ها در تعامل‌های اجتماعی در بزرگ‌سالی به‌شمار می‌آید.</p> <p dir="ltr" style="text-align: justify"><strong>Objective</strong>: The development of theory of mind is considered as one aspect of social cognition by researchers and have attracted their attention in recent years. The purpose was to determine the effect of theory of mind training on social skills in male students with intellectual disability in Meshkinshahr City.</p> <p dir="ltr" style="text-align: justify"><strong>Materials & Methods</strong>: In present experimental study, pretest-posttest design with control group were used. All intellectually disabled male students (aged 8-12 years old) who educating in Meshkinshahr (43 individuals) answered to theory of mind tests. Students who could not pass the tests (39 individuals) selected as a sample and their teachers completed Social Skills Rating Scale (SSRS Gresham & Elliot, 1990) for them. They assigned randomly to experimental and control groups. Experimental group participated in 8 training sessions (for 2 weeks, 30 minutes per session). After last session, theory of mind tests and SSRS administered for all subjects again. Data were assesed with analysis of covariance.</p> <p dir="ltr" style="text-align: justify"> <strong>Results</strong>: Analysis of covariance showed that experimental group performed better than control group in social skills index, cooperation and self-control components significantly (P=0.001). But, two groups were not significantly different in assertion component.</p> <p dir="ltr" style="text-align: justify"> <strong>Conclusion</strong>: theory of mind training leads to improvement in social skills and its components of intellectually disabled students and will guarantee their success on these areas in adulthood.</p> مهارت‌های اجتماعی, ناتوانی هوشی تحولی, نظریۀ ذهن Theory of mind, Social skills, Intellectually disability 61 69 http://rehabilitationj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-487-3&slc_lang=fa&sid=1 mahboub bakhshi-Barzili محبوب بخشی‌بارزیلی mbakhshi64@gmail.com No University of social welfare and rehabilitation sciences, Tehran, Iran. دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی تهران، تهران، ایران. Ma'soumeh Pourmohammadreza-Tajrishi معصومه پورمحمدرضای‌تجریشی farpourtajrishi@yahoo.com Yes Department of Psychology and Education of Exceptional Children, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی تهران narges Adib-Sereshki نرگس ادیب‌سرشکی n.adib@hotmail.com No University of social welfare and rehabilitation sciences دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی تهران esmat mikaeili عصمت میکائیلی emikaeili@gmail.com No Tabriz University دانشگاه تبریز