Archives of Rehabilitation

fa بررسی روایی و پایایی نسخه فارسی ابزار «خودکارآمدی دانشگاه واشنگتن» در بزرگسالان دارای معلولیت جسمی-حرکتی Determining the Validity and Reliability of the Persian Version of the University of Washington Self-Efficacy Scale (UW-SES) in Iranian Adults with Physical-Motor Disabilities مدیریت توانبخشی Rehabilitation Management پژوهشی Original <div style="text-align: justify;">هدف: خودکارآمدی یکی از سازه‌های کلیدی در توان‌بخشی افراد دارای معلولیت است و نقش مهمی در سازگاری با ناتوانی دارد. با این حال، ابزارهای موجود در ایران عمدتا به بررسی کارآمدی عمومی پرداخته و جنبه‌های اختصاصی خودکارآمدی مرتبط با مدیریت معلولیت را نمی‌سنجند. هدف پژوهش حاضر، ترجمه و بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی نسخه فارسی پرسش‌نامه خودکارآمدی دانشگاه واشنگتن (UW-SES)  بود. روش بررسی: این مطالعه از نوع روش‌شناختی (روان‌سنجی) و مقطعی بود. پرسش‌نامه UW-SES ابتدا به روش استاندارد ترجمه و بازترجمه شد، سپس نسخه نهایی شده فارسی پس از اخذ رضایت آگاهانه،  بر روی 230 نفر از بزرگسالان دارای معلولیت جسمی-حرکتی تهران (شامل بیماران مبتلا به ام‌اس، ضایعه نخاعی و سایر معلولیت‌های جسمی-حرکتی) اجرا شد. روایی محتوایی ابزار با استفاده از شاخص‌های نسبت روایی محتوا (CVR)  و شاخص روایی محتوا (CVI)  بررسی گردید. روایی سازه از طریق تحلیل عاملی تأییدی با استفاده از نرم افزار AMOS  ارزیابی شد و پایایی با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ، تحلیل همبستگی گویه–نمره کل و همچنین آزمون–بازآزمون با محاسبه ضریب همبستگی درون‌کلاسی (ICC) مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌ها: نتایج نشان داد که با توجه به نظر متخصصان، پرسش‌نامه UW-SES از روایی محتوایی بسیار مطلوبی برخوردار است (CVR=0/99 و CVI=0/95). تحلیل عاملی تأییدی پس از اصلاح مدل، برازش قابل قبولی را نشان داد (  χ²/df=2/77, RMSEA=0/088 و  CFI=0/932 ) و بیانگر آن است که ساختار عاملی پرسشنامه UW-SES با داده‌های حاصل از نمونه ایرانی انطباق مناسبی دارد. آلفای کرونباخ بدست آمده موید همسانی درونی بسیار عالی ابزار بود ( α=0/943 ) و ضرایب همبستگی اصلاح‌شده گویه‌ها با نمره کل در دامنه قابل قبول قرار داشت. همچنین نتایج نشان داد پایایی آزمون–بازآزمون نشان‌دهنده ثبات زمانی بسیار بالا است (97%ICC=). نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش حاضر نشان می‌دهد که نسخه فارسی پرسش‌نامه خودکارآمدی دانشگاه واشنگتن (UW-SES) ابزاری معتبر و پایا برای سنجش خودکارآمدی در بزرگسالان دارای معلولیت جسمی-حرکتی در ایران است. این ابزار می‌تواند در محیط‌های بالینی و پژوهشی به‌منظور ارزیابی خودکارآمدی و برنامه‌ریزی مداخلات توان‌بخشی مورد استفاده قرار گیرد.</div> <div style="text-align: justify;">Objectives: Self-efficacy is a key construct in the rehabilitation of individuals with disabilities, playing a critical role in adaptation to disability. However, available instruments in Iran are mostly generic and do not assess disability-specific aspects of self-efficacy. This study aimed to translate and evaluate the psychometric properties of the University of Washington Self-Efficacy Scale (UW-SES) into Persian. Material and Methods: This was a methodological (psychometric) and cross-sectional study. The UW-SES questionnaire was forward- and backward-translated using a standard method, and the finalized Persian version was administered to 230 adults with physical-motor disabilities in Tehran, (including patients with MS, spinal cord injury, and other physical-motor disabilities) after signing informed written consents. The content validity of the instrument was examined using the content validity ratio (CVR) and content validity index (CVI). Construct validity was assessed through confirmatory factor analysis (CFA) using AMOS software, and reliability was evaluated using Cronbach’s alpha coefficient, item–total score correlations, and test–retest reliability via the intraclass correlation coefficient (ICC). Results The Persian UW-SES demonstrated excellent content validity (CVR = 0.99, CVI = 0.95). After model modification, the CFA showed an acceptable fit (χ²/df = 2.77, RMSEA = 0.088, CFI = 0.932), indicating that the factor structure of the UW-SES questionnaire is in good agreement with the data obtained from the Iranian sample. The Cronbach’s alpha obtained confirms the excellent internal consistency of the instrument (α = 0.943), and the corrected item–total correlations were in the acceptable range. The results also show that the test–retest reliability indicates very high temporal stability. Conclusion: This study showed that the Persian version of the UW-SES is a valid and reliable instrument for assessing self-efficacy among Iranian adults with physical-motor disabilities. It can be used in both clinical and research settings to evaluate and enhance self-efficacy in rehabilitation programs.</div> خودکارآمدی, معلولیت جسمی–حرکتی, روایی, پایایی, پرسش‌نامه UW-SES Self-efficacy, Physical-motor disability, Validity, Reliability, UW-SES questionnaire 0 0 http://rehabilitationj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-507-5&slc_lang=fa&sid=1 Mahnaz Rostaei مهناز روستایی mahnazrostaei@gmail.com Yes University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran گروه مدیریت توانبخشی، دانشگاه علوم‌توانبخشی و سلامت‌اجتماعی، تهران، ایران Soheila Shahshahani سهیلا شهشهانی sol_shah@yahoo.com No Pediatric Neurorehabilitation Research Center, Department of Rehabilitation Management, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات توانبخشی اعصاب اطفال، گروه مدیریت توانبخشی، دانشگاه علوم‌توانبخشی و سلامت‌اجتماعی، تهران، ایران Maryam Hedayati مریم هدایتی Mhedayati89@yahoo.com No Department of Rehabilitation Management, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran گروه مدیریت توانبخشی، دانشگاه علوم‌توانبخشی و سلامت‌اجتماعی، تهران، ایران Mohsen Vahedi محسن واحدی mohsenvahedi540@gmail.com No Department of Biostatistics and Epidemiology, Iranian Research Center on Aging, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، مرکز تحقیقات سالمندی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران