Archives of Rehabilitation

fa شیوع علائم اسکلتی–عضلانی مرتبط با کار و ارتباط آن با خستگی و رضایت شغلی در کارکنان اداری دانشگاه علوم پزشکی سمنان Prevalence of Work-Related Musculoskeletal Symptoms and Their Association with Fatigue and Job Satisfaction among Administrative Employees of Semnan University of Medical Sciences کاردرمانی Occupational Therapy كاربردی Applicable <div style="text-align: justify;">هدف: علائم و دردهای اسکلتی-عضلانی از معضلات شغلی مؤثر بر کیفیت زندگی و ناتوانی کارکنان است. این مطالعه با هدف تعیین شیوع این علائم و ارتباط آن با خستگی و رضایت شغلی در کارمندان دانشگاه علوم پزشکی سمنان انجام شد. روش بررسی: پژوهش توصیفی-تحلیلی مقطعی بر روی کلیه کارمندان اداری دانشگاه در سال ۱۴۰۴ انجام شد. نمونه‌گیری به روش طبقه‌ای تصادفی با تخصیص متناسب و بر اساس فرمول کوکران (با اثر طراحی ۲ و نرخ ریزش ۲۰٪)، ۱۴۰ نفر برآورد شد که در نهایت ۱۲۵ پرسشنامه کامل تحلیل گردید. ابزارها شامل پرسشنامه‌های دموگرافیک، استاندارد نوردیک (۹ ناحیه بدن)، رضایت شغلی مینه‌سوتا و خستگی چندبعدی استمس بودند. داده‌ها با SPSS نسخه ۲۶ و آزمون‌های کولموگروف-اسمیرنوف، کای‌دو، پیرسون و اسپیرمن تحلیل شدند. سطح معناداری ۰٫۰۵ در نظر گرفته شد. یافته‌ها: ۱۲۵ کارمند با میانگین سنی ۴۱٫۱۸ سال و سابقه کار ۱۳٫۳۹ سال بررسی شدند (۶۰٫۸٪ زن، ۳۹٫۲٪ مرد). میانگین شاخص توده بدنی در محدوده اضافه وزن (۲۸٫۰۶) بود. ساعات کار با رایانه (۴۰٫۳۳ ساعت/هفته) به طور معناداری بیشتر از کار غیررایانه‌ای (۲۱٫۱۹ ساعت) بود (نسبت ۱٫۶ به ۱). شیوع کلی علائم اسکلتی-عضلانی ۳۰٫۶٪ بود. شایع‌ترین نواحی گردن (۴۱٫۶٪، 0/001 =p)، شانه (37٫۶٪، 0/004 =p)، کمر و نشیمنگاه (34٫4٪) بود. شیوع درد گردن و شانه در زنان به طور معناداری بالاتر از مردان بود (به‌ترتیب ۵۲٫۶٪ در برابر ۲۴٫۵٪ و ۴۷٫۴٪ در برابر ۲۲٫۴٪). ارتباط معناداری بین مصرف سیگار و درد ران مشاهده شد (0/028=p). آزمون روند خطی نشان داد افزایش سطح استرس با شیوع درد شانه و بالای کمر رابطه خطی مثبت دارد. همچنین همبستگی مثبت معناداری بین خستگی و درد قوزک پا (0/041 p =، ضریب اسپیرمن=   0/189) و همبستگی منفی معناداری بین خستگی و رضایت شغلی یافت شد. نتیجه‌گیری: علائم اسکلتی-عضلانی در کارکنان اداری با شیوع متوسط وجود دارد و شایع‌ترین نواحی گردن، شانه و کمر هستند. عوامل فردی (جنسیت زن، اضافه وزن)، رفتاری (ساعات طولانی کار با رایانه، مصرف سیگار) و روانی-اجتماعی (استرس ادراک‌شده) هر یک به نحوی با افزایش درد در نواحی خاص همراه بودند. خستگی با کاهش رضایت شغلی و افزایش درد قوزک پا مرتبط است. نتایج می‌تواند برای طراحی مداخلات ارگونومیک (بهینه‌سازی ایستگاه‌های کاری)، دوره‌های مدیریت استرس و برنامه‌های حرکات اصلاحی در محیط کار مورد استفاده قرار گیرد.</div> <div style="text-align: justify;">Objective: Musculoskeletal symptoms and pains are critical occupational issues affecting quality of life and disability. This study determined the prevalence of these symptoms and their association with fatigue and job satisfaction among employees at Semnan University of Medical Sciences. Material and Methods: This descriptive-analytical cross-sectional study included all administrative staff in 2025. Stratified random sampling with proportional allocation was applied. Based on Cochran's formula (design effect=2, attrition=20%), 140 individuals were estimated; finally, 125 complete questionnaires were analyzed. Instruments included demographic form, standardized Nordic questionnaire (9 body regions), Minnesota Satisfaction Questionnaire, and MFI-20 fatigue scale. Data were analyzed using SPSS-26 with Kolmogorov-Smirnov, chi-square, Pearson, and Spearman tests. Significance level was set at 0.05. Results: Among 125 employees (60.8% female), mean age was 41.18 years and mean work experience 13.39 years. Mean BMI was 28.06 (overweight range). Weekly computer work hours (40.33 hrs.) were significantly higher than non-computer tasks (21.19 hrs.), ratio 1.6:1. Overall prevalence of musculoskeletal symptoms was 30.6%. The most prevalent sites were neck (41.6%, p=0.001), shoulders (37.6%, p=0.004), and low back/buttocks (34.4%). Neck and shoulder pain were significantly more frequent in women than men (52.6% vs. 24.5% for neck; 47.4% vs. 22.4% for shoulders). Smoking was significantly associated with thigh pain (p=0.028). Linear trend test revealed a significant positive linear relationship between increased stress and shoulder/upper back pain. A significant positive correlation was observed between fatigue and ankle pain (p=0.041, Spearman's rho=0.189). Moreover, a significant negative correlation was found between fatigue and job satisfaction, indicating that higher fatigue was linked to lower satisfaction. Conclusion: Musculoskeletal symptoms show moderate prevalence among administrative staff, with neck, shoulders, and low back being the most common sites. Various individual (female gender, overweight), behavioral (prolonged computer use, smoking), and psychosocial factors (perceived stress) each contributed to increased pain in specific regions. Fatigue was associated with reduced job satisfaction and increased ankle pain. These findings provide local evidence for human resource managers and occupational health professionals to design targeted ergonomic interventions (optimizing workstations), stress management programs, and corrective exercise schemes to reduce fatigue, enhance job satisfaction, and promote physical and mental health among employees.</div> شیوع, دردهای اسکلتی عضلانی, شغل, خستگی, رضایت شغلی, سمنان Prevalence, Musculoskeletal Pain, Occupational, Fatigue, Job Satisfaction, Semnan 0 0 http://rehabilitationj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2084-18&slc_lang=fa&sid=1 Farzaneh Kermani فرزانه کرمانی kermani12@yahoo.com No Social Determinants of Health Research Center, Semnan University of Medical Sciences, Semnan, Iran مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی سمنان، سمنان، ایران Marzieh Poshtvan مرضیه پشتوان poshtvan14@yahoo.com No Student Research Committee, School of Allied Medical Sciences, Semnan University of Medical Sciences, Semnan, Iran کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی سمنان، سمنان، ایران Sanaz Doostmohammadi ساناز دوست محمدی Doostasnaz@yahoo.com No Student Research Committee, School of Allied Medical Sciences, Semnan University of Medical Sciences, Semnan, Iran کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی سمنان، سمنان، ایران Mohammad Reza Nasiri محمدرضا نصیری Nasiri@yahoo.com No Student Research Committee, School of Allied Medical Sciences, Semnan University of Medical Sciences, Semnan, Iran کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی سمنان، سمنان، ایران Amirhossein Mirzahosseini امیرحسین میرزاحسینی Mirza12554@yahoo.com No Student Research Committee, School of Allied Medical Sciences, Semnan University of Medical Sciences, Semnan, Iran کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی سمنان، سمنان، ایران Mina sadat Mirshoja میناسادات میرشجاع msj5831@yahoo.com Yes Neuromuscular Rehabilitation Research Center, Neuroscience Research Institute, Semnan University of Medical Sciences, Semnan, Iran مرکزتحقیقات توانبخشی عصبی‌عضلانی، پژوهشکده علوم اعصاب، دانشگاه علوم پزشکی سمنان، سمنان، ایران