درحال انتشار
برگشت به فهرست مقالات |
برگشت به فهرست نسخه ها
مهدی باسخا1، بیژن خراسانی2، سید حسین محققی کمال*3، محبوبه حسینی زارع1، سید مهدی محسن زاده4، فرهاد آزادی5، مهدیه معدنی ملاک6
1- مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، پژوهشکده سلامت اجتماعی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران.
2- گروه علوم بالینی، دانشکده توانبخشی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران.
3- مرکز تحقیقات رفاه اجتماعی، پژوهشکده سلامت اجتماعی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران. ،hosseinmohaqeq@gmail.com
4- معاونت درمان دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران.
5- گروه فیزیتراپی، دانشکده توانبخشی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران.
6- کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران.
2- گروه علوم بالینی، دانشکده توانبخشی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران.
3- مرکز تحقیقات رفاه اجتماعی، پژوهشکده سلامت اجتماعی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران. ،
4- معاونت درمان دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران.
5- گروه فیزیتراپی، دانشکده توانبخشی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران.
6- کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران.
چکیده: (254 مشاهده)
اهداف: سامانههای سنتی هزینهیابی در بیمارستانها اغلب موجب بروز انحرافهای چشمگیر در برآورد هزینه میشوند و نمیتوانند بار اقتصادی واقعی ارائه خدمات سلامت را بهدرستی نشان دهند. بهمنظور غلبه بر این محدودیتها، روش هزینهیابی مبتنی بر فعالیت زمانمحور (TDABC) چارچوبی دقیقتر و انعطافپذیرتر ارائه میدهد که بر زمان موردنیاز برای انجام هر فعالیت تأکید دارد. این پژوهش با بهرهگیری از روش TDABC به برآورد هزینه واقعی خدمات توانبخشی بر اساس کدهای کتاب ارزش نسبی خدمات پرداخته است.
مواد و روشها: روش TDABC هزینه واقعی خدمات را بر مبنای زمان صرفشده برای انجام هر فعالیت و هزینه واحد منابع مصرفی محاسبه میکند. این مطالعه توصیفی، مقطعی و گذشتهنگر در بیمارستان توانبخشی رفیده در سال مالی ۲۰۲۲–۲۰۲۳ انجام شد. در گام نخست، فرآیندهای ارائه خدمات توانبخشی شناسایی و نقشه فعالیتهای مرتبط با هر خدمت ترسیم گردید. سپس اطلاعات مربوط به منابع انسانی، تجهیزات، فضاهای فیزیکی، خدمات پشتیبانی و سایر هزینههای عملیاتی از واحدهای مالی و اداری بیمارستان استخراج شد. نرخ هزینه ظرفیت برای هر منبع بر اساس ظرفیت عملی و هزینه سالانه آن محاسبه و زمان موردنیاز برای ارائه هر خدمت از طریق مشاهده مستقیم، بررسی مستندات و مصاحبه با کارکنان تعیین شد. در ادامه، هزینه هر خدمت توانبخشی بر اساس کدهای استاندارد کتاب ارزش نسبی خدمات سلامت محاسبه و هزینه بستههای خدمتی بیماران بستری در گروههای مختلف بیماری برآورد و در نهایت، هزینههای بهدستآمده با تعرفهها و نرخهای بازپرداخت سازمان بیمه سلامت ایران مقایسه گردید.
نتایج: بیشترین بخش از هزینههای ارائه خدمات توانبخشی در بیمارستان رفیده به نیروی انسانی اختصاص داشت و پس از آن، خدمات قراردادی و مواد مصرفی در رتبههای بعدی قرار گرفتند. در میان گروههای اصلی بیماران از جمله فلج مغزی، اماس، سکته مغزی، آسیب تروماتیک مغزی، و آسیب نخاعی، بازپرداخت بیمه سلامت ملی ایران تنها بهترتیب ۷۹٫۱، ۸۶٫۷، ۸۳٫۹، ۸۱٫۹ و ۸۶٫۳ درصد از هزینه واقعی خدمات را پوشش داده است.
نتیجهگیری: یافتهها نشان میدهد که بازپرداختهای بیمهای پاسخگوی هزینه واقعی خدمات توانبخشی نیست. برای ارتقای پایداری مالی این خدمات، بازنگری در تعرفهها بر اساس ساختار واقعی هزینهها ضروری است. به صورت همرمان، مدیریت کارآمد هزینهها در بیمارستان نیز باید از طریق بهینهسازی استفاده از منابع و کنترل موجودی در اولویت قرار گیرد. گسترش برنامههای توانبخشی غیربستری، از جمله توانبخشی در منزل یا سرپایی نیز میتواند در کاهش هزینههای بیمارستانی مؤثر باشد.
مواد و روشها: روش TDABC هزینه واقعی خدمات را بر مبنای زمان صرفشده برای انجام هر فعالیت و هزینه واحد منابع مصرفی محاسبه میکند. این مطالعه توصیفی، مقطعی و گذشتهنگر در بیمارستان توانبخشی رفیده در سال مالی ۲۰۲۲–۲۰۲۳ انجام شد. در گام نخست، فرآیندهای ارائه خدمات توانبخشی شناسایی و نقشه فعالیتهای مرتبط با هر خدمت ترسیم گردید. سپس اطلاعات مربوط به منابع انسانی، تجهیزات، فضاهای فیزیکی، خدمات پشتیبانی و سایر هزینههای عملیاتی از واحدهای مالی و اداری بیمارستان استخراج شد. نرخ هزینه ظرفیت برای هر منبع بر اساس ظرفیت عملی و هزینه سالانه آن محاسبه و زمان موردنیاز برای ارائه هر خدمت از طریق مشاهده مستقیم، بررسی مستندات و مصاحبه با کارکنان تعیین شد. در ادامه، هزینه هر خدمت توانبخشی بر اساس کدهای استاندارد کتاب ارزش نسبی خدمات سلامت محاسبه و هزینه بستههای خدمتی بیماران بستری در گروههای مختلف بیماری برآورد و در نهایت، هزینههای بهدستآمده با تعرفهها و نرخهای بازپرداخت سازمان بیمه سلامت ایران مقایسه گردید.
نتایج: بیشترین بخش از هزینههای ارائه خدمات توانبخشی در بیمارستان رفیده به نیروی انسانی اختصاص داشت و پس از آن، خدمات قراردادی و مواد مصرفی در رتبههای بعدی قرار گرفتند. در میان گروههای اصلی بیماران از جمله فلج مغزی، اماس، سکته مغزی، آسیب تروماتیک مغزی، و آسیب نخاعی، بازپرداخت بیمه سلامت ملی ایران تنها بهترتیب ۷۹٫۱، ۸۶٫۷، ۸۳٫۹، ۸۱٫۹ و ۸۶٫۳ درصد از هزینه واقعی خدمات را پوشش داده است.
نتیجهگیری: یافتهها نشان میدهد که بازپرداختهای بیمهای پاسخگوی هزینه واقعی خدمات توانبخشی نیست. برای ارتقای پایداری مالی این خدمات، بازنگری در تعرفهها بر اساس ساختار واقعی هزینهها ضروری است. به صورت همرمان، مدیریت کارآمد هزینهها در بیمارستان نیز باید از طریق بهینهسازی استفاده از منابع و کنترل موجودی در اولویت قرار گیرد. گسترش برنامههای توانبخشی غیربستری، از جمله توانبخشی در منزل یا سرپایی نیز میتواند در کاهش هزینههای بیمارستانی مؤثر باشد.
واژههای کلیدی: خدمات توانبخشی، خدمات بستری، خدمات سرپایی، هزینهیابی مبتنی بر فعالیت زمانمحور، کتاب ارزش نسبی
نوع مطالعه: پژوهشی |
موضوع مقاله:
اقتصاد سلامت
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |