Archives of Rehabilitation

fa سخن سردبیر عمومى General سرمقاله/ سخن سردبیر Editorial چرا ویژه نامه اختلالات روانی؟ مسائل روانی زیربنای بیشتر بیماریهای جسمی و تقریباً همه آسیب‌های اجتماعی را تشکیل می‌دهد. فردی را در نظر بگیرید که در اثر تصادف رانندگی دچار شکستگی پاشده است. اینجا نخست باید پرسید چه عاملی باعث شد این فرد بدون احتیاط رانندگی کند؟ رانندگی بی‌توجه به امنیت خود و دیگران از ویژگیهای افراد ضد اجتماعی، مبتلایان به اختلال شخصیت مرزی، بیماران هیپومانیک و مانیک و بیماران افسرده شدید است که بویژه مورد آخر یعنی بیماران افسرده شدید ممکن است در کل تمایل به خودکشی آشکار یا پنهان داشته باشند. از سوی دیگر افرادی که در معرض عوامل استرس آور قرار می‌گیرند و دچار نابسامانی سازگاری می‌شوند هم زیاد در خطر تصادف قرار می‌گیرند، به نحوی که به این گروه نام «مستعد به تصادف » گذاشته‌اند. عدم تمرکز حواس منجر به تصادف رانندگی می‌تواند در اثر بیماریهای روانی کارکردی نظیر افسردگی، اضطراب، نابسامانی فشار روانی به دنبال سانحه، یا ناشی از بیماریهای روانی عضوی چون آلزهایمر باشد. کسانیکه الکل یا قرصهای محرک یا کوکایین مصرف می‌کنند نیز با میزانهای بالاتر تصادف رانندگی مواجه می‌شوند. مصرف این مواد نیز تحت تأثیر عوامل روانی است. اهمیت موضوع در این حد متوقف نمی‌ماند. واکنش‌های فرد به تصادف، شکستگی‌ها، نشانه‌های بیماری و معلولیت‌ها، رعایت یا عدم رعایت دستورهای پزشکی همه به مسائل روانی مربوط می‌شود. در دیگر وضعیت‌های پزشکی هم اوضاع به همین منوال است. زمانیکه از افزایش بیماریهای قلبی – عروقی، مثلاً بیماریهای شریان اکلیلی قلب، افزایش فشار خون شریانی، یا حتی سرطان – برای نمونه سرطان ریه – گفتگو می‌شود، بهتر است در ابتدا بپرسیم چه عامل یا نابسامانی روانی باعث شد بیمار سیگار بکشد، ورزش نکند، دچار اختلال خواب شود، غذای نامناسب بخورد و در نتیجه خود را در معرض بیماریهای گوناگون جسمی قرار دهد. آسیب‌های اجتماعی هم که این روزها زیاد در مورد آن صحبت می‌شود، نظیر بزهکاری، اعتیاد، خانواده‌های ازهم گسیخته، و ... در اثر مشکلات روانی تک تک افراد به وجود می‌آید. این درست است که عوامل اجتماعی می‌تواند مسائل مذکور را تشدید کند یا تخفیف دهد، اما زمینه تاحد زیادی در وجود خود فرد قرار دارد. برای نمونه، ما بزهکاری نداریم که صرفاً در اثر عوامل بزهکار شده باشد. بخش عمده بزهکاران را مبتلایان به نابسامانی شخصیت ضد اجتماعی تشکیل می‌دهند که اگر در محیط مناسب قرار گیرند، بزهکاری و قانون شکنی هم می‌کنند. بسیاری از موضوعاتی که سابق بر این به عنوان مسائل اجتماعی مطرح می‌شد، امروزه می‌دانیم که به طور عمده ناشی از بیماریهای روانی است. از این جمله باید به خودکشی اشاره کنیم. کاربرد صحیح و بجای داروهای نوین ضد افسردگی در دو دهه اخیر در کشورهای صنعتی غرب باعث شد میزان خودکشی در گروههای جوان و نوجوان تاحد چشمگیری پایین بیاید و این برخلاف روند کشورهای درحال توسعه است که در آنها آمار خودکشی در گروههای نوجوان و جوان رو به فزونی است، زیرا در این کشورها بیماریهای روانی مورد توجه جدی و درمان قرار نمی‌گیرد و از دارو استفاده لازم نمی‌شود. اگر برای پزشکان، مردم و مسئولان روشن شود که بیماریهای جسمی و آسیب‌های اجتماعی در واقع زمینه و علت روانی دارند، آنگاه مطمئناً روانپزشکی و رواندرمانی هم در اولویت‌های اول وزارت بهداشت، قوه قضاییه و وزارت کشور قرار می‌گرفت و جایگاه راستین خود را می‌یابد. هنوز هم اکثریت پزشکان می‌اندیشند بیمار واقعی کسی است که ضایعه بافتی قابل مشاهده داشته باشد. چه بسیارند بیمارانی که به علت مشکلات روانپزشکی تحت درمان هستند ولی بنا به توصیه نادرست سایر پزشکان و حتی برخی همکاران این حوزه که تحت عنوان مشاوره و رواندرمانی غیر دارویی بدون نظارت روانپزشک به فعالیت می‌پردازند، درمان خود را رها کرده‌اند. بسیاری از بیماران افسرده به دلیل همین توصیه‌های نادرست و قطع درمان، پس از مدتی در اثر شدت افسردگی دست به خودکشی زده‌اند. بیماری که هذیانهای او با مصرف داروهای روانپزشکی تحت کنترل در آمده، بدلیل قطع دارو متعاقب توصیه غلط پس از مدتی با برگشت هذیانهای خیانت زناشویی همسر خود را به قتل رسانیده است. هنوز اکثریت پزشکان توجه ندارند که مسائل روانپزشکی در انتهای بررسیهای پزشکی قرار ندارد بلکه جای آن از ابتدا و به موازات سایر بررسیها می‌باشد. اینگونه نیست که بیمار فقط از جنبه مشکلات جسمی بررسی شود و اگر چیزی در این باب یافت نشد به روانپزشک ارجاع شود. بلکه ارتوپد هم باید بداند چرا مراجع او بدون احتیاط قدم بر می‌دارد و چنان شتابزده می‌رود که جلوی پایش را نمی‌بیند، یا جراح باید بیندیشد چگونه این بیمار در عرض دو ماه سه بار تصادف منجر به جراحت داشته است، مشکل باز می‌گردد به میزان کم آموزش روانپزشکی در دوره پزشکی و تعامل کمتر تخصصهای مختلف درمانی و توانبخشی با روانپزشکان و سایر همکاران حوزه روانشناختی، رواندرمانی و روانپرستاری. در حال حاضر دانشجوی پزشکی در بیمارستانهای روانی یا به ندرت در بخش روانپزشکی در بیمارستان عمومی فقط با بیماران روانپریش روبرو می‌شود و این امر به او فرصت نمی‌دهد تا با اکثریت بیماران روانپزشکی که غیر روانپریش هستند و یا بیماران داخلی و جراحی و زنان و کودکان که مشکلات روانپزشکی دارند اما به درمانگاههای غیر روانپزشکی مراجعه می‌کنند آشنا شود. درحالیکه ضروری است در همه مجموعه‌های درمانگاهی اعم از داخلی، جراحی، پوست، قلب، گوارش، غدد، ... دستکم یک روانپزشک رابط حضور داشته باشد و در کنار متخصصان مربوطه به آموزش مسائل روانپزشکی همه بیماران به دانشجو و دستیار بپردازد. کشورما به تربیت تعداد زیادی روانپزشک در مدت بالنسبه کوتاه برای رسیدن به حداقل استانداردها در مورد نسبت روانپزشک به کل جمعیت نیاز دارد که طبق برآوردهای ارائه شده در جلسات کمیته تدوین برنامه راهبردی رشته تخصصی روانپزشکی، در حدود پانزده برابر تعداد کنونی روانپزشکان ایران است که در حال حاضر فقط یکهزار نفر هستند. همچنین سایر متخصصین در حوزه روانشناسی، رواندرمانی و روانپرستاری نیز «خصوصاً در مقطع دکترای تخصصی» تعداد شان کمتر از استانداردهای جهانی است. تقویت و گسترش گروههای روانپزشکی موجود، و تأسیس گروههای جدید آموزشی تخصصی روانپزشکی از دیگر مباحث طرح شده در کمیته تدوین برنامه راهبردی رشته تخصصی روانپزشکی است که شامل بهبود و گسترش کیفی این رشته علاوه بر گسترش کمی آن می‌باشد. گروه روانپزشکی دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی با مرکزیت بیمارستان بزرگ آموزشی – درمانی روانپزشکی رازی در طول ده سال اخیر نقش مهمی در تربیت روانپزشکان آگاه و آشنا با شرایط واقعی بیماران کشور، و مطلع از اهمیت پیشگیری و توانبخشی، علاوه بردرمان داشته است به نحوی که از سایر دانشگاههای علوم پزشکی، دستیاران برای گذراندن دوره‌های عمومی یا فوق تخصصی (روانپزشکی کودک و نوجوان) و کارهای پژوهشی به مرکز روانپزشکی رازی مراجعه می‌کنند. با توجه به وجود مرکز روانپزشکی رازی با داشتن 1400 تخت بستری و درمانگاههای متعدد که نزدیک به 20% کل خدمات درمانی روانپزشکی کشور را ارائه می‌کند، امکان استفاده بیشتر آموزشی و پژوهشی در جهت نیل به اهداف وزارتخانه متبوع در زمینه روانپزشکی وجود دارد. این مرکز و متخصصین مختلف روانپزشک، روانشناس و ... نه تنها در تربیت سالانه 18 نفر پزشکان دستیار روانپزشکی و درمان بیماران و امور پژوهشی روانپزشکی به طور مستقیم به فعالیت مشغولند بلکه به صورت همکار در امور آموزشی و پژوهشی گروههای دیگر آموزشی و تحقیقاتی دانشگاه و تربیت دانشجویان کارشناسی و کارشناسی ارشد آنان، و دیگر مؤسسات آموزش عالی کشور مشارکت دارند. همچنین در این دانشگاه، در زمینه آموزش سایر رشته‌های مرتبط با بیماریها و اختلالات روانی، در حوزه‌های روانشناسی، رواندرمانی، روانپرستاری و توانبخشی آنها و جذب بهترین متخصصین این رشته‌ها در عضویت هیئت علمی دانشگاه، گامهای مؤثری در افزایش کیفیت آموزشها ارائه شده به دانشجویان و ارتقاء خدمات درمانی در مراکز تحت نظارت خود برداشته است. امید آنکه این ویژه نامه بتواند گامی در جهت پیشبرد تشخیص درمان و توانبخشی در بیماریها و اختلالات روانی و انعکاس فعالیت‌های پژوهشی آن با استعانت از پروردگار یکتای توانا باشد و واقعیت، ضرورت و اهمیت روانپزشکی را درحد استطاعت صفحات محدود این ویژه نامه بازتاب دهد. دکتر فربد فدایی – سردبیر افتخاری ویژه نامه روانپزشکی 4 8 http://rehabilitationj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-122&slc_lang=fa&sid=1 Farid Fadaei فربد فدایی Yes Department of Psychiatry, University of Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran. گروه روانپزشکی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران.

fa مقایسه تأثیر ریسپریدون با هالوپریدول بر نشانه‌های عمومی ‌اسکیزوفرنیا Comparison of Resperidon and Haloperidol Efficacy on the General Signs of Schizophrenia عمومى General پژوهشی Original هدف: بررسی‌های انجام شده نشان داده است که ریسپریدون نسبت به هالوپریدول علائم عمومی را در بیماران مبتلا به اسکیزوفرنیا بیشتر کاهش می‌دهد. از آنجا که تأثیر این دارو در جمعیت ایرانی کمتر مورد تحقیق قرار گرفته است، بر آن شدیم تا به مقایسه تأثیر ریسپریدون (ساخت ایران) با هالوپریدول بر روی علائم عمومی اسکیزوفرنیا بپردازیم. روش بررسی: در یک مطالعه تجربی (Experimental) با طرح پیش آزمون–پس آزمون، 66 نفر از بیماران مرد اسکیزوفرنیک مطابق معیارهای (DSM-IV-TR)، بستری در مرکز روانپزشکی رازی، با انتخاب هدفمند، مورد مطالعه قرار گرفتند. پس از یک دوره دو هفته‌ای‌قطع دارو، بیماران به صورت تصادفی در دو گروه‌هالوپریدول (حداکثر 15 میلی‌گرم در روز) و ریسپریدون (حداکثر 6 میلی‌گرم در روز) قرارگرفتند. برای هر بیمار نمره کل زیر مقیاس (Subscale) عمومی پرسشنامه‌های مقیاس روانپزشکی مختصر (BPRS) و مقیاس بررسی عوارض خارج هرمی(SAS) در اندازه‌گیری پایه و 8 هفته پس از شروع درمان، به صورت هفتگی مورد بررسی قرارگرفت. نتایج درمانی توسط آزمونهای تی برای نمونه‌های جفتی و نمونه‌های غیر وابسته و آزمون تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر مورد تجزیه و تحلیل قرارگرفت. یافته‌ها: بین میانگین علائم عمومی در اندازه‌گیری پایه و در خلال درمان تا هفته پنجم بین دو گروه هالوپریدول و ریسپریدون اختلاف معنی‌داری وجود نداشت (P>0/05)، اما از هفته ششم تا انتهای طول درمان، میانگین علائم عمومی در گروه ریسپریدون به میزان معنی‌داری از گروه هالوپریدول کمتر بود (P<0/05). هردو دارو در طی تجویز باعث کاهش میانگین علائم عمومی بودند ولی این کاهش بین دو گروه اختلاف معنی‌داری داشت. همچنین شدت عوارض جانبی در تمام طول درمان در گروه ریسپریدون به میزان معنی‌داری نسبت به گروه هالوپریدول کمتر بود (P<0.05). نتیجه‌گیری: تجویز هالوپریدول و ریسپریدون ساخت ایران موجب کاهش معنی‌دار علائم عمومی در بیماران اسکیزوفرنیک ایرانی می‌شود که این کاهش در مورد ریسپریدون به میزان قابل توجهی بیشتر است. بعلاوه عوارض جانبی کمتری نیز دارد. Objective: Different studies have indicated that the Resperidon alleviates the general signs of schizophrenics more than Haloperidol. Since there have not been such researche in Iranian populations, we to compared the efficacy of Resperidon (Iran made) and Haloperidol in reducing the general signs of schizophrenia. Materials & Methods: Frothy five schizophrenic patients (based on DSM-IV criteria) who had been admitted in Razi Psychiatric Center were studied in a before – after experimental study. After a 2-week washout period the patients were randomly assigned into Haloperidol (15mg/d) and Resperidon (6mg/d) groups. For each patient the general subscale of Brief Psychiatric Rating Scale (BPRS) and extra pyramidal complication scales were evaluated and recorded at baseline examination weekly for 8 weeks, after initiation of the therapy. The results were analyzed using t-test for paired samples, independent samples t-test and general linear model (GLM) repeated measured as the main variable, two therapeutic methods between subject factor and timing within subject factor in analysis. Results: No significant differences were observe between the mean score of general signs in baseline until fifth week of treatment course (P>0.05). From the sixth week till the end of the study the mean score of general signs were significantly lower in Resperidon group compared to Haloperidol group (P<0.05). Both drug was resulted in mean general score reduction. The pattern of mean general score reduction had a significant difference between two goups and the intensity of complications were significantly lower in patients receiving Resperidon compared with Haloperidol group (P<0.05). Conclusion: Prescription of both Iran made Resperidon and Haloperidol reduce general signs of Iranian schizophrenic patients and Resperidon had significantly better effects in this Reducation. The side effects of Resperidon were significantly lower than Haloperidol. ‌اسکیزوفرنیا, عوارض جانبی, ریسپریدون, نشانه‌های عمومی, هالوپریدول Schizophrenia, Side effects, Resperidon, General signs, Haloperidol 9 13 http://rehabilitationj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-121&slc_lang=fa&sid=1 Firouzeh Ja'fari فیروزه جعفری E-mail: firoozeh.jafari@gmail.com Yes Razi Hospital, University of Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran. مرکز آموزشی درمانی روانپزشکی رازی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران. Sahel Hemmati ساحل همتی No Farid Fadaie فربد فدایی No Behrouz Dolatshahi بهروز دولتشاهی No

fa دلایل تجویز درمان با تشنج الکتریکی در مرکز آموزشی درمانی روا‌ن‌پزشکی رازی The Reasons of Electroconvulsive Therapy Prescription in Razi Psychiatric Therapeutic and Teaching Hospital عمومى General پژوهشی Original هدف: درمان با تشنج الکتریکی اگر چه یکی از درمانهای مفید و مؤثر روانپزشکی است، ولی بدلیل تهاجمی بودن و عوارض محتمل آن، می‌بایست در موقعیتهایی که پژوهش‌های قبلی و کتب مرجع آنرا مؤثر دانسته‌اند بکار رود. این پژوهش با هدف تعیین دلایل تجویز تشنج الکتریکی در مرکز روانپزشکی رازی صورت گرفت. روش بررسی: در این مطالعه توصیفی بیمارانی که از تاریخ 1382/10/01 تا تاریخ 1383/12/30 در مرکز درمانی روانپزشکی رازی بستری شده بودند مورد مطالعه قرار گرفتند. گروه نمونه، بیمارانی بودند که بوسیله تشنج الکتریکی مداوا شده بودند. نمونه‌گیری به روش تمام شمار انجام شد. ابزار گرد‌آوری اطلاعات، فرم پرسشنامه محقق ساخته‌ای بود که توسط پزشک تجویزکننده تشنج الکتریکی تکمیل می‌گردید و تشخیص بیماری و دلیل تجویز تشنج الکتریکی و نیز سن و جنس بیماران را مورد سئوال قرار می‌داد. ‌داده‌های بدست آمده با استفاده از تستهای همبستگی و آزمون مجذور خی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته‌ها: شایعترین اختلالات تشخیص داده شده که در مرکز رازی بوسیله تشنج الکتریکی درمان شده عبارت بودند از: 1- اسکیزوفرنیا 2- اختلال دوقطبی 3- اختلال اسکیزوافکتیو. شایعترین دلایل تجویز تشنج الکتریکی در مرکز روانپزشکی رازی نیز عبارت بودند از: 1- مقاومت به درمان 2- شدید و حاد بودن علائم سایکوتیک و 3- وجود علائم کاتاتونیا و موتیزم. همچنین در این پژوهش مشخص شد که سن و جنس تأثیری بر تجویز تشنج الکتریکی در بیماران مرکز رازی نداشته است (P>0/05). نتیجه‌گیری: با توجه به اهمیت، مفید و مؤثر بودن تشنج الکتریکی از یک سو و نگرانیهای موجود پیرامون استفاده از این شیوه درمانی در موقعیتهایی که مورد تأیید کتب مرجع و پژوهش‌های قبلی نیستند، بنظر می‌رسد لازم است بر آموزش این نوع از درمان به دستیاران روانپزشکی و گروه‌های وابسته تأکید بیشتری شود و در دوره‌های بازآموزی روانپزشکان نیز جلساتی در مورد تشنج الکتریکی باشد. Objectives: Electroconvulsive Therapy (ECT), although is one of the useful and effective therapeutic measures in psychiatry, should only be used in situations that previous research and references have proved it effective, because it is invasive with some possible side effects. The aim of this research was to determine the reasons of ECT Prescription in Razi Psychiatry Center. Materials & Methods: In this descriptive study, all the patients who had been admitted at the Razi Psychiatric therapeutic and teaching hospital from 21/3/2003 to 20/3/2004. Case group were patients who had been treated by ECT, and sampling was done by counting all methods. A questionnaire made by the clinician , which was then completed by the physician who had prescribed ECT, and the indications for using ECT and his/her diagnosis were asked. Age and sex of the patients were also asked in the questionnaire. The results were analyzed by SPSS.II S software. The correlation test and chi – square test were used in appropriate times. Results: The most common diagnosed potients at the Razi Psychiatry Center who ECT was used for, were as follows 1) schizophrenia 2) bipolar disorder, 3) schizoaffective disorder. The common reasons for prescribing ECT at Razi Psychiatric Center were: 1) resistance to treatment 2) signs of acute psychosis 3) presence of catatonic symptoms. It was found that sex & age had no influence on prescribing ECT at Razi Psychiatry Center (P>0.05). Conclusion: In regards to the ECT importance and its effectiveness on one hand, and its adverse side effects in the situations, previous research and references not confirming its use on the other hand, it is necessary to emphasis a continuing education for psychiatrists on ECT and also educating the residents of psychiatry and other related groups for the use of ECT. تشنج الکتریکی, دلایل تجویز, مقاومت به درمان, کاتاتونیا, موتیزم Electro convulisive therapy, Prescription reasons, Resistance to treatment, Catatonia, Motism 14 20 http://rehabilitationj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-123&slc_lang=fa&sid=1 Omid Rezaei امید رضایی E-mail: dr.Rezaei@uswr.ac.ir Yes Department of Psychiatry, University of Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran. گروه روانپزشکی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران. Farid Fadaei فربد فدایی No Sahel Hemmati ساحل همتی No Behrouz Dolatshahi بهروز دولتشاهی No Masoud Karimlou مسعود کریملو No

fa مقایسه انگ بیماری روانی در خانواده‌های بیماران مبتلا به اسکیزوفرنیا و اختلال افسردگی عمده بدون خصایص روانپریشی Comparison of Mental Illness Stigmatization in Families of Schizophernic and Major Depressive Disorder Patients without Psychotic Features عمومى General پژوهشی Original هدف: این مطالعه، با هدف مقایسه انگ بیماری روانی و عوامل مرتبط با آن، در خانواده‌های بیماران مبتلا به اسکیزوفرنیا و اختلال افسردگی عمده بدون خصایص روانپریشی، مطابق معیارهای DSM – IV – TR انجام شد. روش بررسی: مطالعه مقطعی- مقایسه‌ای حاضر با استفاده از روش نمونه گیری موارد در دسترس درمانگاه و بیمارستان روانپزشکی رازی و با انتخاب 40 نمونه از هر گروه اجرا گردید. ابزار اصلی جمع آوری داده‌ها، پرسشنامه 34 سئوالی خوداجرا بود، که در مطالعات پیشین دارای اعتبار شناخته شده و جهت بررسی انگ زدن طراحی شده است. یافته‌ها: نتایج مطالعه نشان داد که 45 درصد از افراد گروه اسکیزوفرنیا و 32/5 درصد از افراد گروه افسردگی عمده بدون خصایص روانپریشی، مورد تبعیض و تمسخر قرار گرفته‌اند. در گروه اسکیزوفرنیا بین مدت بیماری فرد، دفعات بستری شدن او و مورد تبعیض و تمسخر قرار گرفتن، رابطه آماری معنادار وجود داشت (P<0/05). همچنین در گروه اسکیزوفرنیا بین تشخیص بیماری و مخفی نگه داشتن بیماری فرد توسط خانواده ارتباط آماری معنادار بود (P<0/05). نتیجه‌گیری: نیمی از خانواده‌های بیماران روانی مورد تمسخر قرار می‌گیرند، و به علت انگ بیماری روانی احساس ناراحتی و شرم می‌کنند. میزان انگ با نوع بیماری ارتباط دارد. استفاده از آموزش روانی خانواده‌ها و نیز آموزش در سطح جامعه در بالا بردن سطح آگاهی و کاهش انگ بیماری روانی می‌توانند مؤثر باشد. Objective: This study was directed to compare the effect of mental illness stigmatization and its related features on the families of the patients with the schizophrenia and major depressive disorder (MDD) without psychotic features, based on the criterion of DSM-IV-TR conducted on 2005. Materials & Methods: This research was a cross – sectional and comparative study which performed on 40 family members in each group of above mentioned disorders, who had such medical record at Razi psychiatric center or clinic. The interviews were performed using a self–administered 34 items questionnaire which has shown its validation in previous studies. Results: The findings indicated that forty - five percent of the schizophrenia group and thirty – two point five percent of the MDD without psychotic features, have been under discrimination and humiliation .The results have also shown that there is only in the schizophrenia group, a significant correlation between the stigma in the family and the duration of patient’s mental disorder and the frequency of their hospitalization (P<0.05). There has also been a significant correlation between the diagnosis of the illness and it’s denying and hiding by the family members (P<0.05). Conclusion: One half of the families of psychiatric patients experiences the humiliation and discrimination and suffering from the stigmatization which in turn makes them feel uncomfortable and ashamed. The type of the psychiatric disorder play a major role in the stigmatization. The psycho – education of the family along with the general education of the community can have a significant effect on the reduction and hopefully elimination of such stigma. انگ, بیماری روانی, خانواده, آموزش روانی, اسکیزوفرنیا, اختلال افسردگی عمده Stigma, Mental illness, Family, Psycho education, Schizophrenia, Major depressive disorder 21 27 http://rehabilitationj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-124&slc_lang=fa&sid=1 Bahman Shah-Veysi بهمن شاه‌ویسی E-mail: B-Veysi@uswr.ac.ir Yes Razi Hospital, University of Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran. مرکز آموزشی درمانی روانپزشکی رازی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران. Saeed Shoja-Shefti سعید شجاع‌شفتی No Farid Fadaei فربد فدایی No Behrouz Dolatshahi بهروز دولتشاهی No

fa بررسی میزان شیوع اختلالات رفتاری در دانش‌آموزان دوره ابتدایی استان ایلام The Evaluation of Behavioral Disorder Prevalence in Ilam Province Primary Students عمومى General پژوهشی Original هدف: اختلالات رفتاری طیف وسیعی از مشکلات دوران کودکی را تشکیل می‌دهد که شیوع آن در مناطق مختلف ایران و جهان دارای نوسانات بسیاری است. پژوهش حاضر به بررسی میزان شیوع اختلالات رفتاری در دانش‌آموزان دوره ابتدایی استان ایلام می پردازد. روش بررسی: این پژوهش یک مطالعه توصیفی و مقطعی است که جامعه آماری آن را کلیه دانش‌آموزان مدارس ابتدایی استان ایلام در سال تحصیلی 84-1383 تشکیل می دادند. حجم نمونه پژوهش حاضر 1546 دانش‌آموز بود که با استفاده از فرمول حجم نمونه و براساس شیوه نمونه‌گیری طبقه‌ای برحسب جنسیت، منطقه و محل زندگی و پایه تحصیلی و به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چند مرحله‌ای جهت تکمیل پرسشنامه انتخاب شدند. از پرسشنامه راتر فرم معلم به عنوان ابزار غربالگری و فرم مصاحبه تشخیصی روانپزشکی برای دانش‌آموزانی که در آزمون راتر نمره بالاتر از نقطه برش داشتند، جهت تأیید تشخیص استفاده گردید. برای تحلیل داده‌ها آزمون خی دو مورد استفاده قرار گرفت یافته‌ها: نتایج نشان داد که میزان شیوع اختلالات رفتاری در دانش‌آموزان دوره ابتدایی استان ایلام 2/10 درصد می‌باشد. میزان شیوع در پسران بیشتر از دختران، در مناطق شهری بیشتر از مناطق روستایی و در پایه تحصیلی سوم بیشتر از سایر پایه‌های تحصیلی است. همچنین نتایج میزان شیوع برحسب زیرگروه‌های طبقات تشخیصی اختلالات رفتاری آزمون راتر نشان داد که اختلال ناسازگاری اجتماعی بیشترین و اختلال رفتارهای ضداجتماعی کمترین میزان شیوع را داشتند و در بین عوامل جمعیت‌شناختی، تحصیلات والدین، طلاق والدین و سابقه بیماری روانی در خانواده با بروز اختلالات رفتاری در کودکان رابطه معناداری داشتند (P>0/05). نتیجه‌گیری: میزان شیوع اختلالات رفتاری در استان ایلام در مقایسه با سایر پژوهشهای انجام گرفته در داخل و خارج از کشور در دامنه متوسط قرار دارد. Objective: Behavioral disorders constituted a wide range of childhood problems and its prevalence has been fluctuated in several areas of the world and Iran. This essay deals with the degree of behavioral disorders prevalence of Ilam province primary students. Materials & Methods: This research is a descriptive and cross-sectional study. Statistical universe of this research consists of all students of primary grade in Ilam in educational year of 2004-2005. The number of students in this research, to implement the uestionnaire, was 1546 students who were selected according the method of quota sampling in accordance of sex, living areas, educational grade and the method of multistage cluster sampling. The teacher form of Rutter questionnaire was used as screening tool and psychiatry diagnostic interview form for students who had the higher score than cut-off point in Rutter test. The Chi- Square test was used to analyze the data. Results: The findings showed degree of behavioral disorders prevalence in primary school students in Ilam province was about 10/2 per cent. The degree of prevalence in boys was greater than girls, in rural areas was higher than in urban areas. It also was greater in senior students in comparison with other educational grades. The results of prevalence according to sub-groups of diagnostic class of Rutter test shown that the highest degree of prevalence belongs to social maladjustment disorder and the lowest degree of prevalence belongs to anti-social behaviors disorder. There was a significant relation among factors such as demographic, parent`s education, parents` divorce and record of mental disease in the family and the behavioral disorders incidence in child. Conclusion: Degree of behavioral disorders prevalence in comparison with the other researches in and out of Iran is in a medium domain. شیوع, اختلالات رفتاری, دانش‌آموزان دوره ابتدایی استان ایلام, ناسازگاری اجتماعی, رفتارهای ضد اجتماعی Prevalence, Behavioral disorders, Primary school students, Social maladjustment, Anti social behaviors 28 33 http://rehabilitationj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-125&slc_lang=fa&sid=1 Katayoun Khoushabi کتایون خوشابی E-mail: kkushabi@yahoo.com Yes Department of Psychiatry, University of Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran. گروه روانپزشکی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران. Shahram Moradi شهرام مرادی No Setareh Shojaei ستاره شجاعی No Ghorban Hemmati-A'lamdarlou قربان همتی علمدارلو No Gholam Reza Dehshiri غلام‌رضا دهشیری No Abolghasem Issa-Morad ابوالقاسم عیسی‌مراد No

fa مدلیابی خود اثرمندی جسمانی در افسردگی نوجوانان بر مبنای مدل عاملیتی بندورا از افسردگی Modeling of Physical Self-Efficacy in Adolescence Depression: Bandura's Agentic Model of Depression عمومى General پژوهشی Original هدف: این پژوهش با هدف بررسی و مدلیابی تأثیر مستقیم و غیرمستقیم خوداثرمندی جسمانی بر افسردگی نوجوانان انجام شده است. روش بررسی: آزمودنیهای این پژوهش توصیفی – مقطعی، 946 نفر از دانش‌آموزان مقطع دبیرستان و پیش دانشگاهی شهر تهران می‌باشند که به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چند مرحله‌ای- تصادفی انتخاب شده اند. ابزار گردآوری اطلاعات عبارتند از: سیاهه افسردگی کودک (CDI)، پرسشنامه خوداثرمندی جسمانی، پرسشنامه اجتناب اجتماعی و پرسشنامه طرد همسالان. پس از تکمیل پرسشنامه‌ها توسط نمونه‌های پژوهش، بــرای تجزیه تحلیل داده‌ها از نرم افزار کامپیوتری لیزرل و روش مدلیابی معادلات ساختاری استفاده شد. روش مدلیابی ساختاری اساساً برای مشخص کردن پدیده مورد مطالعه در قالب متغیرهای علت و معلولی استفاده می‌گردد. یافته‌ها: از طریق روش تحلیل عاملی، دو عامل خود اثرمندی مهارت و تسلط جسمانی و خوداثرمندی ارائه مهارتهای جسمانی مشخص شده و مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج (RMR=0/079, RMSEA=0/047, NFI=0/95, CFI=0/97, GFI=0/96) نشان داد که تأثیر مستقیم خوداثرمندی مهارت و تسلط جسمانی بر افسردگی معنی‌دار نمی‌باشد (P>0/05). اما تأثیر غیرمستقیم آن معنی‌دار است (P<0/05). همچنین تأثیر مستقیم خوداثرمندی در ارائه مهارتهای جسمانی بر افسردگی و نیز تأثیر غیرمستقیم آن معنی‌دار می‌باشد (P<0/05). نتیجه‌گیری: خوداثرمندی ارائه مهارتهای جسمانی و کسب ارزیابی مثبت اجتماعی به طور مستقیم و همچنین به طور غیرمستقیم از طریق اجتناب اجتماعی و طرد همسالان بر افسردگی نوجوانان مؤثر است. خوداثرمندی مهارت و تسلط جسمانی بر افسردگی نوجوانان تأثیر مستقیم نداشته و از طریق اجتناب اجتماعی و طرد همسالان بر افسردگی نوجوانان مؤثر است. Objective: The present study examines Bandura’s agentic model of depression in adolescence as well as modeling physical domain of self-efficacy. Materials & Methods: In this descriptive and cross-sectional study the selected samples were 946 students (471 girls and 475 boys) of high schools from north, south, east, west and central region of Tehran. The schools were selected by random sampling. Participants completed Child Depression Inventory (CDI), Physical Efficacy Questionnaire and scales measuring social avoidance and peer rejection. The design of this study is structural equation modeling which includes two sections: first confirmatory factor analysis. Second, structural equation. This study examined direct and indirect self-efficacy pathways to adolescence depression. Results: Findings revealed satisfactory fit: RMR=0/079, RMSEA=0/047, NFI=0/95, CFI=0/97and GFI=0/96. The direct effect of physical mastery and skill self-efficacy is not significant on depression (P>0/05), but it’s indirect effect is significant (P<0/05). Conclusion: Results showed that direct and indirect impact through peer rejection and social avoidance of physical presentation is significant but physical mastery efficacy is not significant. خوداثرمندی, خوداثرمندی جسمانی, افسردگی, نوجوان, مدلیابی Self-Efficacy, Physical self-Efficacy, Depression, Adolescent, Modeling 34 39 http://rehabilitationj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-126&slc_lang=fa&sid=1 Carineh Tahmasian کارینه طهماسیان E-mail: karineh_438@yahoo.com Yes Family Research Institute, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran. پژوهشکده خانواده، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. Ali Reza Jazayeri علی‌رضا جزایری No Parvaneh Mohammadkhani پروانه محمدخانی No Mahmoud Ghazi-Tabatabaie محمود قاضی‌طباطبایی No

fa تعیین اثربخشی نوروفیدبک بر عملکرد هوشی کودکان مبتلا به اختلال بیش‌فعالی/نقص توجه Neurofeedback Specification Efficacy on Intelligent Performance of Attention Deficit/Hyperactivity Disorder Children عمومى General پژوهشی Original هدف: این پژوهش به منظور بررسی اثربخشی روش نوروفیدبک و مقایسه آن با ریتالین و درمان ترکیبی نوروفیدبک و ریتالین توأم در کاهش علائم اختلال بیش‌فعالی / کمبود توجه انجام شده، یعنی اثربخشی این روشهای درمانی را بر افزایش نمرات هوشی آزمودنیها مد نظر قرار داده است. روش بررسی: در این پژوهش شبه تجربی که به شکل (Case series) انجام شد، تعداد 16 نفر آزمودنی مبتلا به اختلال بیش‌فعالی – کمبود توجه نوع مرکب که به صورت هدفمند انتخاب شده بودند، در 4 گروه مختلف به مدت 10 هفته تحت درمان با هر یک از سه رویکرد فوق قرارگرفتند. گروه چهارم هیچ درمانی نگرفتند. یافته‌ها: نتایج نشان داد که درمان ترکیبی نوروفیدبک و ریتالین در هر 4 آزمودنی موجب افزایش هوشبهر شده است. درمان با ریتالین به تنهایی نیز در هر 4 آزمودنی موجب افزایش نمرات هوشی گردید، اما این میزان در برخی موارد خیلی قابل توجه نبود. روش درمانی نوروفیدبک نیز در 3 نفر از آزمودنیها موجب افزایش نمره هوشبهر گردید. در گروه چهارم تغییراتی حاصل نشد. نتیجه‌گیری: اثربخشی درمان ترکیبی نوروفیدبک و ریتالین در افزایش نمرات کودکان مبتلا به اختلال بیش‌فعالی/نقص توجه در آزمون هوشی تجدید نظر شده وکسلر کودکان بیشتر از هریک از دو روش دیگر به تنهایی است. Objective: The purpose of this research was to compare the efficacy of Neurofeedback, Ritalin and Combined therapy in reducing ADHD symptoms. The efficacy of such methods measured by testing increasing intelligent scores of the participants. Materials & Methods: In this quase-experimental research, as case series, 16 participating children with mixed ADHD, that were selected as a purposeful manner, were treated into above approaches within four groups for ten weeks. The fourth group was not treated. Results: The findings shown that the increasing of Intelligence Quotient (IQ) was caused by the combined treatment of Neurofeedback and Ritalin in every four group participants. Treatment by Ritalin alone caused increasing the intelligent scores, but it in some cases it was not considerable. Treatment method of Neurofeedback also caused increasing the score of IQ in three group participants. There was no change in the fourth group. Conclusion: Efficacy of mixed therapy of Neurofeedback and Ritalin had increased the scores of children with ADHD in the intelligent as revised test of WISC-R shown in compare to the two other methods. نوروفیدبک, ریتالین, هوش, اختلال بیش‌فعالی–کمبود توجه, آزمون هوش‌بهر و کسلر Neurofeedback, Ritalin, Intelligence, Attention deficit-hyperactivity disorder, Wechsler intelligence test 40 52 http://rehabilitationj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-128&slc_lang=fa&sid=1 Hamid Yaghoubi حمید یعقوبی E-mail: hyaghubi@yahoo.com Yes Department of Psychology, Faculty of Humanities, Shahed University, Tehran, Iran. گروه روانشناسی، دانشکده علووم انسانی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران. Ali Reza Jazayeri علی‌رضا جزایری No Katayoun Khoushabi کتایون خوشابی No Behrouz Dolatshahi بهروز دولتشاهی No Zahra Niknam زهرا نیکنام No

fa مقایسه سازگاری اجتماعی مادران دختران عقب‌مانده ذهنی آموزش‌پذیر با مادران دختران عادی شهر کاشان Comparison of Social Adjustment between Mothers of Educable Mentally Retarded Girls and Mothers of Normal Girls in Kashan عمومى General پژوهشی Original هدف: در این تحقیق سازگاری اجتماعی مادران دختران عقب‌مانده ذهنی آموزش پذیر با سازگاری اجتماعی مادران دختران عادی مقایسه شده است. هدف از این مطالعه پاسخ به این پرسش بود که آیا حضور کودک عقب‌مانده ذهنی بر سازگاری اجتماعی مادران تأثیر منفی دارد یا نه؟ روش بررسی: این پژوهش یک مطالعه مورد- شاهدی از نوع تحلیلی است. نمونه‌های این تحقیق شامل 80 نفر، 40 مادر دارای فرزند دختر عقب‌مانده ذهنی با انتخاب تصادفی از مدارس استثنایی و 40 مادر دارای فرزند دختر عادی با انتخاب تصادفی از بین مادرانی که با گروه مورد همتاسازی شده بودند، می‌باشد. در این مطالعه از مقیاس سازگاری اجتماعی ویزمن وپی‌کل (1974) استفاده شد. این مقیاس یک مصاحبه نیمه سازمان یافته است که سازگاری اجتماعی رادرهفت نقش یا حوزه اصلی بررسی می‌کند. این نقشها شامل: سازگاری در شغل، فعالیتهای اجتماعی و فوق برنامه، روابط خویشاوندی، روابط زناشویی، نقش والدینی، روابط خانوادگی و وضعیت اقتصادی می‌باشد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که بین سازگاری اجتماعی مادران دختران عقب‌مانده ذهنی با سازگاری اجتماعی مادران دختران عادی تفاوت معنی‌داری وجود دارد (P<0/01). آنالیز واریانس و همبستگی نشان داد که بین سازگاری اجتماعی مادران دختران عقب‌مانده ذهنی با متغیرهای دموگرافیک سن کودک، سن مادر، میزان تحصیلات،‌ طول مدت ازدواج، تعداد فرزندان وترتیب تولد فرزند عقب‌مانده ذهنی ارتباط معنی‌داری وجود ندارد (P<0/01). نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج حاصله به نظر می‌رسد در مجموع مادران دارای دختر عقب‌مانده ذهنی نسبت به مادران دختران عادی سازگاری اجتماعی کمتری دارند. Objective: In this research, comparison of social adjustment in mothers of educable mentally retardedand girls mothers of normal girls has been investigated. The purpose of this study was answer to this questions that whether presence of mentally retarded child has a negative effect on social adjustment of mothers. Materials & Methods: This research is a case–control and analytical study. 80 mothers (composed of 40 mothers having mentally retarded girls and 40 mothers having normal girls who educated in middle schools) were selected with random sampling. In the present study the weissman & paykel social adjustment scale (1974) was used. This is a semi-structured interview which investigates social adjustment in seven main areas: used work, social and leisure activities, extended family relations, marital relations, parental role, family unit and economic position. Results: The findings showed that there is a significant difference between social adjustment in mothers of mentally retarded and mothers of normal girls (P<0.01). One way ANOVA and correlation showed that there was not significant difference between the demographic variables (child age, mother age, the length of marriage, the education level of mother, number of children the position of the child in the family) and social adjustment of mothers of mentally retarded girls (P<0.01). Conclusion: From the results, we can come up with the point, that the social adjustment of mothers of mentally retarded girls is less than that of mothers of normal girls. سازگاری اجتماعی, دختران عقب‌مانده ذهنی, خانواده, مادر Social adjustment, Mentally retarded girls, Family, Mother 40 47 http://rehabilitationj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-127&slc_lang=fa&sid=1 Ma'soumeh Kouhsali معصومه کوهسالی E-mail: mkoohsali58@gmail.com Yes Department of Psychology & Education Exceptional children, University of Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran. گروه روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران. Seyyed Mahmoud Mirzamani سیدمحمود میرزمانی No Parvaneh Mohammadkhani پروانه محمدخانی No Masoud Karimlou مسعود کریملو No

fa نقش تازه‌جویی و هیجان طلبی در سوء مصرف و وابستگی به مواد شبه‌افیونی The Role of Novelty and Sensation Seeking in Opioid Abuse and Dependence عمومى General پژوهشی Original هدف: از عوامل مؤثر در گرایش به سوء مصرف مواد، عوامل شخصیتی است. در این میان مؤلفه تازه‌جویی و هیجان‌طلبی (یکی از مؤلفه‌های مزاجی شخصیت) بطور بارزی با استعداد ابتلا به سوء مصرف مواد همراه است. هدف از پژوهش حاضر بررسی دقیق‌تر ارتباط بین سوء مصرف و وابستگی به مواد شبه افیونی با مؤلفه مزاجی تازه‌جویی می‌باشد. روش بررسی: این پژوهش به روش تحلیلی مورد – شاهدی برروی یکصد نفر از مراجعین به دو مرکز ترک اعتیاد در شهر تهران که بطور تصادفی انتخاب شده بودند انجام شد. گروه مورد برمبنای ملاکهای تشخیصی D‏SM–IV–TR به سوء مصرف یا وابستگی به مواد شبه افیونی مبتلا بودند. گروه شاهد نیز از بین آن دسته از همراهان مراجعین که مطابق همتاسازی با گروه مورد مشابهت داشتند و براساس ملاکهای فوق، سابقه هیچگونه سوء مصرف و یا وابستگی به مواد را نداشتند، بطور تصادفی انتخاب شدند. در مورد همه آزمودنیها به ترتیب پرسشنامه ویژگیهای دموگرافیک و مصاحبه نیمه ساختار یافته سوء مصرف یا وابستگی مواد برمبنای DSM–IV–TR و سپس پرسشنامه مقیاس محرک خواهی «هیجان‌طلبی» زاکرمن اجرا گردید. یافته‌ها: افراد مبتلا به سوء مصرف و وابستگی به مواد اپیوئیدی نسبت به گروه شاهد، میانگین نمرات تازه‌جویی یا هیجان‌طلبی بالاتری را نشان می‌دادند که این تفاوت معنی دار بود (P<0/05). بین سن شروع اولین سوء مصرف مواد و مؤلفه تازه‌جویی، همبستگی منفی و معنی‌دار وجود داشت (P<0/05). همچنین ارتباطی معنی دار بین سابقه سوء مصرف مواد به شکل تزریقی با میزان بالاتر مؤلفه تازه‌جویی مشاهده شد. نتیجه‌گیری: با توجه به رابطه بین سوء مصرف مواد و مؤلفه مزاجی تازه‌جویی و نیز قابلیت سنجش این مؤلفه با یک آزمون روانشناختی معتبر و قابل اجرا، به راحتی می‌توان افراد پرخطر را در سنین نوجوانی مشخص کرده و اقدامات پیشگیری اولیه را بطور مؤثرتری به اجرا گذاشت. Objective: Personality characteristics have an effective role in tendency toward substance abuse related disorders. Novelty seeking also has a specific role in vulnerability of substance abuse. The main aim of this study was the exact assessment of relationship between opioid abuse and / or dependence with in novelty seeking. Materials & Methods: This analytical and cross-sectional study was done on 100 subjects who referred to two drug abuse therapeutic centers in Tehran, Iran. Research samples considered of persons with opioid abuse and dependence based on DSM IV–TR diagnostic criteria. Control group considered persons without any substance related disorders. First, all of the subjects fulfilled demographic questionnaires and were interviewed by Semi structured Interview for Substance Related Disorders based on DSM IV–TR, and then Sensation Seeking Scale (Zuckermann) Questionnaire. Results: The mean score for novelty seeking in subjects with opioid abuse and dependence was higher than control group (15.31 against 9.89). Their diference was significant (P<0.05).There was a negative and significant relationship between the age of onset of substance abuse and novelty seeking (P<0/05). Also there was a significant relation between intravenous drug use and higher scores of novelty seeking. Conclusion: Regarding the relationship between substances related disorders and novelty seeking component, respecting the measurability of a reliable and practical psychological test, one can easily screen higher-risk factors in adolescents and perform a quicker primary prevention measures among such groups. سوء مصرف مواد, وابستگی به مواد, مواد شبه‌افیونی, مؤلفه مزاجی, تازه‌جویی, هیجان‌طلبی Substance abuse, Dependence, Opioids, Temperament, Novelty seeking 53 57 http://rehabilitationj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-129&slc_lang=fa&sid=1 Seyyed Ali Reza Haj-Seyyed-Javadi سیدعلی‌رضا حاج‌سیدجوادی No Robabeh Mazinani ربابه مزینانی E-mail: robabe_mazinani@yahoo.com Yes Razi Hospital, University of Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran. مرکز آموزشی درمانی روانپزشکی رازی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران. Farid Fadaei فربد فدایی No Behrouz Dolatshahi بهروز دولتشاهی No

fa کارکرد خانواده در بیماران دچار اختلال هویت جنسی Family Functioning in Patients with Gender Identity Disorder عمومى General پژوهشی Original هدف: اختلال هویت جنسی یک وضعیت نسبتاً نادر است که در آن افراد، هویت جنسی خود را با آنچه ظاهر آنها نشان می‌دهد نامتجانس احساس می‌کنند. از عوامل مهم مرتبط با آن خانواده را بوده که احتمالاً در سبب شناسی و در عین حال نگهداری آن مؤثر است. به این ترتیب بررسی رابطه کارکرد خانواده با این اختلال به خصوص در کشور ایران که هدف این مطالعه نیز می‌باشد، می‌تواند در بالا بردن کیفیت کمک به بیماران مبتلا مفید واقع شود. روش بررسی: این پژوهش به روش مقطعی مقایسه‌ای و از نوع مورد – شاهدی و با نمونه‌گیری در دسترس انجام شد که در آن تعداد 37 نفر از مراجعه‌کنند‌گان به سازمان پزشکی قانونی که تشخیص اختلال هویت جنسی، توسط کمیسیون روانپزشکی در آنها محرز شده بود، پرسش‌نامه‌های اطلاعات فردی و ابزار سنجش خانواده که ابزاری برای بررسی کارکرد خانواده است را تکمیل نمودند (گروه نمونه) و با روش همسان سازی 37 نفر از افراد در دسترس که با ارزیابی روانپزشک فاقد هرگونه اختلال روانپزشکی بودند نیز به عنوان گروه مقایسه پرسش‌نامه‌ها را تکمیل نمودند. داده‌ها با استفاده از آزمون تی برای گروه‌های مستقل مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: نتایج نشان داد که «کارکرد خانواده» (P=0/034) و همچنین ابعاد کارکردی «آمیختگی عاطفی» (P=0/03)، «کنترل رفتار»(P=0/021) و «پاسخگویی عاطفی» (P=0/009) در گروه نمونه نسبت به گروه مقایسه دارای اختلال معنادار و از کارایی پایین‌تری برخوردار بود، در حالی که این تفاوت در مورد ابعاد کارکردی «نقش‌ها» (P=0/15)، «حل مسئله» (P=0/16) و «ارتباط» (P=0/066) به طور معنادار به چشم نمی‌خورد. نتیجه‌گیری: با توجه به یافته‌های پژوهش وجود اختلال هویت جنسی در افرادی که دچار مسائل و مشکلات عاطفی، احساسی و هیجانی بیشتری در خانواده هستند محتمل‌تر و کمک گسترده به این افراد از طریق مداخلات خانوادگی می‌تواند مؤثر واقع شود. همچنین آگاهی دادن به خانواده‌ها در مورد نیازهای عاطفی و تربیتی فرزندان، احتمال بروز این اختلال را کاهش می‌دهد. Objective: Gender Identity Disorder is a rare condition in which individuals experience their gender identity as being incongruous with their phenotype. An important factor related with this disorder is family, which plays a role in etiology and maintenance of the disorder. Finding the relationship between family functioning and Gender Identity Disorder (GID), can be useful for enhancement of the interventions program, to help the patients and evaluation of this relationship is aim of this study. Materials & Methods: This study was a cross – sectional and case-control research. In this study 37 individuals who have been reffered to Iran Forensic Medicine Organization with Gender Identity Disorder (GID) diagnosed by pschiatric commision filled demographic questionnaire and Family Assessment Device. Matching the control variable (sex, age, and education), 37 available individuals who have no psychiatric problem were selected in control group and filled the device. Data was analized using by T- test for independent groups. Results: Results showed that "family functioning" (P=0.034) and some functional demensions including "Affective involvement" (P=0.03), "Control of behavior" (P=0.021) and "Affective responsibility" (P=0.009) in Gender Identity Disorder (GID) group in comparison with control group were more unsuficient. But there is no significant diffrence in "Roles" (P=0.15), "Problem Solving" (P=0.16) and "Communication" (P=0.066) between two groups. Conclusion: In regard to findings of this study, programs through the family intervention can be useful for Gender Identity Disorder (GID) patients. In other hand by viewing these factors planing some programs for prevention and treatment of Gender Identity Disorder (GID) is suggested. اختلال هویت جنسی, کارکرد خانواده, آمیختگی عاطفی, کنترل رفتار, پاسخگویی عاطفی, نقش‌ها, حل مسئله, ارتباط Gender identity disorder, Family functioning, Affective involvement, Behavior control, Affective responsibility, Roles, Problem solving, Communication 58 63 http://rehabilitationj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-130&slc_lang=fa&sid=1 Omid Rezaei امید رضایی E-mail: dr.rezaei@uswr.ac.ir Yes Department of Psychiatry, University of Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran. گروه روانپزشکی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران. Seyyed Mehdi Saberi سیدمهدی صابری No Hossein Shahmoradi حسین شاه‌مرادی No Ghaffar Malek-Khosravi غفار ملک‌خسروی No

fa فرسودگی شغلی و عوامل مرتبط با آن در کارمندان بیمارستان روانپزشکی رازی Burnout and It's Effective Factors Among the Personnel of Razi Psychiatric Hospital عمومى General پژوهشی Original هدف: هدف این مطالعه بررسی میزان فرسودگی شغلی و ابعاد مختلف آن در کارکنان درمانی و اداری بیمارستان روانپزشکی رازی تهران و ارتباط آن با متغیرهای جمعیت شناختی و سایر عوامل مرتبط بود. روش بررسی: این مطالعه یک پژوهش تحلیلی مقطعی بود. بر اساس نمونه‌گیری طبقه‌ای- تصادفی، تعداد 250 نفر به عنوان حجم نمونه نهایی متناسب با تعداد کارمندان واحدها انتخاب شدند. به علت عدم همکاری و نقص در تکمیل اطلاعات، مطالعه نهایی بر روی 198 نفر انجام گرفت. برای تمام افراد پرسشنامه فرسودگی شغلی مازلاخ و پرسشنامه‌ جمعیت شناختی تکمیل شد. یافته‌ها: میانگین نمره فرسودگی شغلی در کل جمعیت مورد مطالعه 29/06 و در حد خفیف بود. فرسودگی شغلی در کارکنان درمانی به نسبت اداری، نمره بالاتری را به خود اختصاص داده بود و این اختلاف از نظر آماری معنی‌دار بود. اختلاف بین میانگین نمره مازلاخ بین کارمندان درمانی و اداری بیمارستان در زمینه‌های خستگی هیجانی و احساس کفایت شخصی از نظر آماری معنی‌دار بود، ولی در زمینه مسخ شخصیت ارتباط معنی‌داری وجود نداشت. فرسودگی شغلی با جنسیت و ساعات کار کارمندان در هفته، دارای ارتباط معنی‌دار ولی با سن کارمندان و وضعیت تأهل و میزان متوسط درآمد ماهیانه آنها فاقد ارتباط معنی‌دار بود. نتیجه‌گیری: فرسودگی شغلی (هرچند خفیف) به نحو قابل ملاحظه‌ای در کارکنان مرکز روانپزشکی رازی وجود دارد. این وضعیت شکل جدی تری در کارکنان درمانی بیمارستان دارد. امیدواریم نتایج به دست آمده از این مطالعه بتواند برای برنامه‌ریزی بهتر در استفاده از نیروهای تخصصی و ارائه خدمات بهتر به بیماران روانپزشکی مفید باشد. Objective: The purpose of this research was to evaluate the effect of burnout factors among the Personnel of therapeutic ward and bureaucrat ward in Razi psychiatric hospital. Evaluation of relationship between burnout and demographic factors of personnel, were another purpose of this study. Materials & Methods: In this cross-sectional and analytical study 250 personnel were selected through a multi clustral sampling. Due to non cooperation of some personnel, final analysis was performed on 198 questioners with Maslach and demographic questionnaires. Results: The mean Maslach score was 29/06 with mild burnout. This score in the personnel of therapeutic ward was greater than the personnel of bureaucrat and their difference, were significant (P=0.007). There was a significant correlation between the mean emotional exhaustion and feelings of personal accomplishment scores in two groups (P<0.05) and no relation with the mean of depersonalization score (P=0.1). There was no significant relation between marital status and earning from this profession and burnout (P>0.05) but there was a significant correlation between sex in all of personnel (P=0.04) and weekly hours of work related to burnout in personnel of therapeutic ward (P=0.003). Conclusion: There is a least level of burnout seen in the personnel of therapeutic group. We hope these results will be useful in strategic programs in psychiatry fields. Keywords: Burnout / Personnel of Therapeutic Ward / Personnel of Bureaucrat Ward / Razi Psychiatric Hospital فرسودگی شغلی, کارکنان درمانی, کارکنان اداری, بیمارستان روانپزشکی رازی, پرسشنامه مازلاخ Burnout, Personnel of therapeutic ward, Personnel of bureaucrat ward, Razi psychiatric hospital 64 70 http://rehabilitationj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-131&slc_lang=fa&sid=1 Arash Mirab-Zadeh آرش میراب‌زاده E-mail: arashmirabzadeh@uswr.ac.ir Yes Razi Hospital, University of Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran. مرکز آموزشی درمانی روانپزشکی رازی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران. Shahram Irani شهرام ایرانی No Mercedeh Sami'ei مرسده سمیعی No Golnaz Feiz-Zadeh گلناز فیض زاده No

fa بررسی نقش آموزش مهارت‌های ارتباطی و حل مسئله اجتماعی بر عزت نفس و هوش‌بهر دانش‌آموزان The Role of Communication Skills and Social Problem Solving Training on Self-Esteem and IQ in Third Grade Students عمومى General پژوهشی Original هدف: هدف از این پژوهش بررسی نقش آموزش مهارتهای ارتباطی و حل مسئله اجتماعی بر عزت نفس و هوشبهر دانش‌آموزان مقطع سوم دبستان است. روش بررسی: برای انجام این مطالعه، روش تجربی پیش‌آزمون- پس‌آزمون انتخاب شد. چهل و هشت دانش‌آموز سوم ابتدایی به طور تصادفی به دو گروه مورد و شاهد تقسیم شدند. گروه مورد طی برنامه مهارتهای ارتباطی و حل مسئله به مدت 15 جلسه تحت آموزش قرار گرفتند. برای جمع آوری داده‌ها از پرسشنامه‌های هوش‌آزمای بازنگری شده وکسلر کودکان و اعتمادبه نفس پاپ و مک‌هیل استفاده گردید. در تحلیل داده‌ها، آزمون‌ تی به کار گرفته شد. یافته‌ها: تحلیل‌آماری پیش‌آزمون و پس‌آزمون نشان داد که آموزش به طور معنی‌داری نمرات هوش را در میان گروه مورد بهبود بخشیده است (P<0/05). تحلیل‌ آماری همچنین از بهبود معنی‌دار اعتماد به نفس در این گروه حکایت داشت. نتیجه‌گیری: یافته‌ها، بیانگر نقش و اثر مثبت آموزش مهارت‌های ارتباطی و حل مسئله اجتماعی بر اعتماد به نفس و هوشبهر می‌باشد. Objective: The purpose of this study is to evaluate the role of communication skills and social problem solving training on self- esteem and Intelligence Quotient (IQ), in third grade students. Materials & Methods: A pre test and post test experimental design were chosen in this study. Forty eight, third grade students were randomly selected and divided into case and control groups. The intervention group was trained through a communication and social problem solving skills program for 15 sessions. The WISC-R and Pope and McHale self-esteem questionnaire were used obtaining for data collection. T-test was utilized for data analysis. Results: The statistical analysis of the pretest and post-test scores revealed that the training did significantly improve IQ and self-esteem scores among the case study group (P<0.05). Conclusion: The finding indicates a positive relationship between communication and social problem solving skills with self esteem and IQ. مهارت های ارتباطی, حل مسئله اجتماعی, عزت نفس, هوشبهر, کودکان دبستانی Communication skills, Social problem solving, Self-esteem, Intelligence quotient(IQ), Elementary school children 71 76 http://rehabilitationj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-132&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Mahmoudi-Raad مریم محمودی‌راد E-mail: mahmoudi@uswr.ac.ir Yes Department of Psychiatry, University of Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran. گروه روانپزشکی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران. Hamid Reza Arasteh حمیدرضا آراسته No Susan Afghah سوسن افقه No Farid Barati-Sadeh فرید براتی‌سده No

fa بررسی تأثیر خدمات روانپرستاری مراقبت در منزل بر وضعیت روانی بیماران اسکیزوفرنیک Effectiveness of Psychiatric Nursing Home Care Services for Psychiatric Status in Schizophrenics عمومى General پژوهشی Original هدف: افزایش هزینه‌های بستری در بیمارستان، دوری از خانواده و خطر ابتلا به عفونتهای بیمارستانی منجر گردیده است تا روز به روز خدمات مراقبت در منزل مورد استقبال بیشتری قرارگیرد. از طرفی در بیماریهای روانی طولانی مدت از جمله اسکیزوفرنیا به دلیل اینکه بهبودی در آینده نزدیک متصور نمی‌باشد لذا ادامه مراقبت‌ها باید در منزل انجام پذیرد. هدف این پژوهش بررسی تأثیر مراقبت در منزل بر وضعیت روانی بیماران اسکیزوفرنیک با سیر طولانی مدت بود. روش بررسی: این پژوهش از نوع تجربی بوده است که در آن 48 نفرمددجوی اسکیزوفرنیک بطور تصادفی در دو گروه آزمون وکنترل جای گرفتند(هر گروه 24 نفر). مداخله پژوهش برای گروه آزمون پس از ترخیص از بیمارستان شامل مراقبت‌های پرستاری در منزل بود و برای گروه کنترل این مداخله انجام نگردید و روش جاری شامل مراجعه مددجو به درمانگاه روانی جهت ادامه درمانها انجام شد. دو گروه برای بررسی وضعیت روانی در هنگام بستری، هنگام ترخیص و سه ماه پس از ترخیص با پرسشنامه دموگرافیک و مقیاس مختصر روانپزشکی B‏PRS مقایسه شدند. برای تجزیه تحلیل داده‌ها از جداول توزیع فراوانی مطلق و نسبی و همچنین برای بررسی روابط بین متغیرها از آزمون آماری تی مستقل و آزمون مجذور کای در سطح معنی‌داری 95 درصد استفاده گردید. یافته‌ها: نتایج نشان داد که وضعیت روانی مددجویانیکه خدمات مراقبت در منزل دریافت می‌کردند بهتر از گروهی بود که این مراقبت را دریافت ننمودند و این تفاوت از نظر آماری معنی‌دار بود (P=0/007). نتیجه‌گیری: خدمات مراقبت پرستاری در منزل برای بیماران مبتلا به اسکیزوفرنیا مؤثر می‌باشد و می‌تواند به بهبود وضعیت روانی آنها منجر گردد. Objective: Increasing cost of hospitalization, family separation and superimposed due to home care attention are considered in schizophrenic patients. Recovery of chronic disease in schizophrenic not predictable for the time in future care nursing services, purpose of this study is determination of home care service effectiveness for care of for schizophrenic patients. Materials & Methods: In this experimental study 48 schizophrenic patients were selected and divided two groups as a random allocation (24 patients in intervention group and 24 patients in control group). For intervention group, psychiatric home care services after discharge were done every 15 days for 3 months. For control group routine predetermined date for next visit was done. Both groups assessed and compared for their psychiatric situation by using Brief Psychiatric Rating Scale (BPRS). Results: Findings showed, rate of BPRS in the discharge time, and after 3 month follow up in interventional group was better than control group. This different was found to be significant (P=0.007). Conclusion: A home care service is effective for schizophrenic’s psychiatric situation. Nursing care may be continued after their hospital discharge at the home. اسکیزوفرنیا, پرستاری, مراقبت در منزل, عود Schizophrenia, Nursing, Home care, Relapse 77 81 http://rehabilitationj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-133&slc_lang=fa&sid=1 Masoud Fallahi-Khoshknab مسعود فلاحی‌خشکناب E-mail: msflir@yahoo.com Yes Department of Nursing, University of Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran. گروه پرستاری، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران.

fa مختصات روان‌سنجی پرسشنامه افسردگی بک -2 در یک نمونه بزرگ مبتلایان به اختلال افسردگی اساسی Psychometrics Characteristic of Beck Depression Inventory-II in Patients with Magor Depressive Disorder عمومى General پژوهشی Original هدف: مطالعه حاضر به گزارش مختصات روانسنجی پرسشنامه افسردگی بک – 2 در ایران اختصاص دارد. روش بررسی: در یک مطالعه توصیفی کاربردی از نوع روانسنجی و اعتباریابی آزمون، 354 تن از افرادی که تشخیص افسردگی اساسی را دریافت داشته و در زمان مطالعه در دوره بهبودی نسبی به سر می‌بردند، با انتخاب هدفمند، به منظور تعیین درجه افسردگی و سنجش اثرات کارآزمایی‌های بالینی مورد ارزیابی قرار گرفتند. این آزمودنی‌ها از طریق یک فراخوان عمومی از مراکز روانشناسی و رواندرمانی و معرفی به مراکز اجرای طرح، پس از شرکت در مصاحبه بالینی ساختار یافته برای اختلالات DSM-IV و با رعایت ملاک‌های ورود و خروج مطالعه در طرح پژوهش قرار گرفتند. علاوه بر انجام مصاحبه بالینی، آزمودنی‌ها به پرسشنامه افسردگی بک-2 و مقیاس افسردگی پرسشنامه نشانگان مختصر پاسخ دادند. این مقاله اختصاص به گزارش نتایج مربوط به اجرای پرسشنامه افسردگی بک – II دارد. یافته‌ها: ‌نتایج حاصل از تحلیل عاملی، سنجش اعتبار و روایی پرسشنامه افسردگی بک-2 حکایت از کارآیی آن داشت. نتیجه گیری: پرسشنامه افسردگی بک – II در مسیر آزمون مختصات روانسنجی نشان داد که به طور پایایی برای تشخیص و سنجش شدت افسردگی قبل و بعد از درمان و در دفعات متعدد کاربرد دارد. نتایج تحلیل عاملی و سنجش روایی که در این مطالعه حاصل شد حکایت از تناسب آن برای ارزشیابی نتایج هر نوع کارآزمایی بالینی دارد. بویژه که می‌توان با توجه به عوامل سه گانه افسردگی مشخص کرد که تغییرات در چه ابعادی رخ می‌دهد. Object: Current study reports psychometrics characteristic of Beck Depression Inventory-II. Materials & Method: Three hundreds fifty four recovered depressed patients were assessed to determine the severity of depression and also the effect of randomized clinical trail. These subjects were recruited though community advertisement and clinical practices settings of psychiatrists and psychotherapists. After obtaining interviews, to evaluate the history of the primary problems (Past Major Depressive Disorder) and other exclude, include consideration criteria Beck Depression Inventory –II and Brief Symptom Inventory (Depression scale) were conducted. This article report data related to Beck Depression Inventory. Results: Results of the factor analysis, reliability and validity showed application of the Inventory in clinical setting. Conclusion: Psychometric characteristics of Beck Depression Inventory –II, reflects a robust diagnostic and results in related to severity of depression before and after treatment for several times. Evidence of the Beck Depression Inventory – II factorial validity, showed the marvellousness of assessing any kind of such clinical trial. Particularity with considering the three factors of depression, it would be possible to determine the dimensions of such respective changes. مختصات روان‌سنجی, پرسشنامه افسردگی بک –II, افسردگی اساسی Psychometrics Characteristic, Beck depression inventory –II, Magor depressive disorder 82 0 http://rehabilitationj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-134&slc_lang=fa&sid=1 Keith Stefan-Dabson کیت استفان‌دابسون No Department of Clinical Psychology, University of Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran. گروه روانشناسی بالینی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران. Parvaneh Mohammadkhani پروانه محمدخانی E-mail: parmohamir@yahoo.com Yes Omid Massah-Choulabi امید مساح‌چولابی No