دوره 19، شماره 2 - ( تابستان 1397 )                   دوره، شماره، فصل و سال، شماره مسلسل | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


1- گروه گفتاردرمانی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران. ، mfarazi80@gmail.com
2- دکتر گروه علوم تربیتی و مشاوره، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
3- گروه علوم تربیتی و مشاوره، دانشکده ادبیات علوم انسانی و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
چکیده:   (444 مشاهده)
هدف لکنت یکی از شایع‌ترین اختلالات گفتاری با پیچیدگی‌های فراوان در کودکان و بزرگ‌سالان است. این اختلال حوزه‌های رفتاری، شناختی و عاطفی فرد را نیز درگیر می‌کند. هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی کنش‌های شناختی دانش‌آموزان دارای لکنت بود.
روش بررسی در این مطالعه توصیفی زمینه‌یابی، 30 دانش‌آموز دارای لکنت شامل 8 دانش‌آموز دختر و 22 دانش‌آموز پسر در مقاطع تحصیلی مختلف (پیش‌دبستان، دبستان و دوره اول دبیرستان) که به کلینیک‌های گفتاردرمانی و مراکز مشاوره روان‌شناختی و توان‌بخشی شهر تهران مراجعه کرده بودند، به صورت نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. آزمودنی‌ها با استفاده از مقیاس نوین هوش‌آزمای تهران استانفورد بینه، ارزیابی شدند. این ابزار مشتمل بر دو حیطه کلامی و غیرکلامی است. هر یک از حیطه‌ها دارای پنج خرده‌آزمون استدلال سیال، دانش، استدلال کمّی، پردازش دیداری فضایی و حافظه فعال است. این ابزار توان ارائه 8 هوشبهر شامل: هوشبهر استدلال سیال، هوشبهر دانش، هوشبهر استدلال کمّی، هوشبهر پردازش دیداری فضایی، هوشبهر حافظه فعال، هوشبهر کلامی، هوشبهر غیرکلامی و هوشبهر کل در دامنه سنی 2 تا 85 سال را دارد. در بین خرده‌مقیاس‌های ده‌گانه این هوش‌آزمای، ضرایب اعتباری فراتر از 90 درصد استخراج شدده است. بازه زمانی اجرای آزمون برای هر فرد بین یک ساعت ربع تا یک ساعت و نیم متغیر بود. نمرات میانگین تجربی به‌دست‌آمده از اجرای آزمون با استفاده از نسخه 19 نرم‌افزار SPSS و آزمون tتک‌گروهی، با میانگین‌های نظری که از فرایند استانداردسازی این آزمون به دست آمده بود، مقایسه و بررسی و تجزیه‌وتحلیل آماری شد.
یافته‌ها نتایج پژوهش نشان داد هوشبهر کل و هوشبهر کلامی دانش‌آموزان دارای لکنت بالاتر از حد متوسط (میزان مورد انتظار) (P<0.001) و هوشبهر غیرکلامی آن‌ها در حد متوسط است (P<0.202). همین‌طور هوشبهر استدلال سیال (P<0.001)، هوشبهر استدلال کمّی (P<0.020)، هوشبهر دانش (P<0.037) و هوشبهر پردازش دیداری ‌فضایی (P<0.001) این دانش‌آموزان بالاتر از حد متوسط است. دانش‌آموزان در هوشبهر حافظه فعال (P<0/171) در حد متوسط هستند. تفاوت معنی‌داری در سطح α=0.01 بین میانگین نظری با میانگین تجربی هوشبهر حافظه فعال و هوشبهر غیرکلامی در دانش‌آموزان دارای لکنت وجود ندارد و دانش‌آموزان در این دو هوشبهر در حد متوسط جامعه هستند. کودکان دارای لکنت در برخی از جنبه‌های ‌حافظه فعال در مقایسه با کودکان هم سن خود عملکرد ضعیف تری دارند، بنابراین حافظه فعال کودکان دارای لکنت نسبت به هم‌سالان عادی ضعف بیشتری نشان می‌دهند. در تبیین عملکرد حافظه فعال کودکان دارای لکنت می‌توان به نقش مخازن ورودی و خروجی واج‌شناختی اشاره کرد. کودکان دارای لکنت نسبت به مخزن ورودی واج‌شناسی توانایی بیشتری دارند. این امر در فرایند گفتار و حافظه فعال نقش بسزایی دارد. توانایی این مخزن منجر به تکرار قوی کلمات می‌شود. اگرچه این کودکان در بیان کلمات و گفتار دچار مشکل هستند، ولی به دلیل فراوانی کلمات در مخزن ورودی واج‌شناسی‌شان، عملکرد حافظه در آنان افزایش و سطح متوسطی دارد.
نتیجه‌گیری یافته‌های این مطالعه نشان داد هوشبهر حافظه فعال دانش‌آموزان دارای لکنت نسبت به چهار هوشبهر دیگر از عوامل سازنده هوش، ضعیف‌تر است و با وجود اختلال گفتاری‌ای که دارند، هوشبهر کل و هوشبهرهای استدلال سیال، استدلال کمّی، دانش و پردازش دیداری فضایی این دانش‌آموزان، بالاتر از حد متوسط (میزان مورد انتظار) قرار دارد و زمینه آموزش و یادگیری خوبی دارند.
متن کامل [PDF 1741 kb]   (173 دریافت) |   |   متن کامل (HTML)  (68 مشاهده)  
نوع مطالعه: پژوهشی | موضوع مقاله: گفتاردرمانی
دریافت: ۱۳۹۶/۸/۱۰ | پذیرش: ۱۳۹۷/۱/۸ | انتشار: ۱۳۹۷/۴/۱