Archives of Rehabilitation

fa کاهش موانع دسترسی زنان دارای معلولیت جسمی به مراقبت‌های دوران بارداری در ایران: خلاصه سیاستی مبتنی بر شواهد کیفی استان کرمانشاه Reducing Barriers to Prenatal Care Access for Women with Physical Disabilities in Iran: A Policy Brief Based on Qualitative Evidence from Kermanshah Province مدیریت توانبخشی Rehabilitation Management خلاصه سیاستی Policy brief <div style="text-align: justify;">در ایران، شیوع معلولیت در زنان حدود ۱۰ در هزار است. زنان دارای معلولیت جسمی در ایران، به ویژه در استان‌های کم برخوردار، با موانع جدی چندسطحی (فردی، اجتماعی و ساختاری) در دسترسی به مراقبت‌های دوران بارداری مواجه هستند. بر اساس شواهد بین‌المللی و یافته‌های کیفی، این موانع می‌توانند خطر عوارض بارداری و پیامدهای نامطلوب مادری را افزایش دهند و عدالت در سلامت را نقض کنند. هدف این خلاصه سیاستی، ارائه توصیه‌های عملی و قابل اجرا برای سیاست‌گذاران است تا دسترسی عادلانه این زنان به خدمات مراقبت بارداری ارتقا یابد. این خلاصه سیاستی بر پایه مطالعه کیفی انجام‌شده از طریق مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با ۲۴ نفر (۱۲ زن دارای معلولیت جسمی و ۱۲ ارائه‌دهنده خدمات سلامت) در استان کرمانشاه تدوین شده است. موانع کلیدی در دو سطح «ذینفعان» (نگرش منفی، کمبود دانش، حمایت ناکافی خانواده) و «سازمان» (دسترسی فیزیکی ضعیف، پوشش بیمه ناکافی، نبود پروتکل‌های تخصصی) شناسایی شدند. شواهد اصلی از استان کرمانشاه استخراج شده‌اند، اما توصیه‌های سیاستی در سطح نظام سلامت ایران ارائه می‌گردند. راهکارهایی مانند توانمندسازی ذینفعان از طریق آموزش اجباری ارائه‌دهندگان و کمپین‌های آگاهی عمومی، ایجاد سیستم حمایتی نظام‌مند (گسترش بیمه، مناسب‌سازی مراکز، حمل‌ونقل ویژه)، اصلاح فرآیندها و پروتکل‌های مراقبتی (ویزیت خانگی، کاهش ارجاعات غیرضروری) و تقویت همکاری‌های درون‌بخشی و بین‌بخشی (وزارت بهداشت، سازمان بهزیستی، بیمه‌ها) پیشنهاد می‌گردد. اجرای مرحله‌ای این سیاست‌ها با راهبری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و مشارکت سازمان بهزیستی و سازمان‌های بیمه‌گر، می‌تواند پیامدهای نامطلوب مادری را کاهش دهد، عدالت سلامت را تقویت کند و از هزینه‌های بلندمدت جلوگیری نماید. عدم اقدام منجر به افزایش نابرابری، افزایش بار مالی سیستم سلامت و نقض حقوق باروری این زنان خواهد شد.</div> In Iran, the prevalence of disability among women is approximately 10 per 1,000. Women with physical disabilities, particularly those living in underserved provinces, face significant multi-level barriers—individual, social, and structural—in accessing prenatal care. Drawing on international evidence and qualitative findings, these barriers may increase the risk of pregnancy-related complications and adverse maternal outcomes, while undermining health equity. The aim of this policy brief is to provide practical and actionable recommendations for policymakers to improve equitable access to prenatal care services for this population. This policy brief is based on a qualitative study conducted through semi-structured interviews with 24 participants (12 women with physical disabilities and 12 healthcare providers) in Kermanshah Province. Key barriers were identified at two levels: stakeholders (negative attitudes, insufficient knowledge, and inadequate family support) and organizational/systemic factors (poor physical accessibility, inadequate insurance coverage, and the absence of specialized protocols). While the primary evidence is drawn from Kermanshah Province, the policy recommendations are formulated at the level of Iran’s national health system. Proposed strategies include empowering stakeholders through mandatory training for healthcare providers and public awareness campaigns; establishing a structured support system (expanded insurance coverage, facility adaptation, and specialized transportation); reforming care processes and protocols (home visits and reduction of unnecessary referrals); and strengthening intra- and inter-sectoral collaboration (Ministry of Health, State Welfare Organization, and insurance bodies). Phased implementation of these policies, led by the Ministry of Health and Medical Education with the participation of the State Welfare Organization and insurance organizations, can reduce adverse maternal outcomes, promote health equity, and prevent long-term costs. Failure to act will result in increased inequality, a greater financial burden on the health system, and violation of the reproductive rights of these women. زنان دارای معلولیت جسمی, مراقبت دوران بارداری, عدالت در سلامت, دسترسی به خدمات مادران Women with physical disabilities, prenatal care, health equity, access to maternal health services 0 0 http://rehabilitationj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4075-3&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Hedayati مریم هدایتی mhedayati89@yahoo.com No Department of Counseling, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran. گروه آموزشی مدیریت توانبخشی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران. Mohammad Saeed Khanjani محمد سعید خانجانی sa.khanjani@uswr.ac.ir No Department of Counseling, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran. گروه آموزشی مشاوره، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران. Mehri Seiedzadeh مهری صید زاده Mehriseiedzadeh@gmail.com No Department of Rehabilitation Management, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran. گروه آموزشی مدیریت توانبخشی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، کارشناسی ارشد مدیریت توانبخشی، ایران. تهران. Kianoush Abdi کیانوش عبدی ki.abdi@uswr.ac.ir Yes Department of Rehabilitation Management; Researcher at the Pediatric Neurorehabilitation Research Center, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran. گروه آموزشی مدیریت توانبخشی، محقق در مرکز تحقیقات توانبخشی اعصاب اطفال، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، دکترای تخصصی Ph.D - مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، ایران، تهران.