en پنج دهه پژوهش در گفتاردرمانی کودکان در ایران: روندها، حوزه‌های موضوعی و خلاء‌های پژوهشی گفتاردرمانی Speech & Language Pathology پژوهشی Original <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><strong><span lang="FA">هدف</span></strong><span lang="FA">: پژوهش در حوزه‌ی گفتاردرمانی در ایران از زمان تأسیس این رشته در سال ۱۳۵۲ رشد چشمگیری داشته است؛ با این حال، تاکنون ارزیابی جامع و نظام مندی از دستاوردهای پژوهشی اعضای هیئت‌علمی و میزان نمایه‌سازی بین‌المللی آن‌ها انجام نشده است. مطالعه حاضر با هدف پر کردن این خلأ، پنج دهه از مقالات نمایه‌شده در حوزه‌ گفتاردرمانی کودکان را که توسط اعضای هیئت‌علمی ایرانی منتشر شده‌اند، بررسی کرده و تصویری از روندهای پژوهشی، الگوهای انتشار بین‌المللی و اولویت‌های موضوعی ارائه می‌دهد.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">مواد و روش‌ها:</span></b> <span lang="FA">این پژوهش یک مطالعه‌ی توصیفی ـ گذشته‌نگر است که با استفاده از پرتال علم‌سنجی وزارت بهداشت ایران انجام شد. کلیه‌ی مقالات نمایه‌شده و دارای داوری همتا مرتبط با گفتاردرمانی کودکان </span><span lang="FA">که توسط اعضای هیئت علمی گفتاردرمانی دانشگاه‌های علوم پزشکی ایران</span><span lang="FA"> بین سال‌های ۱۳۵۲ تا ۱۴۰۳ منتشر شده بودند، استخراج شدند. </span><span lang="FA">پس از غربالگری نظام‌مند ۳۹۸ مقاله، ۳۸۰ مقاله واجد شرایط بر اساس هفت شاخص اصلی تحلیل شدند</span><span dir="LTR">.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">یافته‌ها:</span></b><span lang="FA"> تولید علمی در این حوزه روندی افزایشی نشان داد و بیشترین میزان انتشار در سال‌های ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۱ مشاهده شد (%30/3 از کل مقالات). حوزه‌ی درک و بیان زبان بیشترین سهم را داشت (%40/3) و پس از آن تولید صداهای گفتاری (%16/3)، معناشناسی (%11/6)، واج‌شناسی (%10/8)، و اختلالات تغذیه و بلع (%8/4) قرار گرفتند. از نظر جمعیت هدف، مطالعات مربوط به کودکان با رشد طبیعی ( %30/8) و کودکان دارای افت شنوایی (%21/1) بیشترین فراوانی را داشتند. رویکرد غالب پژوهش‌ها، توصیف ویژگی اختلالات (%38/7) بود، در حالی که سهم پژوهش‌های مداخله‌ای (%17/6)، همه‌گیرشناسی (%2/4) و غربالگری (%3) محدود بود. در مجموع، %93/92 از مقالات در پایگاه‌های بین‌المللی نمایه شده‌اند که اسکوپوس با %75/8 بیشترین پوشش را داشت.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">نتیجه‌گیری:</span></b><span lang="FA"> یافته‌ها نشان می‌دهد اعضای هیئت‌علمی ایرانی در رشته گفتاردرمانی، ضمن توجه به اولویت‌های بومی، توانسته‌اند استانداردهای انتشار بین‌المللی را رعایت کرده و به رشد قابل‌توجهی در توسعه دانش این حوزه دست یابند. پژوهش گفتاردرمانی کودکان در ایران اکنون به مرحله‌ای از بلوغ علمی رسیده است که پایه‌های آن عمدتاً بر مطالعات رشد زبان و آسیب‌های شنوایی استوار است. با این حال، خلأهای مهمی در زمینه پژوهش‌های مداخله‌ای، مطالعات همه‌گیر‌شناسی، غربالگری و نیز بررسی برخی جمعیت‌های بالینی مانند کودکان با نقص توجه-بیش‌فعالی، اختلالات صدا و ناتوانی‌های یادگیری مشاهده می‌شود. این تحلیل می‌تواند به عنوان نقشه‌راهی برای اولویت‌بندی پژوهش‌های آینده و تدوین سیاست‌های علمی در حوزه گفتاردرمانی کودکان در ایران مورد استفاده قرار گیرد.</span></span></span></span></span></span></div> <p data-end="1224" data-start="633" style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><span style="unicode-bidi:embed"><b>Objective:</b> Research in the field of speech-language pathology in Iran has experienced remarkable growth since the establishment of the discipline in 1973. However, no comprehensive and systematic evaluation of the research achievements of faculty members and their international impact has been conducted to date. The present study aims to fill this gap by examining five decades of indexed articles in pediatric speech-language pathology published by Iranian faculty members, providing an overview of research trends, international publication patterns, and thematic priorities.</span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b>Materials and Methods:</b> This descriptive-retrospective study was conducted using the Scientometric Portal of the Iranian Ministry of Health. All indexed and peer-reviewed articles related to pediatric speech-language pathology published by speech-language pathology faculty members at Iranian universities of medical sciences between 1973 and 2024 were extracted. Following systematic screening of 398 articles, 380 eligible articles were analyzed based on seven main indicators: annual publication trends, clinical domains, thematic subdomains, research focus, study population or disorder, research design type, and indexing status in international databases.</span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b>Results:</b> Scientific production in this field showed an increasing trend, with the highest publication rate observed between 2020 and 2022 (23.7% of all articles). Language comprehension and expression had the largest share (40.3%), followed by speech sound production (16.3%), semantics (11.6%), phonology (10.8%), and feeding and swallowing disorders (8.4%). Regarding target populations, studies on typically developing children (30.8%) and children with hearing impairment (21.1%) had the highest frequency. The dominant research approach was description of disorder characteristics (38.7%), while the contribution of intervention studies (17.6%), epidemiological research (2.4%), and screening studies (3%) was limited. Overall, 93.92% of articles were indexed in international databases, with Scopus providing the highest coverage at 75.8%.</span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b>Conclusion:</b> The findings demonstrate that Iranian faculty members in speech-language pathology, while addressing local priorities, have maintained international publication standards and achieved significant growth in knowledge development in this field. Pediatric speech-language pathology research in Iran has now reached a stage of scientific maturity primarily built on studies of language development and hearing disorders. However, significant gaps exist in intervention research, epidemiological studies, screening, and investigation of certain clinical populations such as children with attention-deficit/hyperactivity disorder, voice disorders, and learning disabilities. This analysis can serve as a roadmap for prioritizing future research and formulating scientific policies in the field of pediatric speech-language pathology in Iran.</span></span></span></span></p> گفتاردرمانی, آسیب‌شناسی گفتار و زبان, کودکان, ایران, روندهای پژوهش, اختلالات ارتباطی Speech Therapy, Speech and language pathology, Children, Iran, Research trends, Communication disorders 0 0 http://rehabilitationj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3565-1&slc_lang=en&sid=1 Fatemeh Hassanati فاطمه حسناتی fatemehhasanati64@gmail.com No Department of Speech Therapy, Pediatric Neurorehabilitation Research Center, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran. گروه گفتاردرمانی، مرکز تحقیقات توانبخشی اعصاب اطفال، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران Zahra Qoreishi زهرا سادات قریشی zahraqoreishi@yahoo.com No Department of Speech Therapy, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran گروه گفتاردرمانی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران Atieh Golmohammadi عطیه اشتری atieh.ashtarislp@gmail.com No Department of Speech Therapy, Pediatric Neurorehabilitation Research Center, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran گروه گفتاردرمانی، مرکز تحقیقات توانبخشی اعصاب اطفال، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران Golnoosh Golmohammadi گلنوش گل محمدی golmohamadi.golnoosh8@gmail.com Yes Neuromuscular Rehabilitation Research Center, Neuroscience Research Institute, Semnan University of Medical Sciences, Semnan, Iran مرکز تحقیقات توانبخشی عصبی-عضلانی، پژوهشکده علوم اعصاب، دانشگاه علوم پزشکی سمنان، سمنان، ایران