دوره 18، شماره 4 - ( زمستان 1396 )                   دوره، شماره، فصل و سال، شماره مسلسل | برگشت به فهرست نسخه ها
1- گروه مدیریت توانبخشی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران.
2- دکتر گروه مدیریت توانبخشی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران. ، hmobaraki43@yahoo.com
3- دانشیار گروه مدیریت توانبخشی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران.
چکیده:   (208 مشاهده)

هدف در حیات هر سازمان عوامل مختلفی نقش دارد که در بین این عوامل مهم‌ترین عامل، نیروی انسانی است. نیروی انسانی باانگیزه برای انجام وظایف، اساسی‌ترین عامل بهره‌وری است. سیستم ارزشیابی عملکرد کارکنان، به‌عنوان ابزاری برای رشد و ارتقای کیفیت وکمیّت عملکرد منابع انسانی به‌شمار می‌آید. ارزشیابی عملکرد، بخشی از روند نظارتی مدیریت محسوب می‌شود. این مطالعه با هدف بررسی ارتباط ارزشیابی عملکرد با انگیزش شغلی درمانگران توان‌بخشی برمبنای الگوی دو عاملی هرزبرگ انجام شد.
روش بررسی پژوهش حاضر مطالعه‌ای توصیفی‌تحلیلی بود که به‌صورت مقطعی در سال ۱۳۹۴ روی ۸۰ نفر از درمانگران توان‌بخشی شاغل در مراکز توان‌بخشی و بیمارستان‌های دولتی تهران انجام گرفت. روش نمونه‌گیری پژوهش حاضر، نمونه‌گیری خوشه‌ای بود و ابزار گردآوری این پژوهش را دو پرسش‌نامه استاندارد ارزشیابی عملکرد کارکنان و انگیزش شغلی ۴۰ ماده‌ای هرزبرگ تشکیل می‌داد. قبل از هرگونه تحلیل، طبیعی‌بودن متغیرهای مدنظر با آزمون کولموگروف‌اسمیرنف بررسی شد. سپس با مشاهده طبیعی‌بودن متغیرها، داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی، آزمون تی مستقل و ضریب همبستگی پیرسون در نرم‌افزار SPSS تجزیه‌وتحلیل شد.
یافته‌ها یافته‌های پژوهش حاضر نشان داد که ۹۰ درصد از درمانگران توان‌بخشی کل جامعه پژوهش حاضر ارزشیابی عملکرد سازمان را ضروری دانستند و ۸/۸۸ درصد از درمانگران اظهار داشتند که ارزشیابی عملکرد بر انگیزش شغلی آن‌ها مؤثر است. این در حالی است که ۵/۵۷ درصد از درمانگران پژوهش، روند فعلی نمره‌دهی ارزشیابی عملکرد را نمی‌پسندیدند. در پژوهش حاضر، ارتباط ارزشیابی عملکرد با انگیزش شغلی درمانگران معنادار نشد (P=۰/۴۷). حیطه عوامل انگیزشی هرزبرگ دربرابر عوامل بهداشتی اهمیت بیشتری داشت؛ براین‌اساس مطالعه حاضر در راستای نتایج تحقیقات هرزبرگ بود. از نظر درمانگران توان‌بخشی پژوهش، در بین عوامل انگیزشی (درونی) هرزبرگ به‌ترتیب عوامل ماهیت کار و مسئولیت شغلی و موقعیت شغلی و در بین عوامل بهداشتی (بیرونی) هرزبرگ، عوامل امنیت شغلی و حقوق و دستمزد بیشترین نقش را در ایجاد انگیزش و عملکرد مؤثر داشت. براساس نتایج حاصل از آزمون‌های آماری، در مطالعه حاضر بین متغیرهای جمعیت‌شناختی از قبیل جنسیت، سطح تحصیلات، وضعیت تأهل، محل خدمت و رشته تحصیلی درمانگران توان‌بخشی با ارزشیابی عملکرد، ارتباط معنادار وجود نداشت. بااین‌حال بین متغیر سابقه کار درمانگران با ارزشیابی عملکرد و عوامل انگیزشی نظریه هرزبرگ رابطه معنادار به‌دست آمد (P=۰/۰۴). همچنین براساس نتایج، ارتباط بین نوع استخدام درمانگران توان‌بخشی و ارزشیابی عملکرد معنادار بود (P<۰/۰۰۶). همچنین بین سن و انگیزش شغلی نظریه هرزبرگ در کل درمانگران جامعه ارتباط معنادار وجود داشت (P=۰/۰۲).
نتیجه‌گیری به‌نظر می‌رسد با درنظرگرفتن سختیِ کار درمانگران توان‌بخشی، برای ارتقای سطح انگیزش آن‌ها باید به عوامل انگیزشی مبتنی‌بر نظریه هرزبرگ توجه بیشتری شود. علاوه‌براین ضروری است برای دستیابی به اهداف سازمانی با بهره‌گیری از استانداردها و معیارهای ارزشیابی عملکرد، آموزش‌های لازم به سرپرستان و مسئولان و مدیران داده شود تا آنان عملکرد را به‌طورمطلوب و اثربخش ارزیابی کنند. این امر زمینه‌های افزایش انگیزش شغلی درمانگران توان‌بخشی و پیشرفت کاری و ایجاد دلگرمی بیشتر آنان را فراهم می‌سازد.

متن کامل [PDF 5707 kb]   (209 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشی | موضوع مقاله: مدیریت توانبخشی
دریافت: ۱۳۹۶/۳/۲۹ | پذیرش: ۱۳۹۶/۶/۲۰ | انتشار: ۱۳۹۶/۱۰/۱

فهرست منابع
1. Hamuzadeh P, Sadeghi Jamil, Moradkhani Baryar. [Effective factors on job motivation in managers of teaching hospitals of the Orumieh University of Medical Sciences from view point of them in 2009 (Persian)]. Journal of Urmia Nursing and Midwifery Faculty. 2011; 9(1):15-22.
2. Baradaran Kazemzadeh R, Hashemi M. [A study of job motivation factors in the organization based on the Herzberg theory and proposing two measurement models for motivation and hygiene factors: a case study of the oil and energy industrial development company (Persian)]. Sharif Journal of Industrial Engineering and Management. 2010; 25(49):25-37.
3. Mohammadi-Shahbolaghi F. [Theoretical foundations of nursing rehabilitation (Persian)]. Tehran: University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences; 2007.
4. Rezaei A, Hoseini M, Mehrdad N. [The influential factors in profiting the research evidences and results in clinical practice by rehabilitation practitioners (Persian)]. Archives of Rehabilitation. 2012; 13(3):50-60.
5. Karimi-Dermani H. [Rehabilitation of specific groups with an emphasis on social services (Persian)]. 1st ed. Tehran: Roshd; 2011.
6. Masoud Asl I, Akhavan Behbahani A, Nosratinejad F, Gholamrezanejad A. [The relationship between job satisfaction and Hertzberg's motivative–hygienic factors in staffs of Yasouj Hospitals (Persian)]. Quarterly Medical Journal of Islamic Azad Univesity. 2011; 20(1):52-57.
7. Mirsepasi N. [Human recourse management and work relation (Persian)].18th ed. Tehran: Mir; 2001.
8. Hamidi Y, Najafi L, Vatankhah S, Afkar A. [The effect of performance appraisal results on the personnels motivation and job promotion (Persian)]. Journal of Health System. 2010; 1(1):41-48.
9. Jabari A, Hoseini M, Fatourechi S, Hoseini A, Farzi M. [Designing a valid and reliable tool for assessing the occupational therapists clinical competency (Persian)]. Archives of Rehabilitation. 2014;14(4):44-49.
10. Peters DCS, Mahapatra P, Steinhardt L. Job satisfaction and motivation of health workers in public and private sectors: Cross-sectional analysis from two Indian states. Human Resources for Health. 2010; 8(1). doi: 10.1186/1478-4491-8-27 [DOI:10.1186/1478-4491-8-27]
11. Jorbonian A, Makarem A, Hoseini M, Bakhshi E. [The relationship between organizational citizenship behavior and organizational commitment in welfare staff in Tehran 2013 (Persian)]. Archives of Rehabilitation. 2015; 16(1):18-25.
12. Taghavi Larijani T, Yekya Parsa Z, Kazemnejad A, Mazaheri A. [Outcomes of the performance appraisal and its relation with nurses job motivation (Persian)]. Journal of Nursing Practice Today. 2007; 4(12):39-45.
13. Pazargadi M, Khatiban M, Ashktorab T. [Performance evaluation of nursing faculty members: a qualitative study (Persian)]. Iranian Journal of Medical Education. 2008; 8(2):213-226.
14. Nikpeyma N, Abed-Saeedi Z, Azargashb Z, Alavi-Majd H. [A review of nurses performance appraisal in Iran. Health Promotion Management (Persian)]. Journal of Health Promotion Management. 2014; 3(1):74-83.
15. Ghamari-Zare Z, Purfarzad Z, Anoosheh M, Seraji A, Ghorbani M. [The correlation between quality of performance appraisal and job satisfaction of nurses (Persian)]. Quarterly Journal of Nursing Management. 2013; 1(3):18-27.
16. Hatamizade N, Tavafi N, Kazemzade A, Jazayeri A. [Organizational stressors and related stress intensities in Tehran's comprehensive rehabilitation centers: From the employees' point of view (Persian)]. Archives of Rehabilitation. 2006; 7(4):30-35.
17. Bakhshi Aliabadi H, Norouzi D, Hosseini Z. [Effective factors on job motivation in academic members of Rafsanjan Medical University (Persian)]. Journal of Medical Education. 2006; 4(12):33-41.
18. Stephen E, Condrey. Handbook of Human Resource Management in Government. 2nd edition. 2005.
19. Moghimi M, Ramezan M. [Emplyees performance evaluation (Persian)]. Journal of Management. Tehran: Rahdan; 2014.
20. Razavi H, Emamgholi S, Ansari Amoli P. [Examines the role of human resources in improving employee performance evaluation study leading quality (Persian)]. Paper presented at: The 6th International Conference on Management, Finance and Entrepreneurship; 2015 October 17-18; Istanbul, Turkey.
21. Torabipoor A, Sotoudeh S. [Employees attitude about annual performance evaluation of faculties affiliated to Ahvaz University of Medical Sciences (Persian)]. Journal of Health Administration. 2010; 12(38):17-22.
22. Haji-Aghajani S. [Study on attitude in personnel of Semnan University of Medical Sciences about annual performance evaluation (Persian)]. Quarterly Journal of Teb va Tazkiey. 2005; 14(3):37-43.
23. Ansari-Tabar A, Charkhchi A, Sarafraz Z. [Attitude of staff of Kashan University of Medical Sciences about how to evaluate annual performance (Persian)]. Journal of Homaye Salamat. 2011; 8(4):11-17.
24. Jabari F, Rajaiepour S, Jafari E. [A comparative study of Esfahan University and Esfahan University of Medical Sciences faculty member's job motivation based on Herzberg`s Theory (Persian)]. Journal of Health Information Management. 2005; 1(1):15-20.
25. Taherpour M, Sefidi F, Javadi A. [Identifying job motivation from Qazvin University of Medical Sciences faculty members viewpoints (Persian)]. Research in Medical Education. 2011; 2(2):33-39.
26. Mahmoudi H, Ebrahimiyan A, Soleymani M, Ebadi A, Hafezi S, Feyzi F, Sadeghi M. [Job Motivation Factors of nurses critical care (Persian)]. Journal of Behavioral Sciences. 2008; 1(2):171-8.
27. Timmreck TC. Managing motivation and developing job satisfaction in the health care worker environment Health Care Management. 2001; 20(1):42-58. PMID: 11556553
28. Franco LM BS, Kanfer R, Stubblebine P. Determinants and consequences of health worker motivation in hospitals in Jordan and Georgi. Social Science & Medicine. 2004; 58(2):343-55. doi: 10.1016/s0277-9536(03)00203-x [DOI:10.1016/S0277-9536(03)00203-X]
29. Askarian M, Bagheri SH. [Study on job motivation of academic board members of NAJA training Deputy according to two-factor Herzberg Theory (Persian)]. Police Management Studies Quarterly. 2012; 7(1):7-39.
30. Ghanyan M. [Structures affecting job satisfaction agricultural promoters Azarbaijan Qarbi, Kurdestan and Kermanshah province (Persian)]. Scientific Journal of Agriculture. 2003; 26(1):93-103.
31. Sadeghi A, Darzi-Ramandi S, Toroski M, Emami O, Heydari Gh, Shahraki H. [Viewpoints of North Khorasan University of Medical Sciences about the motivation and hygiene factors affecting their performance and satisfaction (Persian)]. Sadra Medical Sciences Journal. 2014; 2(2):111-22.
32. Hoseyni N, Mirzaei M, Faryabi R, Mokhtari-Ardekan A, Shaker-Ardekani M, Mirzaei M. [Effective factors in job motivation of faculty members in Shahid Sadoughi University of Medical Sciences: an application of Herzberg Motivation Theory (Persian)]. Iranian Journal of Medical Education. 2014; 13(12).1040-50.
33. Ranjbar M, Vahidshahi K. [Effective factors on faculty members job satisfaction in Mazandaran University of Medical Sciences, School of Medicine, 2006 (Persian)]. Strides in Development of Medical Education. 2008; 4(2):92-99.
34. Soltani H, Parsa M, Rashidi M. [Performance evaluation system and incentive-cultural factors influencing employee performance: a case study (Persian)]. Quarterly Journal of Productivity Management. 2013; 7(26):147-73.
35. Dieleman M, Toonen J, Toure H, Martineau T. The match between motivation and performance management of health sector workers in Mali. Human Resources for Health. 2006; 9(4):2-9. doi: 10.1186/1478-4491-4-2 [DOI:10.1186/1478-4491-4-2]
36. Makarem A, Jorbonyan A, Hosseini M A, Bakhshi E. [The Relationship between organizational citizenship behavior and organizational commitment in welfare staff (Tehran 2013) (Persian)]. Archives of Rehabilitation. 2015; 16(1):18-25.