Archives of Rehabilitation

en ساخت و بررسی ویژگیهای روان‌سنجی آزمون ارزیابی درک زبان مجاز فارسی (P-RFLT) در بزرگسالان سالم Development and Psychometric Evaluation of the Persian Receptive Figurative Language Test (P-RFLT) in Healthy Adults گفتاردرمانی Speech & Language Pathology پژوهشی Original مقدمه : زبان مجاز یکی از مؤلفه‌های اساسی توانایی‌های زبانی–شناختی است که نقش مهمی در درک معانی غیرمستقیم، تفکر انتزاعی و تعاملات ارتباطی روزمره ایفا می‌کند و به توانایی فرد در تفسیر معانی ضمنی دارد  و به بافت زبانی وابسته است. درک زبان مجاز مستلزم مهارت‌های پیشرفتۀ زبانی، شناختی است. در زبان فارسی ابزاری که بتواند به صورت جامع مولفه های زبان مجاز را ارزیابی کند، وجود ندارد لذا هدف از  این مطالعه ساخت  آزمون درک زبان مجاز فارسی (P-RFLT) و بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی آن در بزرگسالان سالم فارسی‌زبان بود.     روش‌ها:. این مطالعه یک پژوهش روش  شناختی  بود  که به ‌صورت مقطعی در فاصله زمانی ۱۴۰3–۱۴۰2 انجام شد.گویه‌های آزمون بر اساس چارچوب‌های نظری زبان مجاز در زبان شناسی شناختی و کاربرد شناسی  طراحی و چهار مؤلفه استعاره، اصطلاح، ضرب‌المثل و تشبیه در نظر گرفته شد. روایی صوری و محتوایی آزمون توسط گروهی از متخصصان زبان‌شناسی بررسی شد. پس از تعیین گویه ‌ها و اجرای پایلوت، نسخه نهایی آزمون بر روی ۳۳۷ فرد بزرگسال سالم فارسی‌زبان در بازه سنی ۲۵ تا ۶۵ سال اجرا گردید. یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان داد که گویه‌های چهار مولفه آزمون درک زبان مجاز فارسی از روایی صوری و محتوایی مناسبی برخوردار بودند. روایی سازه آزمون از طریق تحلیل عاملی اکتشافی (EFA) تأیید شد و مقادیر  KMO  و بارهای عاملی نشان‌دهنده اندازه‌گیری مستقل هر مولفه و توانایی تمایزدهی آزمودنی‌ها بود. پایایی آزمون نیز از دو جنبه بررسی شد؛ همسانی درونی با ضریب آلفای کرونباخ بین 0/75 تا 0/80 و پایایی  بازآزمون  با شاخص‌ ضریب همبستگی درون‌طبقه‌ای(ICC)  بین 0/71 تا 0/81 نشان داد که ابزار از انسجام و ثبات قابل‌قبول برخوردار است. نتیجه‌گیری: آزمون درک زبان مجاز فارسی از روایی و پایایی مناسبی برخوردار است و می‌تواند به‌عنوان ابزاری معتبر و کاربردی در ارزیابی‌های بالینی، توانبخشی شناختی و پژوهش‌های زبان و شناخت مورد استفاده قرار گیرد.   <div style="text-align: justify;">Background:Figurative language is a fundamental component of linguistic–cognitive abilities that plays a significant role in understanding nonliteral meanings, abstract thinking, and effective everyday communication. It enables individuals to interpret implicit meanings that are highly dependent on linguistic and contextual cues. The comprehension of figurative language requires advanced linguistic, cognitive, and pragmatic skills, as individuals must move beyond the literal meanings of words to infer intended meanings. Figurative expressions such as metaphors, idioms, proverbs, and similes are frequently used in daily communication and are essential for successful social interaction. Despite the importance of figurative language comprehension, there is currently no comprehensive standardized instrument for assessing its various components in Persian. Therefore, this study aimed to develop the Persian Receptive Figurative Language Test (P-RFLT) and examine its psychometric properties in healthy Persian-speaking adults. Methods:This methodological cross-sectional study was conducted between 2023 and 2024. Test items were developed based on theoretical frameworks of figurative language derived from cognitive linguistics and pragmatics. Four components of figurative language, including metaphors, idioms, proverbs, and similes, were incorporated into the test. Face and content validity were evaluated by a panel of linguistics experts. Following item development, refinement, and pilot testing, the final version of the instrument was administered to 337 healthy Persian-speaking adults aged 25–65 years. Construct validity was assessed using exploratory factor analysis (EFA), while reliability was examined through measures of internal consistency and test–retest stability. Results:The findings demonstrated that all test items had satisfactory face and content validity. Construct validity was confirmed through EFA. The KMO values and factor loadings supported the adequacy of the factor structure and indicated that each component measured a distinct construct and effectively discriminated among participants. Internal consistency was acceptable, with Cronbach’s alpha coefficients ranging from 0.75 to 0.80. Test–retest reliability, assessed using the intraclass correlation coefficient (ICC), ranged from 0.71 to 0.81, indicating satisfactory stability over time. Conclusion: The P-RFLT is a valid and reliable instrument for assessing figurative language comprehension in Persian-speaking adults. It can serve as a standardized tool for clinical assessment, cognitive rehabilitation, and future research in the fields of language and cognition.</div> زبان مجاز؛ روان‌سنجی, بزرگسالان , فارسی Figurative language, Psychometrics, Adults, Persian 0 0 http://rehabilitationj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-141-6&slc_lang=en&sid=1 Zahra Amini زهرا امینی amini_z@icss.ac.ir No Institute for Cognitive Sciences,Shahid Beheshti University, Tehran, Iran. رشته زبان‌شناسی شناختی ، پژوهشکده علوم شناختی ، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران Mehdi Purmohammad مهدی پورمحمد purmoham@ualberta.ca No Department of Psychology, MacEwan University, Edmonton, Alberta, Canada گروه روان‌شناسی، دانشگاه مک‌اوان، ادمونتون، آلبرتا، کانادا Alireza Mordi علی رضا مرادی moradi@iricss.org No Department of Clinical Psychology,Faculty of Psychology and Education,, Kharazmi University, Tehran, Iran. روانشناسی بالینی، گروه روانشناسی بالینی ، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی ، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. Leila Ghasisin لیلا قسیسین ghasisin@rehab.mui.ac.ir Yes Speech Therapy Department, Musculoskeletal Research Center, Faculty of Rehabilitation Sciences, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran. گروه گفتاردرمانی،مرکز تحقیقات اسکلتی عضلانی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان ، اصفهان ، ایران.